Ο συνιδρυτής των Pink Floyd Ρότζερ Γουότερς, ο βρετανοαυστραλός ηθοποιός Γκάι Πιρς, η γαλλίδα νομπελίστρια συγγραφέας Ανί Ερνό, ο βρετανός σεναριογράφος Πολ Λάβερτι, ο ιταλός σκηνοθέτης Ματέο Γκαρόνε, βρίσκονται ανάμεσα στους ανθρώπους του κινηματογράφου και του πολιτισμού που ζητούν με ανοιχτή επιστολή τους προς το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας να υψώσει την παλαιστινιακή σημαία καθ’ όλη τη διάρκεια της φετινής διοργάνωσης.
Η έκκληση διατυπώθηκε από την πρωτοβουλία Venice4Palestine ενόψει της έναρξης του φεστιβάλ την Τετάρτη.
Η πρωτοβουλία σχετίζεται και με το γεγονός ότι δύο παλαιστινιακές ταινίες, «Πολίτης Οσάμα» του Αχμέντ Χασούνα και «Συνομιλία με τη θάλασσα» του Μουαγιάντ Αλαγιάν, συμμετέχουν στο Φεστιβάλ Βενετίας.
Οι διοργανωτές κλήθηκαν να τοποθετήσουν την παλαιστινιακή σημαία «δίπλα σε εκείνες που αντιπροσωπεύουν όλες τις άλλες ταινίες του επίσημου προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης».
Η ομάδα υποστηρίζει ότι η Παλαιστίνη θα πρέπει να τύχει της ίδιας αναγνώρισης που παρέχεται συνήθως στις χώρες που εκπροσωπούνται από ταινίες στο επίσημο πρόγραμμα του φεστιβάλ.
Με την επιστολή ζητούν επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια σε όλη τη βιομηχανία του κινηματογράφου και την αναστολή συμφωνιών με οργανισμούς και ιδρύματα που συνδέονται με την ισραηλινή κυβέρνηση.
Οι 200 υπογράφοντες καλούν όσους εργάζονται στον κινηματογράφο, τα μέσα ενημέρωσης και τον πολιτισμό να εκφράσουν δημόσια την αλληλεγγύη τους προς τους Παλαιστίνιους εν μέσω της συνεχιζόμενης γενοκτονίας του Ισραήλ στη Γάζα και να στηρίξουν το μποϊκοτάζ φορέων και θεσμών που συνδέονται με την ισραηλινή κυβέρνηση. «Η εξαιρετική φύση της ιστορικής στιγμής που βιώνουμε μας υποχρεώνει να απομονώσουμε το Ισραήλ διπλωματικά, πολιτιστικά και οικονομικά», αναφέρει η επιστολή.
Θυμίζουμε ότι στη διοργάνωση του 2025 έκανε πρεμιέρα η συγκλονιστική ταινία του Κάουθερ Μπεν Χάνια για τη μικρή Παλαιστίνια που δολοφονήθηκε στη Γάζα «Η φωνή της Χιντ Ρατζάμπ» και κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής. Φέτος ο σκηνοθέτης συμμετέχει στην κριτική επιτροπή, με επικεφαλής την Αμερικανίδα ηθοποιό και σκηνοθέτρια Μάγκι Τζίλενχαλ.
