Η στρούγκα του Παπούλια
Δύο μέρες πριν την Φώτω και τον Κώστα Μπαλαμούρη, στις 19 Μαίου 1941, είχε γίνει στη νοτιοδυτική πλευρά του Παγγαίου, στη στρούγκα του Παπούλια, που βρισκόταν στην τοποθεσία Ντεβέ Καράν — εκεί όπου το 1805 ο Νικοτσάρας τσάκισε τους Τούρκους και, σπάζοντας τον κλοιό τους, πέρασε με 150 παλληκάρια στη Χαλκιδική — η ιδρυτική συγκέντρωση της πρώτης αντάρτικης ομάδας. Αποτελούνταν από εννέα αντάρτες, οι περισσότεροι των οποίων είχαν φύγει από τα χωριά τους λόγω των άγριων καταπιεστικών μέτρων των φασιστών Βουλγάρων κατακτητών. Καπετάνιος αυτής της ομάδας, όπως αφηγήθηκε αργότερα ο Βαγγέλης Παπούλιας, ήταν ο παλιός κομμουνιστής Κώστας Παπακωνσταντίνου.
Δύο μήνες αργότερα και συγκεκριμένα στα μέσα Ιουλίου 1941, με ευθύνη του κλιμακίου Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ, σχηματίστηκε η ομάδα του βορειοδυτικού Τσαλ-Νταγ (Όρη Λεκάνης), αρχικά δύναμης 70-75 ανδρών. Αρχηγός της ομάδας ήταν ο Μιχάλης Γεωργιάδης (Σπάρτακος) από το Νικηφόρο και υπαρχηγός ο Χρήστος Παστουρματζής (Κίτσιος) από την πόλη της Δράμας. Η ομάδα αυτή συμμετείχε στη συνέχεια στην ηρωϊκή εξέγερση της Δράμας, το Σεπτέμβριο του 1941.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Κώστα Παλαιολόγου, η Φώτω Μπαλαμούρη είχε γεννηθεί στην Κορμίστα του Παγγαίου και το πατρικό της όνομα ήταν Σιλιβρίδη. Στο βουνό γέννησε ένα παιδί, τον Δήμο, το οποίο σε μια ενέδρα αναγκάστηκε να παρατήσει επειδή τους πρόδωσε το κλάμα του. Όμως ο Βούλγαρος που το βρήκε φέρθηκε ανθρώπινα, πήγε στο χωριό και το παρέδωσε στους κατοίκους. Την ιστορία αυτή, λέει ο Παλαιολόγος, την είχε ακούσει από την ίδια την Μπαλαμούρη.
Λίγο πριν την απελευθέρωση η Φώτω Μπαλαμούρη πιάστηκε στο χωριό της Κορμίτσα Σερρών από συνεργάτες των Βουλγάρων κατακτητών και βασανίστηκε, ενώ στη συνέχεια το ανώμαλο μεταπελευθερωτικό καθεστώς τη φυλάκισε σε Καβάλα, Ελευθερούπολη, Ζίχνη, Θεσσαλονίκη και την εξόρισε στο Τρίκκερι.
Τα στοιχεία προέρχονται από το βιβλίο του Σπύρου Κουζινόπουλου «Δράμα 1941: Μία παρεξηγημένη εξέγερση», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Καστανιώτη» και ήταν υποψήφιο για το Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο.
