Το τραγικό τέλος ενός ήρωα των αλβανικών βουνών και μιας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του κινήματος της Εθνικής Αντίστασης στην κατεχόμενη από τους ναζί Θεσσαλονίκη. Σταύρος Δημητράκος: τιμημένος με Αριστείο Ανδρείας για τα ανδραγαθήματά του στην απόκρουση της επίθεσης του Μουσολίνι κατά της Ελλάδας, στο εκτελεστικό απόσπασμα ύστερα από οκτώ χρόνια με την προσβλητική, σκηνοθετημένη και αναπόδεικτη κατηγορία της «κατασκοπίας» στα μαύρα χρόνια του Εμφυλίου.
Δέκα έξι (16) Θεσσαλονικείς κομμουνιστές ή κάτοικοι Θεσσαλονίκης, συμπεριλαμβάνονται στους 200 Ακροναυπλιώτες που οι Γερμανοί κατακτητές εκτέλεσαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Το συγκλονιστικό στην περίπτωση είναι ότι οι περισσότεροι από τους 16 ήταν κορυφαία στελέχη του συνδικαλιστικού κινήματος και είχαν κλειστεί στο κάτεργο της Ακροναυπλίας όχι γιατί διέπραξαν κάποιο έγκλημα, αλλά επειδή ηγούνταν των σωματείων τους και του εργατόκοσμου της Θεσσαλονίκης στον απεργιακό ξεσηκωμό του Μαίου 1936 για περισσότερο ψωμί και καλύτερες συνθήκες εργασίας. -- του Σπύρου Κουζινόπουλου
Από την περίοδο ακόμη της Οθωμανικής κυριαρχίας, αρχίζουν να δραστηριοποιούνται στη Θεσσαλονίκη διάφορες ριζοσπαστικές πολιτικές ομάδες. Μετά την επικράτηση του κινήματος των Νεότουρκων, το 1908, και την καθιέρωση Συντάγματος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι εργαζόμενοι αρχίζουν να διεκδικούν καλύτερες συνθήκες εργασίας και αμοιβής, με συνέπεια να ξεσπάσει απεργιακό κύμα.
«Έχουν όλο το δίκιο με το μέρος τους όσοι θεωρούν ότι η αναβίωση του νεοναζισμού, αποτελεί την υπέρτατη ύβρι απέναντι στον αγώνα και τις θυσίες λαμπρών τέκνων της Ελλάδας, όπως ο Ναπολέων Σουκατζίδης, που πάλεψαν και θυσιάστηκαν για να μπορούμε σήμερα να σκεφτόμαστε ελεύθερα»
Από τα ειδεχθέστερα εγκλήματα των ναζί στη χώρα μας, κατά τη διάρκεια της γερμανικής φασιστικής κατοχής 1941-1944, υπήρξε το Ολοκαύτωμα των κατοίκων στους Πύργους (Κατράνιτσα) Εορδαίας, το δεύτερο σε αριθμό νεκρών μετά τα Καλάβρυτα (με 818 θύματα) μαρτυρικό ελληνικό χωριό.
Όσα χρόνια κι αν περάσουν δεν πρόκειται οι Έλληνες να σβήσουν από τη μνήμη τους τις εικόνες νύχτας Αγίου Βαρθολομαίου που διαδραματίστηκαν στη χώρα εκείνη την καταραμένη 21η Απριλίου 1967 με τις χιλιάδες συλλήψεις πολιτών για τις δημοκρατικές τους ιδέες. Μεταξύ των οποίων και 300 περίπου μελών της ΕΔΑ και της Νεολαίας Λαμπράκη που είχαν συλληφθεί από τα όργανα της Ασφάλειας στο νομό Σερρών για "αντεθνική δράση"
Δεν ήταν μόνο οι χιλιάδες άντρες αγωνιστές της Αριστεράς που τους συνέλαβε η χούντα των συνταγματαρχών για τα δημοκρατικά τους φρονήματα την περίοδο της δικτατορίας 1967-1974, κλείνοντάς τους στα μπουντρούμια των φυλακών και τα ξερονήσια της εξορίας. Εκατοντάδες ήταν και οι γυναίκες πολιτικές κρατούμενες που είχαν την ίδια ή και χειρότερη μεταχείριση από το καθεστώς του “Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών”. Γυναίκες που φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν ή υποβλήθηκαν σε μεσαιωνικά βασανιστήρια για τα πιστεύω τους
Το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, που κατέλυσε τη δημοκρατία για επτά χρόνια, έχει προ πολλού περάσει στην ιστορία και πολλοί, από εκείνους που βίωσαν τις συνέπειες της δικτατορίας με βασανιστήρια, φυλακές και εξορία, δεν είναι πια στη ζωή.