Ολόκληρη η επιστολή:
ΠΡΟΣ ΤΗ BIENNALE ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ
ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ
ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ, ΤΑ ΜΙΝΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ
Κι όμως, η Γάζα εξακολουθεί να καίγεται
Εχει περάσει ένας χρόνος…
Πριν από ένα χρόνο, χιλιάδες άνθρωποι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Venice4Palestine να φέρουν την Παλαιστίνη στο προσκήνιο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και να θέσουν την αντίσταση του παλαιστινιακού λαού στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου: επιτέλους, μιλούσαμε ανοιχτά για γενοκτονία αντί για πόλεμο. Ενώ καλούσαμε τη Μπιενάλε και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας να πάρουν σαφή θέση και τους εργαζομένους στον κινηματογράφο να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους, η προβολή της ταινίας «Sawt Hind Rajab» («Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ») κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ φάνηκε ξαφνικά να ενσαρκώνει αυτά τα αιτήματα, προκαλώντας συλλογική συγκίνηση και αγανάκτηση. Τις ημέρες και τις εβδομάδες που ακολούθησαν, στο πλαίσιο αυτού του ρεύματος λαϊκής συνείδησης που είχε δημιουργηθεί, εκατομμύρια από εμάς βγήκαμε στους δρόμους και ταξιδέψαμε στη θάλασσα σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό. Ενα κύμα συμμετοχής μάς έδωσε την ελπίδα ότι, μαζί, θα μπορούσαμε να συμβάλουμε στο να σταματήσει η γενοκτονία.
Ωστόσο, έχει διαμορφωθεί μια νέα κανονικότητα — εν μέρει χάρη σε μια ψευδή κατάπαυση του πυρός.
Το Ισραήλ όχι μόνο δεν έχει σταματήσει, αλλά έχει συνεχίσει τις θηριωδίες του, επεκτείνοντας τη δύναμη πυρός του προς τη Δυτική Όχθη, τη Συρία, τον Λίβανο και το Ιράν. Για τον παλαιστινιακό λαό, τίποτα δεν έχει αλλάξει και τα δάκρυα δεν αρκούν για να μας απαλλάξουν από τις ευθύνες μας: αντίθετα, αποτελούν απόδειξη ότι αδυνατούμε να αντλήσουμε επαρκώς από τη συλλογική μας δύναμη για δράση. Η Παλαιστίνη μάς υπενθυμίζει ότι «ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός». Πριν από είκοσι πέντε χρόνια, βιώσαμε το συλλογικό τραύμα της Γένοβας του 2001. Γίναμε μάρτυρες μιας από τις σοβαρότερες αναστολές της δημοκρατίας. Οι εκφράσεις διαφωνίας φιμώθηκαν με ανείπωτη βία. Ενα σφαγείο που σκόπιμα παρουσιάστηκε ως επίδειξη δύναμης, για να επιβληθεί στη συλλογική μνήμη μια συγκεκριμένη τάξη πραγμάτων για το μέλλον: να θυμόμαστε το αίμα και να ξεχνάμε τις ιδέες που είχε εκφράσει μια κοινότητα για να αλλάξει τον κόσμο.
Βλέπουμε αυτό το τεράστιο εργαστήριο καταστολής να εφαρμόζεται ολοένα και περισσότερο σήμερα στην Ιταλία και σε πολλά άλλα κράτη που αυτοαποκαλούνται δημοκρατικά. Ο καταπιεστικός εκφοβισμός από τις κυβερνήσεις μας, οι κατασταλτικές ενέργειες των ενόπλων δυνάμεών τους, οι ανελεύθεροι νόμοι, οι παραπλανητικές αφηγήσεις που διαδίδονται από πρόθυμα μέσα ενημέρωσης αποτελούν ένα τείχος πάνω στο οποίο συντρίβονται τα αιτήματα για δικαιοσύνη, ισότητα και αμοιβαιότητα. Οσο τραγικό και πικρό κι αν φαίνεται, ωστόσο, η παλαιστινιακή αντίσταση μάς επανασύνδεσε με την ιδέα ότι «ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός». Ο παλαιστινιακός λαός συνεχίζει να αντιστέκεται και να δημιουργεί, να αφηγείται την πραγματικότητα του παρόντος με κίνδυνο της ίδιας του της ζωής, να διατηρεί τη μνήμη και να καλλιεργεί τη δυνατότητα ενός διαφορετικού και δικαιότερου αύριο: έχουμε καθήκον να αγκαλιάσουμε και να εφαρμόσουμε στην πράξη αυτό το δίδαγμα. Οι στρατιωτικοποιημένες πόλεις και οι αντισυνταγματικοί νόμοι που ποινικοποιούν τη διαφωνία προδίδουν τον φόβο ενός απανθρωποποιητικού συστήματος απέναντι στη δύναμη μιας συνειδητοποιημένης και αποφασισμένης κοινότητας. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε αυτά τα αντίποινα να μας παραλύσουν και να μας διχάσουν. Η εντεινόμενη καταστολή αποτελεί απόδειξη ότι οι δράσεις μας έχουν αντίκτυπο. Πρέπει, επομένως, να συνεχίσουμε να επιμένουμε.
