Πολιτισμός

Πικάσο και Αρχαιότητα

Στα πλαίσια της σειράς εκθέσεων «Θεϊκοί Διάλογοι»[1], στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Νεοφύτου Δούκα 4 – Κολωνάκι,  παρουσιάζεται μια σπάνια έκθεση, με τίτλο «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός», με κεραμικά και σχέδια του Πάμπλο Πικάσο, τα οποία εμπνεύστηκε ο μεγάλος καλλιτέχνης από την ελληνική αρχαιότητα.

Αριστερά το πήλινο έργο «Γυναίκα» του Πικάσο, δημιουργημένο στο Βαλορί το 1949 και δίπλα του, σε «διάλογο», Μαρμαρογλυφίδα της Αφροδίτης (Αρχαία Αγορά της Αθήνας, μέσα 3ου αιώνα μ.Χ.) από το Μουσείο Αρχαίας Αγοράς.

68 σπάνια κεραμικά και σχέδια του Πικάσο με πτηνά, τετράποδα και θαλάσσια όντα, ανθρώπινες μορφές, μυθολογικά ή μειξογενή όντα (Κένταυρος-Μινώταυρος) και άλλα έργα εμπνευσμένα από αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες, «συνομιλούν» θεματικά με 67 αρχαιότητες, σε επιμέλεια του Καθηγητή Ν. Χρ. Σταμπολίδη και του Olivier Berggruen, δημιουργώντας έναν ακόμη  «Θεϊκό Διάλογο» μεταξύ της αρχαίας ελληνικής και της μοντέρνας τέχνης.

  

Πάμπλο Πικάσο, Η κουκουβάγια. Βαλορί, 12 Δεκέμβρη 1952, Μαδρίτη και πίσω ομοίωμα κουκουβάγιας, Νεκροταφείο Αρκάδων. 7ος αι. π.Χ. από το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Ο μεγάλος καλλιτέχνης του 20ού αιώνα, έχει δημιουργήσει μοναδικά έργα ζωγραφικής, αλλά λίγοι γνωρίζουν από κοντά το σχεδιαστικό του έργο καθώς και τα κεραμικά του δημιουργήματα. Ένα συνδυασμό που συνδέεται με την αρχαιότητα και εμπνέεται σε μεγάλο βαθμό από έργα του κρητομηκυναϊκού και του ελληνικού κόσμου και γενικότερα από τους πολιτισμούς της λεκάνης της Μεσογείου.

Αριστερά ένα ειδώλιο γυναίκας από το νεκροταφείο στη Τανάγρα, του 14ου αι. π.Χ. από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών, και δεξιά η γυναίκα που στέκεται, του Πικάσο, Vallauris, 1947.

Η έκθεση αποκαλύπτει έναν ολόκληρο κόσμο που φέρνει μέσα του ο καλλιτέχνης, όχι απαραίτητα από αρχαιότητες που είδε ο ίδιος στις αρχαίες πατρίδες της Μεσογείου, αλλά  μέσα στα Μουσεία της Ευρώπης, σε βιβλία που διάβαζε ή κατά τις συναναστροφές του με τον Kριστιάν Ζερβός ή τον Jean Cocteau.

Ο Καθιστός Αυλητής, του Πικάσο, λευκός πηλός, κομμένος, διπλωμένος και πλασμένος στο χέρι. Βαλορί 1950. Οι διαμορφωμένες οπλές στα πόδια του Αυλητή μαρτυρούν ότι ο Πικάσο έχει ανοίξει «διάλογο» ίσως με τον Πάνα.

Ο Πικάσο εμπνεόταν από μια μεγάλη ποικιλία πηγών, τις οποίες διαρκώς προσάρμοζε και επεξεργαζόταν. Η κλασική παράδοση πρόσφερε στον Ισπανό ζωγράφο ένα λεξιλόγιο ατελείωτων δυνατοτήτων προς χειρισμό και τροποποίηση. Σημαντική μεταξύ αυτών των πηγών υπήρξε η αρχαία Ελλάδα, με τη διαχρονική μυθολογία και την πλουσιότατη εικονογραφία της. Από την εποχή ακόμα που αντέγραφε γύψινα εκμαγεία αρχαίων γλυπτών, ο Πικάσο γοητεύτηκε από διάφορα θέματα της ελληνικής μυθολογίας, θέματα που διασκεδάζουν το τετριμμένο ή που δηλώνουν τις συγκρουόμενες παρορμήσεις του ανθρώπου. Ανάμεσα σε αυτά, ο Μινώταυρος, διονυσιακό πλάσμα, μισός άνθρωπος και μισός ζώο, αναδείχτηκε σε σύμβολο των σκοτεινότερων πτυχών της ανθρώπινης ψυχής και του παραλογισμού του πολέμου. 

Στην έκθεση ξεχωρίζουν ο Κένταυρος από λευκό πηλό, διαμορφωμένος στο χέρι, εγχάρακτη και γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση, που δημιούργησε ο Πικάσο στην Vallauris στις 3 Γενάρη 1953, σε διάλογο με τον Κένταυρο της Κυπρο-Αρχαϊκής περιόδου του 6ου αιώνα π.Χ.