Οι «ερυθροί ίπποι» και τα πράσινα άλογα της συμπρωτεύουσας
Στις 16 Απριλίου 1943 στη Θεσσαλονίκη, μετά από πρόσκληση του ΕΑΜ και των άλλων αντιστασιακών οργανώσεων (ΕΛΑΣ, Εθνική Αλληλεγγγύη, ΕΠΟΝ κλπ), χιλιάδες λαού, αψηφώντας τις μπούκες των πολυβόλων που τους σημάδευαν, κατεβαίνουν σε μεγαλειώδη διαδήλωση μπροστά στη Γενική Διοίκηση Μακεδονίας, με αίτημα τη ματαίωση της πολιτικής επιστράτευσης που κήρυξαν οι χιτλερικοί, για να αποστείλουν εργάτες στη Γερμανία, προκειμένου να εργαστούν στα πολεμικά εργοστάσια των Ναζί.
Ένα από τα σημαδιακά γεγονότα της περιόδου της Κατοχής στη Θεσσαλονίκη, ήταν η απόδραση, μετά από επέμβαση του λεγόμενου "Μακεδονικού Γραφείου" του ΚΚΕ, δώδεκα φυματικών κομμουνιστών, κρατούμενων στο Σανατόριο Ασβαστοχωρίου, τη νύχτα της 8ης προς 9η Απριλίου 1941, λίγες ώρες πριν ο γερμανικός στρατός εισέλθει και καταλάβει την πρωτεύουσα της ελληνικής Μακεδονίας.
Μία από τις πιο φοβερές αιματοχυσίες που προκάλεσαν οι Ναζί εγκληματίες στη χώρα μας, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής 1941-1944, ήταν η σφαγή του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού, σχεδόν όλων των γυναικόπαιδων και των γερόντων, μαζί και του παπά και της παπαδιάς του χωριού, συνολικά 280 ατόμων, στην Κλεισούρα της Καστοριάς, στις 5 Απριλίου 1944
Ο τρόπος που έζησε και πολιτεύθηκε ένας Ούγγρος πρωθυπουργός την περίοδο του μεσοπολέμου, δίνοντας τέλος στη ζωή του κατά τραγικό τρόπο όταν είδε να παραδίδεται η χώρα του στην αγκαλιά του Χίτλερ, αποτελεί παράδειγμα για τη στάση ζωής που πρέπει να ακολουθούν οι ασχολούμενοι με τα κοινά και την πολιτική διαχρονικά αλλά και στις μέρες μας. Και έχει ιδιαίτερη σημασία που ο πρωθυπουργός αυτός είχε ελληνικές ρίζες, με τη μητέρα του που κατάγονταν από την Κοζάνη -- του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ο γιορτασμός της επετείου της Επανάστασης του 1821 και της εθνικής παλιγγενεσίας, φέρνει στο νου το περιβόητο «Τάμα του Έθνους», ένα φαραωνικού τύπου ναό που διαφήμιζε ότι θα κατασκευάσει η χούντα για να θυμίζει τη σημαντική επέτειο της εθνεγερσίας, συγκέντρωσε τεράστια ποσά για την ανέγερσή του τα οποία στη συνέχεια κατασπαταλήθηκαν και κατέληξαν στις τσέπες "ημετέρων". -- του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ένα γεγονός που έχει προβληθεί ελάχιστα στην ιστορία της εθνεγερσίας του 1821, ήταν η Επανάσταση στη Μακεδονία, ο ελληνικός πληθυσμός της οποίας είχε δεινοπαθήσει τα μέγιστα κάτω από τον Οθωμανικό ζυγό, με την εφαρμογή σε βάρος του σκληρών μέτρων όπως το παιδομάζωμα, οι βίαιοι εξισλαμισμοί, η εξοντωτική φορολογία και η άγρια τρομοκρατία από τους Τουρκομάνους έποικους, τους Γιουρούκους.