Οι λιμενεργάτες μπλοκάρουν αποστολές όπλων, διεκδικώντας το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης ως μέσο προστασίας από αδικαιολόγητες κατηγορίες και πειθαρχικές κυρώσεις. Στην Μπιενάλε Τέχνης της Βενετίας, χάρη εν μέρει στη δράση της ANGA (Art Not Genocide Alliance), η διεθνής κριτική επιτροπή παραιτήθηκε μαζικά και οι εργαζόμενοι διαμαρτυρήθηκαν κατά των εγκαινίων του ισραηλινού περιπτέρου, πραγματοποιώντας απεργία για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού. Σε διεθνή ύδατα, ο Global Sumud Flotilla αμφισβήτησε τον ισραηλινό αποκλεισμό, μετατρέποντας την αλληλεγγύη σε συγκεκριμένη δράση και αποκαλύπτοντας το πραγματικό πρόσωπο ενός εγκληματικού κράτους. Ολοι αυτοί είναι αγώνες που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση: την άρνηση να αποτελέσουμε γρανάζι στον τροχό της κανονικοποίησης. Ως εργαζόμενοι στους τομείς του κινηματογράφου, των οπτικοακουστικών μέσων και του πολιτισμού, πιστεύουμε ότι ήρθε η ώρα να οργανωθούμε σε συλλογική δράση, ώστε να έχουμε συγκεκριμένο αντίκτυπο στους μηχανισμούς συνενοχής και κανονικοποίησης.
1- Χαρτογραφήστε την αλυσίδα εφοδιασμού, σπάστε τη συνενοχή
Ο κινηματογράφος, όπως και πολλοί άλλοι τομείς της τέχνης και του πολιτισμού, βασίζεται σε αλυσίδες εφοδιασμού: χρηματοδότηση, συμπαραγωγές, συμφωνίες διανομής, πωλήσεις, φεστιβάλ και εκδηλώσεις, συνεργασίες με φεστιβάλ και χορηγούς. Κάθε ένα από αυτά τα στάδια μπορεί να συμβάλει στην κανονικοποίηση της συνεχιζόμενης βαρβαρότητας ή, αντίθετα, να της αντιταχθεί και να την ανακόψει. Είναι, επομένως, απαραίτητο να απαιτείται διαφάνεια σε κάθε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού, αναστέλλοντας όλες τις συμφωνίες με φορείς και θεσμούς που συνδέονται με την ισραηλινή κυβέρνηση. Η εξαιρετική φύση της ιστορικής στιγμής που βιώνουμε απαιτεί να απομονώσουμε το Ισραήλ διπλωματικά, πολιτιστικά και οικονομικά. Το μποϊκοτάζ, ως εργαλείο άσκησης πίεσης σε θεσμούς και ως μορφή αντίστασης (ανταποκρινόμενο στο κάλεσμα που απηύθυνε το 2005 η παλαιστινιακή κοινωνία των πολιτών μέσω των PACBI και BDS*), δεν στοχεύει την ταυτότητα ως τέτοια, αλλά δρα ακριβώς πάνω στους μηχανισμούς συνενοχής. Αυτό θα συνεχιστεί έως ότου η ισραηλινή κυβέρνηση συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο και αποδεχτεί τουλάχιστον τους τρεις βασικούς όρους που διατυπώθηκαν στο αρχικό κάλεσμα του BDS:
– να τερματίσει την κατοχή και τον αποικισμό της Παλαιστίνης·
– να αναγνωρίσει τα θεμελιώδη δικαιώματα των αράβων παλαιστίνιων πολιτών του Ισραήλ·
– να σεβαστεί το δικαίωμα των Παλαιστίνιων προσφύγων να επιστρέψουν στα σπίτια τους, όπως ορίζεται στο Ψήφισμα 194 του ΟΗΕ.
