Στην παραδοσιακή Κινέζικη κοσμολογία το νερό συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφική έννοια του Yin, συμβολίζοντας τη ροή, τη σιωπή, τη σοφία, την προσαρμοστικότητα -ως ικανότητα του να ξεπερνιούνται τα εμπόδια χωρίς τη βία-, τη θηλυκή ενέργεια.
Η Γαία (Γη) ονομάζεται και μπλε πλανήτης, αφού η επιφάνειά της καλύπτεται σε ποσοστό άνω του 70% από νερό. Οι ωκεανοί είναι εκείνοι που προσδίδουν το χαρακτηριστικό χρώμα του πλανήτη μας όταν τον παρατηρούμε από το διάστημα. Η Πέλα Καλογήρου, δημιουργός της θεματικής αυτής αυγουστιάτικης έκθεσης καλλιτεχνικής κεραμικής, με θέμα το νερό, τη θάλασσα, και, τα «τροπικά της δάση» [τους κοραλλιογενείς υφάλους] συνδέει την αρχαία μυθολογία των λαών με το σύγχρονο αίτημα της διατήρησης [διάσωσης] του φυσικού περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, ορισμένοι εκ των οποίων εκτείνονται σε μήκος χιλιάδων χιλιομέτρων, σχηματίζονται από δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς και λειτουργούν ως φυσικές πηγές βιοποικιλότητας.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι εκείνοι που εκπέμπουν μαζί με το νερό το φωτεινό σινιάλο της ζωής του πλανήτη στο διάστημα. Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος που βρίσκεται στη Θάλασσα των Κοραλλιών έξω από τις ακτές του Κουίνσλαντ της βορειοανατολικής Αυστραλίας είναι ορατός από το διάστημα ως ένας μοναδικός χρωματικός σχηματισμός. Κατέχει επίσης σημαντικό ρόλο στην κουλτούρα και τις παραδόσεις των ιθαγενών πληθυσμών της Αυστραλίας εδώ και αιώνες.
Για άλλη μια φορά η Πέλα Καλογήρου, μας εκπλήσσει με τις αναπαραστάσεις της και τις θεματικές της στην καλλιτεχνική κεραμική. Τα τελευταία χρόνια οι εικαστικές της δημιουργίες χαρακτηρίζονται από ποικιλομορφία, έντονο πειραματισμό στη φόρμα και τα χρώματα, από σταθερότητα και αυτοπεποίθηση στην απόδοση του τελικού αισθητικού αποτελέσματος.
Οι ποιητικοί τίτλοι των έργων της είναι συζεύξεις της επιστημονικής ορολογίας και των αντίστοιχων γνωστικών αντικειμένων, με μοντέρνες αισθητικές θεωρίες, ώστε τα έργα να διατηρούν την αυτονομία τους μέσα στο σύνολο των θεματικών παραλλαγών τους, εκπέμποντας αρμονία και ενσωματώνοντας [παγιδεύοντας] τον θεατή μέσα στο ίδιο το εικαστικό σκηνικό. Αντιγράφω από τον κατάλογο ορισμένους από τους τίτλους έργων ώστε να μεταφερθούμε πάλι στην ποιητική ατμόσφαιρα της έκθεσης: Κοράλλια ρηχών υδάτων, Κοχύλια, Ανάπαυση στη θάλασσα, Ορίζοντας, Ποσειδωνία, Κοράλλι εγκέφαλος του Ιονίου Πελάγους, Trachyphyllia, Θαλάσσιο απολίθωμα, Θαλάσσια Πεταλούδα, Ελεύθερη διαβίωση, Ψάρια Ανοιχτής Θάλασσας.
Είμαι πεπεισμένος -παρατηρώντας έναν μεγάλο αριθμό παλαιών και νεότερων έργων της Πέλας Καλογήρου- πως οι καλλιτεχνικοί βιομορφισμοί της δεν αποτελούν μονάχα εικαστική επιλογή, και καλλιτεχνική άποψη, πάνω στην οποία τροποποιεί και εξελίσσει το έργο της. Τα βιομορφικά της κεραμικά είναι πλασμένα με ένστικτο, και το ιδίωμα της δημιουργού είναι βαθύτερο, ριζωμένο, και, αυτό-θεραπευτικό.