και το μοναδικό Ειδώλιο Κενταύρου της Πρωτογεωμετρικής Περιόδου στο Λευκαντί της Εύβοιας που χρονολογείται στα τέλη 10ου αι. π.Χ. (δανικό από το Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας) το οποίο, όπως σημείωσε ο καθηγητής Χρήστος Σταμπολίδης ,«είναι έργο ενός Πικάσο του 10ου αιώνα π.Χ.».

Ένα από τα εντυπωσιακότερα εκθέματα είναι το σχέδιο «Τυφλός Μινώταυρος οδηγούμενος από μικρό κορίτσι μπροστά στη θάλασσα» που δημιούργησε ο Πικάσο στην Boisgeloup στις 22 Σεπτέμβρη 1934 και στο οποίο ο μεγάλος δημιουργός απεικόνισε τον εαυτό του με τη μορφή τυφλού Μινώταυρου ο οποίος οδηγείται από τα πάθη του, που έχουν τη μορφή του νεαρού κοριτσιού. Ο ίδιος ο Πικάσο, εξηγώντας την εμμονή και την αγάπη του στον Μινώταυρο, δήλωσε:

«Αν κάποιος σημείωνε πάνω σε ένα χάρτη όλες τις διαδρομές που διήνυσα και τις ένωνε μεταξύ τους με μια γραμμή, θα σχεδίαζε ενδεχομένως έναν Μινώταυρο».

Τα πικασικά έργα-σχέδια και κεραμικά από την καλλιτεχνική δημιουργία του Πικάσο από τη δεκαετία του 1920 έως τη δεκαετία του 1960- προέρχονται από ιδρύματα, μουσεία και συλλογές του εξωτερικού, όπως η FABA – Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte, το  Musée Νational Picasso-Paris, το Musée Picasso Antibes, το Museo Picasso Μálaga,, το Museum Berggruen στο Βερολίνο, καθώς και ιδιωτικές συλλογές.


Γυναίκα με μπλε φόρεμα. Vallauris 1947-1948. Μαδρίτη, Fundacion Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte.

Τα έργα της αρχαιότητας προέρχονται από 15 συνολικά ελληνικά μουσεία και συλλογές, όπως το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα Αρχαιολογικά Μουσεία Αρχαίας Αγοράς, Αγίου Νικολάου, Δήλου, Ερέτριας, Ηρακλείου, Θηβών, Μαραθώνα, Πάρου, Πατρών, Χανίων, Χώρας Μεσσηνίας, το Κυπριακό Μουσείο, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και τη Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank. Πρόκειται για γλυπτά, κεραμικά και χάλκινα που χρονολογούνται από τους προϊστορικούς χρόνους (περ. 3200 π.Χ. το παλαιότερο) έως και την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο (μέσα 3ου αι. μ.Χ. το νεότερο). 

Δεξιά πήλινο αγγείο του Πικάσο, «Bird», φιλοτεχνημένο στο Βαλορί (1947 – 1948) (Madrid, Fundacion Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte) και δεξιά πηλός, πτηνόμορφο αγγείο, «Τσαγέρα», από τη Βασιλική – Ιεράπετρα, 2400 – 2200 π.Χ. (Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου).

Η Εκθεση, την οποία έχουν επισκεφτεί μέχρι σήμερα πάνω από 20.000 επισκέπτες, πραγματοποιείται σε συνεργασία με την FABA – Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte, το Musée Picasso Antibes, το Museo Picasso Malaga και το Musée National Picasso-Paris στο πλαίσιο του προγράμματος “Picasso Mediterranée” και θα διαρκέσει μέχρι τις 20 Οκτώβρη 2019. 

Πάμπλο Πικάσο. Σιληνός στην ομάδα χορευτών. Κάννες 1933. Γκουάς και μελάνι στο χαρτί (Staatliche Museen zu Berlin)

Από 16 Σεπτέμβρη θα υπάρχει διευρυμένο ωράριο λειτουργίας:

Δευτέρα, Πέμπτη, Παρασκευή 10.00 – 20.00, 
Τέταρτη, Σάββατο 10.00-17.00, Κυριακή 11.00-17.00.
Τρίτη Κλειστά.

Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης πραγματοποιούνται ξεναγήσεις :

ΑΓΓΛΙΚΑ: κάθε Τετάρτη στις 12.30
ΕΛΛΗΝΙΚΑ: κάθε Πέμπτη στις 18.30, κάθε Σάββατο στις 14.30 και κάθε Κυριακή στις 12.30 και στις 14.30

Διανομή δελτίων προτεραιότητας 1 ώρα πριν την έναρξη της ξενάγησης

Περισσότερα στην ιστοσελίδα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης ΕΔΩ από όπου και το βίντεο

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

[1] Η σειρά «Θεϊκοί Διάλογοι», του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Εκθέσεις όπου οι αρχαίοι θεοί συνδιαλέγονται με τη σύγχρονη τέχνη, ξεκίνησαν με την έκθεση έργων του Cy Twombly, το καλοκαίρι του 2017. Η Εκθεση «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και Πηλός», είναι η δεύτερη Εκθεση αυτής της σειράς.

(Επισκέψεις: 543 φορές, όπου 7 ημερήσιες)

Σχετικά Άρθρα

Ημεροδρόμος

Ημεροδρόμος

Send this to a friend