2- Από την ευαισθητοποίηση στην κοινή πρακτική
Καλούμε όλους τους φορείς και τις ενώσεις στους τομείς του κινηματογράφου, της ενημέρωσης και του πολιτισμού να ενωθούν για να οικοδομήσουν μια προστατευτική δομή που θα υπερασπίζεται τους εργαζομένους του κλάδου από τους επαγγελματικούς κινδύνους που συνεπάγεται μια συγκεκριμένη δέσμευση κατά της γενοκτονίας, σπάζοντας έτσι τον εκβιασμό της εργασίας που σήμερα αποθαρρύνει την ανυπακοή. Από την ανάγκη για κοινή δράση, αναπτύξαμε, μαζί με μια νομική ομάδα, ένα πρώτο εργαλείο που επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο στον κινηματογράφο να αποστασιοποιείται από τη συνενοχή στα εγκλήματα που το Ισραήλ συνεχίζει να διαπράττει ατιμώρητα.
Το έγγραφο αυτό συνδυάζει το Ιταλικό Σύνταγμα, το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας, ως απάντηση στην πρόσφατη διαμάχη γύρω από το ιταλικό κινηματογραφικό αφιέρωμα στο Ισραήλ και στο αίσθημα αδυναμίας που εξέφρασαν οι δημιουργοί που συμμετείχαν, σχετικά με τη διαχείριση και την εκμετάλλευση των έργων και της εικόνας τους.
3- Η Παλαιστίνη δεν ξεχνιέται
Για να τιμήσουμε την παρουσία των δύο παλαιστινιακών ταινιών, Al Mowaten Osama του Αχμεντ Χασούνα και Hiwar ma’ albahr του Μουαγιάντ Αλαγιάν, ζητούμε από το Φεστιβάλ να υψώσει επίσης την παλαιστινιακή σημαία καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, δίπλα σε όλες τις άλλες σημαίες που εκπροσωπούν τις ταινίες οι οποίες συμμετέχουν στο επίσημο πρόγραμμα, όπως αποτελεί συνήθη πρακτική και όπως έχει ήδη αναγνωριστεί από τις επίσημες πηγές ενημέρωσης του Φεστιβάλ. Πέρυσι, εκφράσαμε την ανάγκη να αναδειχτούν οι φωνές των παλαιστίνιων καλλιτεχνών κατά τις τελετές έναρξης και λήξης της Εκθεσης. Το αίτημα αυτό έγινε αποδεκτό από την προεδρία της Μπιενάλε και την καλλιτεχνική διεύθυνση της Εκθεσης, όχι δίνοντας χώρο στις παλαιστινιακές φωνές, αλλά προσκαλώντας όσους εργάστηκαν στην Παλαιστίνη και έγιναν μάρτυρες όσων συνέβαιναν. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Καρδινάλιου Πιτσαμπάλα, ο οποίος είχε ήδη μιλήσει επί σκηνής στην Εκθεση πριν από έναν χρόνο, μας οδηγούν να ζητήσουμε, σήμερα με ακόμη μεγαλύτερη επιτακτικότητα, να ανανεωθεί αυτή η μαρτυρία στην ίδια περίσταση, δίνοντας φωνή σε εκείνους που αντιστέκονται στο πλευρό του παλαιστινιακού λαού και συνεχίζουν να μιλούν για την αδιάκοπη καταστροφή που η Ευρωπαϊκή Ενωση και τα κράτη μέλη της εξακολουθούν να μην έχουν πρόθεση να αντιμετωπίσουν.