Η ζωοδότρια άλλωστε θάλασσα, που η κεραμίστρια υμνεί ως γυναικεία θεότητα, είναι θεραπευτική και το νερό [ένα από τα στοιχεία του παραγωγικού κύκλου «γέννηση» και του ελεγκτικού κύκλου «ισορροπία» των 5 στοιχείων] στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική συνδέεται με τα όργανα/μεσημβρινούς των Νεφρών-Ουροδόχου κύστης. Η ανατομική και ενεργειακή σύζευξη μέσα στην καλλιτεχνική κεραμική δημιουργία προκαλεί στον θεατή συν[γ]-κίνηση και ταυτόχρονα ένα αίσθημα γαλήνης με την πνευματική του συμμετοχή και την ενσωμάτωσή του στις εξπρεσιονιστικές αυτές αναπαραστάσεις του φυσικού περιβάλλοντος και των θαλάσσιων όντων.
Η σειρά έργων της με τον τίτλο Ανάπαυση στη θάλασσα είναι ευφάνταστες παραλλαγές ενός βιωματικού αισθήματος της δημιουργού που το «μεταγγίζει» τρόπον τινά μέσα στα έργα μεταφέροντας τον θεατή/αναγνώστη της έκθεσης στη φυσική ισορροπία που διέπει τα «αιώνια» οικοσυστήματα στο εσωτερικό των οποίων συντηρείται, αναπαράγεται και εξελίσσεται το φαινόμενο της ζωής στον πλανήτη. Τα αιώνια αυτά χρωματικά πεδία [συστήματα ζωής εκατομμυρίων ετών, αν θέλουμε να αποσβέσουμε τη μεταφυσική έννοια του «αιώνιου»] είναι θεματικές σειρές έργων στη ζωγραφική και τη γλυπτική του αφηρημένου αμερικάνικου εξπρεσιονισμού, με κύριο εκπρόσωπο τον κορυφαίο Ελληνοαμερικανό ζωγράφο Θεόδωρο Στάμο που έλκει την καταγωγή του από τη δίδυμη/γειτονική μας Λευκάδα. Η Πέλα βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με τον Theodoros Stamos, ειδικά με τα πρώτα βιο-υδρομορφικά έργα του, τα οποία τον καθιέρωσαν παγκοσμίως. Η Πέλα άλλωστε γνωρίζει εις βάθος τις εικαστικές πρωτοπορίες, τις οποίες μελετά συστηματικά, αντλώντας στοιχεία από την ανεξάντλητη δεξαμενή τους.
Η θάλασσα σε όλες τις διαλέκτους κόσμου [sea, bahr, zee, samut, mare, darya…] με το τεράστιο του και συνεχές ενεργειακό Yin φορτίο της, και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, εκείνα τα φανταστικά τροπικά δάση εντός της, ανατροφοδοτούν τις πνευματικές αναζητήσεις της κεραμίστριας Πέλας Καλογήρου, καθοδηγώντας την στο τελετουργικό των αναπαραστάσεων και των προσομοιώσεων των έργων της στη νέα αυτή θεματική έκθεση καλλιτεχνικής κεραμικής.
Η τοποθέτηση, όπως και ο φωτισμός των κεραμικών στο καλαίσθητο AMORELI [Σαμπουτζάκη 7 στην Πρέβεζα] των αγαπημένων φίλων Στάθη και Μαρίνας, δημιουργεί το αίσθημα της απόλυτης ενότητας με τους καλοσυντηρημένους τοίχους και τις ιδιαίτερες αποχρώσεις των σχεδίων τους. Το AMORELI με το αισθητικό του αποτύπωμα στην πόλη λειτουργεί ως ένας υποδειγματικός χώρος για εικαστικές συναντήσεις. Η έκθεση καλλιτεχνικής κεραμικής της Πέλας Καλογήρου θα παραταθεί για άλλη μία εβδομάδα, διαστέλλοντας τον πέτρινο Αύγουστο της καλλιτεχνικής κεραμικής στην Πρέβεζα.
Όλα τα στενά της σοκάκια, όλα τα μικρά πέτρινα σκαλιά θα σε οδηγήσουν εκεί. Στη θάλασσα.
Σπύρος Γ. Μπρίκος
Ιατρός, συγγραφέας, υπ. διδάκτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Τμήμα Εικαστικών Τεχνών & Επιστημών της Τέχνης)
