Ουκρανία: Αυξάνεται ο κίνδυνος επέκτασης του πολέμου – Πολύνεκρες εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές
ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ
Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026
Η αιματοβαμμένη ιστορία του Λευκού Πύργου ο οποίος μέχρι το 1882 λειτουργούσε ως φυλακή και τόπος εκτελέσεων, αποκαλούνταν δε «Κανλή Κουλέ», δηλαδή «Πύργος του Αίματος».
Συμπληρώνονται 51 χρόνια από τη δίκη των πραξικοπηματιών της χούντας και την ιστορική απόφαση που είχε λάβει το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, επιβάλλοντας την ποινή του θανάτου σε τρεις από τους αρχηγούς της λαομίσητης δικτατορίας των συνταγματαρχών και σε ποινές ισόβιων δεσμών για τους υπόλοιπους. Μία απόφαση που ήταν εναρμονισμένη με τη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού για την τιμωρία των τυράννων, και την ιαχή «δώστε τη χούντα στο λαό» να ηχεί και στο τελευταίο σοκάκι της χώρας.
Το «Μπλόκο της Καλαμαριάς», η σφαγή 13 αθώων πολιτών της Καλαμαριάς, στις 13 Αυγούστου 1944, από τους Γερμανούς κατακτητές και τους γερμανοντυμένους ελληνόφωνους συνεργάτες τους των Ταγμάτων Ασφαλείας του διαβόητου Δάγκουλα, του "Δράκου της Θεσσαλονίκης" όπως είχε αποκληθεί για τα φριχτά εγκλήματά του στα χρόνια της Κατοχής.
Υπήρξε ένας από τους πιο σκληρούς, συγκλονιστικούς και επιτυχημένους αγώνες, που έδωσε ο ηρωϊκός ΕΛΑΣ κατά των κατακτητών, στα μαύρα χρόνια της Ναζιστικής Κατοχής. Ήταν στις αρχές Αυγούστου 1944 η περίφημη μάχη στα στενά του Μουχαρέμ Χάνι, βόρεια της Έδεσσας, ανάμεσα στα βουνά Καϊμακτσαλάν και Βέρμιο, που είχε ως αποτέλεσμα την εξουδετέρωση 640 γερμανο-ιταλών φασιστών εισβολέων και ελληνόφωνων συνεργατών του.
Ήταν 9 Αυγούστου 1943, όταν οι κάτοικοι του νομού Φλώρινας αντίκριζαν ένα απάνθρωπο και ανατριχιαστικό θέαμα, ως αποτέλεσμα μιας πρωτόγονης και πρωτόγνωρης βαρβαρότητας: Σε ένα πρόχειρο ικρίωμα και σε κοινή θέα, ήταν κρεμασμένα, άψυχα κουφάρια πλέον, τα πτώματα 15 Ελλήνων πολιτών, θύματα της θηριωδίας των ναζιστικών γερμανικών στρατευμάτων κατοχής.
Η επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936 και τα αίτια που οδήγησαν σε εκείνο το ανελεύθερο φασιστικό καθεστώς, πρέπει να μας προβληματίζουν ιδιαίτερα αλλά και να μας διδάσκουν. Στο αφιέρωμα που ακολουθεί, δημοσιεύονται ενδιαφέροντα στοιχεία για το αντιδικτατορικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της Μεταξικής δικτατορίας
Στα μαύρα χρόνια της τριπλής κατοχής, την περίοδο 1941-1944, δεν ήταν μόνο ο αγώνας που έδινε το ΕΑΜ στις πόλεις και τα χωριά της υπόδουλης στους Γερμανούς κατακτητές πατρίδας μας και ο ΕΛΑΣ στα βουνά. Μεγάλη υπήρξε η συμβολή στις προσπάθειες για την εθνική απελευθέρωση και του ΕΛΑΝ, του θρυλικού "Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Ναυτικού", που με μύριους κινδύνους όργωνε τις θάλασσες, μεταφέροντας τρόφιμα και πολεμοφόδια και καταφέρνοντας καίρια χτυπήματα στους χιτλερικούς κατακτητές.
Καθώς πλησιάζουμε στην επέτειο από την πτώση της δικτατορίας της χούντας και την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, να θυμίσουμε πτυχές της αντιδικτατορικής δράσης στον στρατό κατά την περίοδο της μαύρης επταετίας 1967-1974 από στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, όπως αναδείχθηκαν σε ημερίδα του Συλλόγου Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ), μέσα από αφηγήσεις αξιωματικών ε.α., οι οποίοι εκείνη την περίοδο βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν, ή διώχθηκαν για τα δημοκρατικά τους φρονήματα.