Τέλος, καλούμε όλους τους εργαζομένους στον κινηματογράφο και τον πολιτισμό να συνεχίσουν να φέρνουν την Παλαιστίνη στο προσκήνιο του Φεστιβάλ και στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, χρησιμοποιώντας κάθε μέσο που έχουν στη διάθεσή τους. Καλούμε όλους στην εκδήλωση «Κι όμως, η Γάζα συνεχίζει να καίγεται», την οποία θα πραγματοποιήσουμε την Τρίτη 8 Σεπτέμβρη, στις 17:30, στην Casa degli Autori, Via Pietro Buratti 1, Lido di Venezia. Θα είμαστε φιλοξενούμενοι των Venice Days, όπου θα παρευρεθούμε μαζί με τη νομική μας ομάδα για να παρουσιάσουμε το έγγραφο που επεξεργαζόμαστε και να το συζητήσουμε με ακτιβιστές από τις PACBI, BDS, Global Sumud Flotilla, CALP USB, ANGA, CRED, Artisti #NoBavaglio και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Γυναικών της Γάζας, ώστε να χαράξουμε μαζί νέους δρόμους για συγκεκριμένη δράση.
Annie Ernaux – Nobel Prize-winning writer (France)
Roger Waters – musician (United Kingdom)
Saleh Bakri – actor (Palestine)
Yanis Varoufakis – economist and professor, former minister (Greece)
Matteo Garrone – director (Italy)
Fabrizio Gifuni – actor and theatre director (Italy)
Anna Foglietta – actress and director (Italy)
Laura Morante – actress and director (Italy)
Luigi Lo Cascio – actor (Italy)
Sergio Rubini – actor and director (Italy)
Greta Scarano – actress, director, godmother of the 83rd Venice Film Festival (Italy)
Moni Ovadia – actor, author, singer-songwriter (Italy)
Tomaso Montanari – art historian, essayist, rector at the University for Foreigners of Siena (Italy)
Ascanio Celestini – actor, director and playwright (Italy)
Guy Pearce – actor (United Kingdom)
Jasmine Trinca – actress (Italy)
Céline Sciamma – director, screenwriter (France)
Andrea Occhipinti – producer and distributor (Italy)
Lino Musella – actor, director (Italy)
Tecla Insolia – actress (Italy)
Nan Goldin – artist, photographer and activist (USA)
Isabel Coixet – director and screenwriter (Spain)
Paul Laverty – screenwriter (UK)
Adèle Haenel – actress, author (France)
Teona Strugar Mitevska – filmmaker (North Macedonia)
Benedikt Erlingsson – director, screenwriter (Iceland)
Igor Bezinović director (Croatia)
Sonia Bergamasco – actress and director (Italy)
Alessio Boni – actor and theatre director (Italy)
Antonietta De Lillo – director (Italy)
Pino Arlacchi – sociologist – former UN undersecretary (Italy)
Silvia Scola – author and screenwriter (Italy)
Arab Nasser – director (Palestine)
Tarzan Nasser – director (Palestine)
Eyal Sivan – filmmaker (Israel – France)
Motaz Malhees, actor (Palestine)
Dalia Ismail – journalist (Palestine)
Indya Moore – actress and activist (USA)
Paola Caridi – essayist and journalist (Italy)
Raffaele Oriani – journalist, writer (Italy)
Giacomo Durzi – screenwriter (Italy)
Giulia Minoli – writer and activist una nessuna centomila (Italy)
Monica Maurer – director (Italy)
Vincenzo Vita – president of Aamod (Italy)
Stefania Brai – journalist (Italy)
Insaf Rezagui – associate researcher at the Institut français du Proche-Orient (Algeria-France)
Sbeih Sbeih – sociologist (Palestine-France)
Paolo Briguglia – actor (Italy)
Claudio Noce – director (Italy)
Manuela Mandracchia – actress (Italy)
Paola Freddi – editor (Italy)
Sara Petraglia – director (Italy)
