Για έναν δημιουργό με πολιτική σκέψη η τέχνη είναι πρώτα και κύρια ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Είναι η τιμωρία που θα έλθει με την αμείλικτη σκληρότητα του «τιμωρού πεπρωμένου». Ο θρίαμβος της ύβρης, για εκείνον που επιβάλει την ισχύ του στους αδυνάτους, θα τον οδηγήσει -μοιραία- στο να πληρώσει το τίμημα της ανθρωποφαγίας του στο μέλλον, στο εγγύς μέλλον. Θα βρεθεί μπροστά στο μεγάλο δικαστήριο της συνείδησης, εκεί που τα μάτια της ανθρωπότητας παραμένουν ξάγρυπνα. Το έργο τέχνης δεν αποτυπώνει την αδικία, αλλά αγριοκοιτά τον θύτη, και τον καταδικάζει πριν έρθει η ώρα του. Το έργο τέχνης, ακόμα και με όρους αισθητικής, γίνεται ο φορέας της κοινωνικής ενοχής, ξεσκεπάζοντας τους ηθικούς αυτουργούς όλων των εγκλημάτων που έγιναν ενάντια στην ανθρωπότητα.
Για την εικαστικό-κεραμίστρια Πέλα Καλογήρου η «δική της Παλαιστίνη» είναι μία σύνθεση 78 κομματιών, όσων και των χρόνων της βίαιης και παράνομης κατοχής, είναι μοτίβα που σκοπό έχουν να αναδομήσουν στη γλώσσα της εικαστικής δημιουργίας την τεμαχισμένη γη όλων των ξεκινημάτων και όλων των τελειωμών, όπως τόσο εύστοχα αναφέρει ο Μαχμούντ Νταρουίς στο ποίημά του. Κάθε κομμάτι είναι πρωταρχικά μέρος της τεμαχισμένης ψυχής της δημιουργού, που βλέπει την παγκόσμια αδικία, την εκμετάλλευση, τη γενοκτονία, ως αυστηρά προσωπικά ζητήματα. Κάθε ξεχωριστό μοτίβο της σύνθεσης είναι οργανικό τμήμα μιας ζώσας ιεροτελεστίας κατά την εξέλιξη της εικαστικής δημιουργίας. Τα 78 κομμάτια-μοτίβα που συνθέτουν το εικαστικό έργο της Πέλας Καλογήρου, το οποίο είναι μία εγκατάσταση που εικονίζει στη γλώσσα του μοντερνισμού και της αφαίρεσης τη σημαία της Παλαιστίνης, είναι μορφές διαφορετικών και αντιθετικών συναισθημάτων, πρωτίστως της ίδιας της δημιουργού. Είναι αυτοδύναμα, μονήρη συναισθήματα πάνω στον καμβά της δημιουργίας που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, μέχρι την τελική τους νοηματοδότηση στη μεγάλη εικόνα του έργου. Ο αφηρημένος εξπρεσιονιστής ζωγράφος Robert Motherwell στη σειρά έργων του Elegies to the Spanish Republic (Ελεγείες στην Ισπανική Δημοκρατία) καυτηριάζει τη θηριωδία του δικτάτορα Franco, δημιουργώντας ασπρόμαυρα μοτίβα ζωής-θανάτου πάνω σε μεγάλους καμβάδες, όπου κάθε γραμμή χρώματος είναι και ένα αυτοδύναμο συναίσθημα που πάλλεται στο να εκφράσει τη δική του αλήθεια μέσα στο έργο. Το πολιτικό έργο της Πέλας Καλογήρου γίνεται φορέας του πένθους όλων των ολοκαυτωμάτων της ανθρωπότητας, η εικαστική της δημιουργία αποτελεί ένα ιδιότυπο ταξίδι ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως, το οποίο εκκινεί με τη δεύτερη ατομική της έκθεση “Luminus Jurney” που ακροβατεί ανάμεσα στη φωτεινότητα και την τραγικότητα, συνεχίζοντας προς το μέλλον, και, διατρέχοντας ολόκληρη τη διαδρομή της στην καλλιτεχνική κεραμική.
Η σημαία της Παλαιστίνης σε τούτη την εγκατάσταση της Πέλας Καλογήρου καλύπτει τρόπον τινά το πάνω μέρος ενός φέρετρου ή ενός ανατομικού κρεβατιού, ενώ οι σωροί των νεκρών παιδιών που αφήνονται να εννοηθούν από την ίδια τη δημιουργό, αλλά επιβεβαιώνονται με τη μακρά λίστα των θυμάτων που είναι αναρτημένη στον τοίχο απέναντι από το έργο ετούτο, περιγράφουν μία τραγωδία που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Το αίμα της Παλαιστίνης είναι το αίμα της ανθρωπότητας, είναι το αίμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας που εξακολουθεί να μάχεται ακόμα και αν λογοκριθεί, ακόμα και αν στοχοποιηθεί, ακόμα και αν οι μορφές αυτές έκφρασης ποινικοποιηθούν.
Το αίτημα της διακαλλιτεχνικότητας από τη δημιουργό της έκθεσης αυτής με τον τίτλο «Η Παλαιστίνη μου» που λαμβάνει χώρα τις μέρες ετούτες [από τις 8 έως και τις 24 Μαΐου] στο Κέντρο Νεότητας Δήμου Χαλανδρίου, είναι μία σύγχρονη ανάγκη γεφύρωσης της εικαστικής δημιουργίας με την ποίηση, την αφήγηση, τη μουσική, τον επιστημονικό λόγο, τις ομιλίες και τις προβολές. Αυτό αναδεικνύουν όλες οι πολύμορφες και παράλληλες εκδηλώσεις του προγράμματος. Την έκθεση οργανώνει ο Δήμος Χαλανδρίου με τη δημιουργό, και με την υποστήριξη της Παλαιστινιακής Παροικίας Ελλάδος, το Πολιτιστικό Δίκτυο για την Παλαιστίνη, το BDS Greece και το AFZ Greece.
Επιλογίζοντας, θα αφήσουμε την ίδια τη δημιουργό να περιγράψει το περιεχόμενο της έκθεσης αυτής και μέσα από τα δικά της λόγια: «Η Παλαιστίνη μου είναι μία εγκατάσταση που αποτελείται από 78 κομμάτια, όσο και τα χρόνια της παράνομης και βίαιης κατοχής της Παλαιστίνης, και αγκαλιάζεται και από άλλα συμβολικά έργα. Η αξιοπρέπεια του Παλαιστινιακού λαού, η επιμονή του και η βαθιά αγάπη για τη μητρογονική γη δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφιβολίας. Αυτά με ενέπνευσαν για να δηλώσω ξεκάθαρα μέσα από το έργο μου πως, η Παλαιστίνη ανήκει στους Παλαιστίνιους».
Σπύρος Γ. Μπρίκος
Ιατρός, συγγραφέας, υπ. Διδάκτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Τμήμα Εικαστικών Τεχνών & Επιστημών της Τέχνης)
