Στις 18 Νοεμβρίου 1952, πεθαίνει στο Παρίσι από καρδιακή προσβολή σε ηλικία μόλις 57 χρόνων, ένας από τους κορυφαίους Γάλλους ποιητές, ο Πωλ Ελυάρ. Ένα ελάχιστα γνωστό γεγονός, είναι η επίσκεψή του σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη στα τέλη της άνοιξης του 1946 και τα παρατράγουδα που υπήρξαν από σκουριασμένα μυαλά στην πρωτεύουσα της ελληνικής Μακεδονίας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που τα διάφορα παπαγαλάκια της ακροδεξιάς, προσπαθώντας να μειώσουν το μεγαλειώδες έπος αντίστασης των φοιτητών και της υπόλοιπης νεολαίας στο καταπιεστικό καθεστώς της επτάχρονης τυραννίας της χούντας, εκείνο το σημαδιακό Νοέμβρη του 1973, κάνουν λόγο για «νεκρούς-φαντάσματα του Πολυτεχνείου».
Η φωνή των αγωνιζόμενων φοιτητών του ΑΠΘ που είχαν κλειστεί μέσα, εκείνο τον σημαδιακό Νοέμβριο του 1973, έφτανε σε όλη την πόλη, χάρη στο ραδιοφωνικό σταθμό που στήθηκε εκεί από τη Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης
Είχε και η Θεσσαλονίκη το δικό της «Πολυτεχνείο», τις δικές της μεγάλες αντίστοιχες αντιδικτατορικές- και πολύ λίγο μέχρι σήμερα γνωστές- εκδηλώσεις. Βέβαια, τα γεγονότα στην Πολυτεχνική Σχολή Θεσσαλονίκης, εκείνο το σημαδιακό Νοέμβρη του 1973, δεν ήταν στην ίδια έκταση με τα αντίστοιχα της Αθήνας, ούτε είχαν τις ίδιες πανελλαδικές διαστάσεις. Παρ’ όλα αυτά όμως, η αντιδικτατορική εξέγερση και στο Πολυτεχνείο της πρωτεύουσας του Μακεδονικού Ελληνισμού, αποτέλεσε ένα σπουδαίο αντιφασιστικό γεγονός ενάντια στην ξενοκίνητη δικτατορία της χούντας
Δεκάδες χιλιάδες γυναίκες στρατεύθηκαν στα 3,5 χρόνια της σκλαβιάς 1941-1944 στο υπέροχο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης. Εκατοντάδες έδωσαν την ίδια τους τη ζωή στις μάχες που έγιναν στις πόλεις και τα βουνά για την αποτίναξη της ναζιστικής κατοχής. Πάνω από 50 γυναίκες μόνο στην πόλη της Θεσσαλονίκης στήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα από τους Γερμανούς ή κατακρεουργήθηκαν από τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες τους
Τούμπα δεν είναι μόνο ο ΠΑΟΚ, αλλά και η ελάχιστα γνωστή λαμπρή αγωνιστική ιστορία που έγραψαν οι κάτοικοί της εδώ και τουλάχιστον ένα αιώνα. Δεδομένου ότι αυτή η συνοικία της Θεσσαλονίκης, υπήρξε όχι μόνο προσφυγομάνα, αλλά και άφησε παρακαταθήκες σημαντικών αγώνων στο πλευρό του δημοκρατικού και προοδευτικού κινήματος της χώρας κατά τις περιόδους του μεσοπολέμου, της Εθνικής Αντίστασης και της δικτατορίας της χούντας.
Σε μία εκδήλωση που έγινε πριν λίγα χρόνια στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, ρωτήθηκα από έναν από τους ακροατές γιατί ο ΕΛΑΣ άφησε τους Γερμανούς να φύγουν από τη Θεσσαλονίκη στις 30 Οκτωβρίου 1944 ανενόχλητοι, χωρίς μάχη. Και αναρωτήθηκε: «Μήπως εξαιτίας του συμφώνου που είχε υπογραφεί στο Λιβάδι Θεσσαλονίκης μεταξύ των Γερμανών και του ΕΛΑΣ»;
Μία ιστορική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Σερρών της 6ης Νοεμβρίου 1944 με την οποία, μετά από πρόταση του αριστερού δημάρχου Θ. Καντά, έθετε "υπό τον απόλυτον έλεγχον του Δήμου" τα λιγνιτωρυχεία Παπαντωνίου προκειμένου να εξασφαλιστεί η προμήθεια κάρβουνου στους δημότες αλλά και η αποστολή μεγάλων ποσοτήτων γαιάνθρακα στη Θεσσαλονίκη την οποία είχε μόλις απελευθερώσει ο ΕΛΑΣ, ώστε να μπορέσουν να ζεσταθούν οι κάτοικοι τον επερχόμενο χειμώνα.