Stefano Sardo – producer, director and screenwriter (Italy)
Francesca Fornario – journalist (Italy)
Fausto Paravidino – actor, playwright (Italy)
Pietro Sermonti – actor (Italy)
Maria Grazia Calandrone – writer (Italy)
Paola Minaccioni – actress (Italy)
Dalal Suleiman – actress (Italy)
Veronica Pivetti – actress (Italy)
Michela Occhipinti – director (Italy)
Céline Salette – actress, director (France)
Marco Simon Puccioni – director (Italy)
Anna Di Francisca – director (Italy)
Paolo Spina – producer (Italy)
Christian Carmosino Mereu – director (Italy)
Mariano Lamberti – director (Italy)
Daniela Giordano – actress (Italy)
Marco Bonini – actor (Italy)
Daniela Poggi – actress (Italy)
Gabriella Gallozzi – editor of Bookciak Magazine (Italy)
Carmine Amoroso – director and screenwriter (Italy)
Daniele Coluccini – director and producer (Italy)
Alessio Maria Federici – director (Italy)
Federico Greco – filmmaker (Italy)
Emanuele Gerosa – director (Italy)
Ivan Gergolet – director (Italy)
Raquel Schefer – programmer, filmmaker and researcher (Portugal)
Agata Iacono – sociologist, anthropologist, journalist (Italy)
Gabriele Guzzi – university professor and president of L’Indispensabile (Italy)
Paolo Cornetti – editor of La Fionda (Italy)
Nello Preterossi – professor of Philosophy of Law (Italy)
Alessandro Somma – professor of Comparative Law (Italy)
Giulio Di Donato – editor-in-chief of La fionda (Italy)
Thomas Fazi – journalist and essayist (Italy)
Francesco Bolo Rossini – actor (Italy)
Deborah Zuin – actress (Italy)
Stefano Scherini – actor (Italy)
Sonia Barbadoro – actress (Italy)
Giorgio Lupano – actor (Italy)
Francesca Ciocchetti – actress (Italy)
Laura Nardi – actress (Italy)
Marina Remi – actress (Italy)
Cristian Giammarini – actor (Italy)
Aurora Palandrani – director Premio Zavattini (Italy)
Benedetta Buccellato – actress (Italy)
Diego De Santis – sound engineer (Italy)
Nan van Houte – Cultural Boycott Israel (Netherlands / Belgium)
Sruti Bala – Cultural Boycott Israel (Netherlands / Belgium)
Giovanna Scardoni – playwright and theatre director (Italy)
Tony Allotta – performer and mediator (Italy)
Milena Fiore – technical manager and editor Aamod (Italy)
Marco Dentici – director and set designer (Italy)
Alia Shawkat – actress (USA)
Ezzadeen Shalh – president Gaza International Festival for Women’s cinema (Palestine)
Marco Pozzi – director (Italy)
Cristina Pasqua – writer (Italy)
Dror Warschawski – researcher Sorbonne Université (France)
Giovanni Greco – author and director (Italy)
Mirco Rocchi – set designer (Italy)
Andrea Gropplero di Troppenburg – director (Italy)
Giovanni Alfieri – actor (Italy)
Federica Alderighi – producer (Italy)
Maria Teresa De Vito – director (Italy)
Maud Wyler – actress (France)
Hervé Loichemol – director (France)
Livia Bonifazi – actress (Italy)
Franco Angeli – director (Italy)
Khalil Cherti – director (France)
Claudio Casazza – director (Italy)
Beppe Leonetti – editor (Italy)
Fabiomassimo Lozzi – director and screenwriter (Italy)
Mazzino Montinari – festival selector and critic (Italy)
Valentina Pellitteri – filmmaker (Italy)
Patrizia Roletti – producer (Italy)
Marisella Rossetti- festival (Belgium)
Silvia Pegah Scaglione – actress and theatre director (Italy)
Giorgia Villa – editor (Italy)