Στις 16 Ιουλίου 1946, στο «συνήθη τόπον εκτελέσεων» πίσω από το Γεντί Κουλέ της Θεσσαλονίκης, ανοίγει η αυλαία αίματος του εμφυλίου πολέμου, καθώς γίνονται οι πρώτες δύο εκτελέσεις της καταραμένης πολυαίμακτης εκείνης περιόδου: Τουφεκίζονται οι καταδικασμένοι με συνοπτικές διαδικασίες και με βάση αστείες κατηγορίες, αγρότες από το Περιστέρι Κιλκίς, Θεοχάρης Σαπρανίδης και Γιώργος Καλέμος
15 Ιούλη 1965. Η άρνηση του βασιλιά Κωνσταντίνου να υπογράψει την αποπομπή του φιλοβασιλικού Πέτρου Γαρουφαλιά από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, οδήγησε στoν εξαναγκασμό σε παραίτηση του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου.Λίγες ώρες μετά, ο βασιλιάς διορίζει την πρώτη κυβέρνηση των αποστατών υπό τον Γ. Αθανασιάδη-Νόβα και με υπουργο Συντονισμού τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Από εδώ και εμπρός ξεκινά η μεγαλύτερη λαϊκή κινητοποίηση μετά τον Εμφύλιο που θα κρατήσει περίπου 70 ημέρες.
Για πολλά είχε κατηγορηθεί ο εγκληματίας πολέμου Μαξ Μέρτεν, σχετικά με τη δράση που ανέπτυξε στην υπόδουλη Θεσσαλονίκη την περίοδο της γερμανικής Κατοχής -- Ένα από τα φοβερότερα εγκλήματά του, ήταν οι ενέργειες για την κάθοδο των βουλγαρικών φασιστικών στρατευμάτων στην κεντρική Μακεδονία.
Στις 10 Ιουλίου 1966, ένα συλλαλητήριο των σιτοπαραγωγών στη Θεσσαλονίκη καταλήγει σε αιματηρή σύγκρουση με τη Χωροφυλακή, καθώς η υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο κυβέρνηση των αποστατών και υπουργό Συντονισμού τον Κων. Μητσοτάκη, προσπάθησε με κάθε τρόπο να καταστείλει κάθε εργατική και αγροτική κινητοποίηση, κι ενώ οι λαϊκές διαμαρτυρίες είχαν γίνει καθημερινό φαινόμενο
Μια από τις συγκλονιστικότερες στιγμές της ΕΑΜικής Αντίστασης στην τριπλή φασιστική κατοχή της πατρίδας μας, καταγράφτηκε στις 10 Ιουλίου 1943, όταν με την πρωτοβουλία και καθοδήγηση του ΕΑΜ, δεκάδες χιλιάδες λαού ξεχύθηκαν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης και των άλλων πόλεων της βόρειας Ελλάδας, διαμαρτυρόμενοι με μαχητικές διαδηλώσεις ενάντια στην επέκταση της βουλγαρικής κατοχής στη Μακεδονία
Τον Ιούλιο του 1941, δύο μόλις μήνες μετά την εισβολή των ναζιστικών στρατευμάτων στη χώρα μας, δημιουργείται από την εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση "Ελευθερία", η πρώτη σε όλη την Ελλάδα ανταρτοομάδα υπό την ονομασία "Αθανάσιος Διάκος"
Στις 3 Ιουλίου 1942, εκτελέσθηκαν στην περιοχή του αεροδρομίου της Μίκρας για την υπέροχη αντιστασιακή τους δράση κατά των Γερμανών κατακτητών, οι φλογεροί νεολαίοι αγωνιστές της «Ελευθερίας», Μιχάλης Καράνταης και Χρήστος Βακαλόπουλος. Η κατηγορία; Ότι υπήρξαν μέλη μιας ομάδας σαμποτέρ της εθνικοαπελευθερωτικής οργάνωσης «Ελευθερία» που είχε δημιουργηθεί στη Θεσσαλονίκη στις 15 Μαίου 1941 και αποτέλεσε την πρώτη οργάνωση αντίστασης κατά των Ναζί στην κατεχόμενη Ευρώπη