Τον «απομονωμένο» –κατά την κυβέρνηση Μητσοτάκη– πρόεδρο της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, συνάντησε σήμερα στον Λευκό Οίκο ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια συνάντηση που δεν ήταν διόλου εθιμοτυπική. Στο τραπέζι “έπεσαν” ζητήματα κομβικής σημασίας και για τις δύο ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και η συζήτησε εξελίχθηκε ένα σκληρό παζάρι για το οποίο τελικά το Τράμπ είπε: «Νομίζω ότι θα καταφέρει να αγοράσει ό,τι θέλει να αγοράσει» (σ.σ. ο Ερντογάν) , απαντώντας σε ερώτηση για το αν προτίθεται συμφωνήσει στην πώληση των F-35 στην Τουρκία.
Ως «εξαιρετική» χαρακτήρισε και ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία Τομ Μπάρακ τη συνάντηση Τραμπ με Ερντογάν. Όπως ανέφερε, στο τραπέζι τέθηκαν μεταξύ άλλων τα ζητήματα των S-400, των F-35, των F-16, σημειώνοντας ότι υπήρξε πρόοδος. «Πιστεύω ότι πολλοί θα εκπλαγούν σχετικά με το πόσο συνεργάσιμες ήταν οι πλευρές μεταξύ τους», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Θυμίζουμε πως κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέκλεισαν την Τουρκία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, από το πρόγραμμα των F-35, αφού η Άγκυρα αγόρασε σύστημα αεράμυνας από τη Ρωσία. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούσαν ότι η χρήση του ρωσικού πυραυλικού συστήματος εδάφους-αέρος S-400 από την Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τις δυνατότητες του F-35 και ότι οι πληροφορίες θα μπορούσαν να καταλήξουν σε ρωσικά χέρια.
Από την πλευρά του ο Τούρκος πρόεδρος, αναφερόμενος στο θέμα των μαχητικών F-35, όπως και της προμήθειας νέων και εκσυγχρονισμού του υφιστάμενου στόλου των τουρκικών μαχητικών F-16, είχε πει προηγουμένως: «Πιστεύω ότι σήμερα θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε διεξοδικά το θέμα των F-35 και F-16, καθώς και το θέμα της Halk Bank», της τουρκικής κρατικής τράπεζας που έχει δικαστικές εκκρεμότητες με την αμερικανική Δικαιοσύνη, κατηγορούμενη για παραβίαση των κυρώσεων προς το Ιράν.
Σύμφωνα με το Bloomberg, o Τραμπ ζήτησε από τον Ερντογάν να σταματήσει την προμήθεια πετρελαίου από τη Ρωσία.
«Θα ήθελα να σταματήσει να αγοράζει οποιοδήποτε πετρέλαιο από τη Ρωσία, όσο η Ρωσία συνεχίζει αυτή την εισβολή στην Ουκρανία», δήλωσε ο Τραμπ τδίπλα στον Ερντογάν στο Οβάλ Γραφείο. Τα σχόλια αυτά εντάσσονται στις συνεχείς πιέσεις του Αμερικανού Προέδρου προς τους συμμάχους να μειώσουν τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας, προκειμένου να περιοριστεί η χρηματοδότηση του Κρεμλίνου στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Σε ερώτηση δημοσιογράφων εάν απέσπασε δέσμευση από τον Ερντογάν να σταματήσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει, αφήνοντας ωστόσο να εννοηθεί πως ο Τούρκος πρόεδρος «θα σταματήσει αν του το ζητήσει».
Η Ρωσία παραμένει ο μεγαλύτερος ενεργειακός προμηθευτής της Τουρκίας: το 2024 κάλυψε το 66% των εισαγωγών πετρελαίου και το 41% του φυσικού αερίου, σύμφωνα με στοιχεία της εθνικής ρυθμιστικής αρχής.
Ωστόσο, η Άγκυρα υπέγραψε συμβόλαια διαφοροποίησης του ενεργειακού της μείγματος, μεταξύ των οποίων και μια 20ετή συμφωνία με την αμερικανική Mercuria Energy για υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Οι συμφωνίες που υπέγραψαν ΗΠΑ και Τουρκία, όπως έχουν γίνει μέχρι στιγμή γνωστές από τουρκικές πηγές:
- Η Τουρκία υπέγραψε με τις ΗΠΑ 20ετή συμφωνία ύψους 43 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ετήσια εισαγωγή 4 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ έως το 2045.
- Συμφωνία με την Boeing αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αγορά περισσότερων από 200 επιβατικών αεροσκαφών.
- Υπογράφηκε Μνημόνιο Στρατηγικής Συνεργασίας στον τομέα της Πολιτικής Πυρηνικής Ενέργειας.
- «Μνημόνιο Στρατηγικής Συνεργασίας στον Τομέα της Πολιτικής Πυρηνικής Ενέργειας». Τα έργα που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο της συμφωνίας αναμένεται να ενισχύσουν τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών σε πολλούς τομείς, από τις ενεργειακές τεχνολογίες έως τις επενδύσεις σε υποδομές.
Επιπλέον, Ο Ερντογάν υποσχέθηκε ότι η Τουρκία θα κάνει ό,τι της αναλογεί στο θέμα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