Κυριακή 4 Νοεμβρίου 1923. Στην πλατεία του Λευκού Πύργου πραγματοποιείται ογκώδης συγκέντρωση χιλιάδων λαού, με αίτημα την κατάργηση της μοναρχίας των Γλύξμπουργκ και την καθιέρωση ως πολιτεύματος της Δημοκρατίας. Κάποια στιγμή ανεβαίνει στο βήμα ο σοσιαλιστής γιατρός Γιάννης Πασαλίδης. Το πλήθος ξεσπάει σε χειροκροτήματα και κάποιοι από κάτω φωνάζουν "Ζήτω ο Ροβεσπιέρος του Πόντου"
Μία τεράστια συνεισφορά των δυνάμεων του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ προς τη Θεσσαλονίκη, ήταν η συντονισμένη προσπάθεια που κατέβαλαν οι ανταρτικές δυνάμεις για να αποτραπεί η καταστροφή των βασικών υποδομών της πόλης, δεδομένου ότι οι Γερμανοί κατακτητές τις είχαν υπονομεύσει με μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών για να τις ανατινάξουν, κατά την αποχώρησή τους από την πρωτεύουσα του Μακεδονικού Ελληνισμού.
Μία από τις εφημερίδες που είχαν εκτεθεί πρόσφατα στο κτίριο Αρχιτεκτονικής του Δήμου Θεσσαλονίκης από την Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ), για να τιμηθεί η 30η Οκτωβρίου 1944, ημέρα απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί, δίνει αποστομωτική απάντηση σε κάποιες αναθεωρητικές φωνές που ανιστόρητα ακούγονται εσχάτως, αμφισβητώντας για το εάν όντως απελευθερώθηκε η πόλη με την είσοδο του ΕΛΑΣ το 1944, ή εάν οι Γερμανοί αποχώρησαν μόνοι από τη Θεσσαλονίκη
Την αιμοσταγή του δράση και το δολοφονικό όργιο του Ναζί εγκληματία Φριτς Σούμπερτ στη Μακεδονία καθώς και την μνημειώδη απόφαση του δικαστηρίου εγκληματιών πολέμου που μετά τον πόλεμο τον καταδίκασε σε θάνατο, παρακολουθούμε στη συνέχεια της έρευνας αυτής. Στα τέλη Φεβρουαρίου του 1944 ο Σούμπερτ έφτασε με την ομάδα του, που πλέον απαριθμούσε γύρω στα 50 άτομα, τους διαβόητους "Σουμπερίτες", στα Γιαννιτσά, αρχίζοντας να σκορπά το θάνατο και στη Βόρεια Ελλάδα
Είναι η ώρα 5 το πρωί της 22ας Οκτωβρίου 1941. Οι ήρωες βαθμοφόροι της Χωροφυλακής, Βαμβέτσος και Κυριακόπουλος, στήνονται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Δεν φοβούνται το θάνατο. Αρνούνται να τους δέσουν τα μάταια. -- του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ο Φριτς Σούμπερτ υπήρξε ένας από τους χειρότερους εγκληµατίες πολέµου που έδρασαν στα Βαλκάνια, άτοµο µυθοποιηµένο όσο ελάχιστα, για την αιμοσταγή δράση στην κατοχική Ελλάδα, κυρίως στην Κρήτη και στη Μακεδονία. Το «Σώμα Κυνηγών», οι Σουμπερίτες, που συγκρότησε ο διαβόητος ο γερμανός επιλοχίας της Στρατιωτικής Αστυνομίας, Feldgendarmerie Σούμπερτ, στελεχώθηκε κυρίως από γερμανόφιλους δωσιλόγους αλλά και βαρυποινίτες από φυλακές της Κρήτης
Εκατοντάδες Άγγλοι στρατιώτες, που μετείχαν στο βρετανικό εκστρατευτικό σώμα το οποίο είχε διατεθεί για να βοηθήσει τον ελληνικό στρατό στην απόκρουση της γερμανικής επίθεσης κατά της χώρας μας, είχαν εγκλωβιστεί μετά την κατάληψη της Ελλάδας και έψαχναν απεγνωσμένα τρόπο φυγάδευσης και σωτηρίας. Πολλοί από αυτούς μετά τη σύλληψή τους από τους Γερμανούς κατακτητές φυλακίστηκαν στο στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" στη Θεσσαλονίκη.