Παρέμβαση της Επιτροπής πολιτών για την προστασία της Παπούρας και της κληρονομιάς της Πεδιάδας προς το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ)
( Συνοπτικό δίχως βιβλιογραφικές αναφορές)
H “Επιτροπή Πολιτών για την Προστασία της Παπούρας και της Κληρονομιάς της Πεδιάδας”, συγκροτήθηκε ως συλλογικότητα από κατοίκους της Πεδιάδας, ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας και επιστήμονες – αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, νομικούς, φυσικούς επιστήμονες κλπ. Μας ενώνει η αγωνία και η ευθύνη για την προστασία του μνημειακού συνόλου της Παπούρας, της ιστορικής και φυσικής του ταυτότητας, και συνολικά της κληρονομιάς του τόπου μας.
Ως “Επιτροπή Πολιτών”, αναγνωρίζοντας τη σημασία της παρούσας παρέμβασής μας υπέρ της προστασίας του μοναδικού και παγκόσμιας σημασίας μνημειακού συνόλου και του φυσικού ιστορικού τοπίου, για χάρη των τωρινών και των μελλοντικών γενεών, για χάρη ακόμα όλων των μορφών ζωής που συνυπάρχουν ιστορικά στο μνημειακό σύνολο, απευθυνόμαστε σήμερα στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Σχετικά με το μοναδικό αρχαιολογικό εύρημα
( Επιλογή)
….Όπως έχει παρατηρήσει ο Αντώνης Βασιλάκης «Στα τέλη της τρίτης χιλιετίας (Προανακτορική περίοδος), οι δυναμικές αγροτοκτηνοτροφικές, βιοτεχνικές και εμπορικές κοινότητες της Κρήτης, αυξήθηκαν αριθμητικά και πληθυσμιακά σε μια εξελικτική διαδικασία, που οδήγησε στους επόμενους αιώνες στη δημιουργία κεντρικών χώρων κοινοτικής δραστηριότητας (χώρων λατρείας) και των πρώτων πολιτειακών μορφωμάτων στην Κρήτη, των παλαιών ανακτόρων και των άλλων οικιστικών κέντρων. Τα κέντρα αυτά διατήρησαν τα κοινοτικά χαρακτηριστικά».
…
Ακόμα έχουμε την συλλογική άποψη ότι τα τεκμήρια χρήσης ήδη από την τελευταία φάση της Προανακτορικής περιόδου καταδεικνύουν την εποχή μετάβασης στον τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας και της παραγωγής. Μια εποχή δομικών αλλαγών στην μεταβολική σχέση των τοπικών κοινωνιών με το οικοσύστημα που συνδέονται με τις δομικές αλλαγές στην διαμόρφωση, αποκρυστάλλωση των αδύναμων ακόμα κρατικών δομών. Σίγουρα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα των τελευταίων δεκαετιών στον Μεσογειακό χώρο αφού αλλάζει γενικά την εικόνα που έχουμε για την εξέλιξη των κοσμολογικών αναφορών της εποχής, όχι μόνο στην Κρήτη αλλά ευρύτερα στην ανατολική Μεσόγειο, για τις οικονομικές και πολιτισμικές σχέσεις με τόπους μακρινούς (ειδικά στην ανατολή). κλπ. Αναδεικνύεται, μια έως σήμερα άγνωστη ή ίσως παραμελημένη διάσταση όχι μόνο της κρητικής προϊστορίας αλλά τουλάχιστον και όλης της Μεσογείου που ίσως ανατρέπει πολλές από τις έως σήμερα κυρίαρχες προσεγγίσεις και παραδοχές. Στην βάση αυτή είναι μοναδικό εύρημα Παγκοσμίου διαμετρήματος.
…
Οι γειτονικές κοινότητες της Πεδιάδας είχαν κοινό χώρο δραστηριοτήτων, σε όλες τις εποχές του χρόνου, το κυκλικό οικοδόμημα στην Παπούρα. Είναι το αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας για τη δημιουργία ενός κοινοτικού κέντρου, στο οποίο οι κοινότητες συγκεντρώνονταν σε συγκεκριμένες εποχές του έτους για να λατρέψουν τη φύση, να παρατηρήσουν τον ουρανό και τα ουράνια φαινόμενα, την ανατολή και τη δύση του Ήλιου και της Σελήνης. Έτσι ανανέωναν του δεσμούς της κοινής καταγωγής και τα κοινά ήθη και έθιμα».
…
Το Μνημειακό Σύνολο
Το μνημείο στην κορυφή του λόφου της Παπούρας όπως και ολόκληρος ο λόφος αποτελούν ένα ενιαίο και αδιάσπαστο σύνολο. Τονίζουμε ότι τα όρια του μνημειακού αυτού συνόλου δεν περιορίζονται στην κορυφή όπου σήμερα διεξάγεται σωστική ανασκαφή, αλλά εκτείνονται σε ολόκληρο τον λόφο, και τις πλαγιές του, όπου βρίσκεται και το σπήλαιο του Αφέντη Χριστού. Το σπήλαιο αποτελεί τεκμήριο της διαχρονικής παρουσίας και χρήσης του χώρου.
Ήδη από το 1934, είχε ερευνηθεί από τον Βρετανό αρχαιολόγο J. Pendlebury, ενώ και ο P. Faure αναφέρθηκε σε αυτό περίπου δύο δεκαετίες αργότερα – αποτυπώνοντας τη σημασία του για την επιστημονική κοινότητα της εποχής. Από τις παλαιότερες αυτές ανασκαφές είχαν προκύψει ευρήματα της Εποχής του Χαλκού, καθώς και κατάλοιπα ρωμαϊκών, βυζαντινών και νεότερων περιόδων, τεκμηριώνοντας τη σταθερή και μακραίωνη χρήση του χώρου. Η διαχρονική χρήση του χώρου έως και σήμερα ως τόπος βοσκών με κτιριακά κελύφη, κατάλοιπα λαϊκής αρχιτεκτονικής, κτιρίων αγροτοβιομηχανικής δραστηριότητας (μάντρες, μητάτα, ξερολιθικές κατασκευές) και άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς που συνδέονται λατρευτικές πρακτικές, συνυπάρχουν στο βουνό της Παπούρας συνθέτοντας αυτό το μοναδικό μνημειακό σύνολο.
Τα συστήματα αεροναυτιλίας- ραντάρ που προτείνονται, χωροθετούνται εντός του μνημειακού συνόλου και του ιστορικού φυσικού τοπίου που καθόρισε την ύπαρξη του.
Ανατρέπονται έτσι τα συμφραζόμενα και η οντολογία του μνημειακού συνόλου.
Η επιλογή της κατασκευής αυτής είναι μνημειολογικά – μουσειολογικά καταστροφική, αρχαιολογικά αναχρονιστική, ιστορικά ανεύθυνη, θεσμικά απαράδεκτη, και το σημαντικότερο για τον θεσμικό σας χαρακτήρα, προδήλως παράνομη.
Δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο αρχαιολογικό εύρημα. Συνθέτει πια ένα μνημειακό σύνολο, μια οντολογία, μια οργανική ενότητα ποικίλων μνημονικοτήτων – μουσειοτήτων (Muzeality) αρχαιολογικών, ιστορικών και φυσικών-ζωντανών υποστάσεων.
Η βιαιότητα προς το μνημειακό σύνολο είναι κυρίως αποτέλεσμα της εντελώς άναρχης συσσώρευσης κρατικο-εταιρικών κεφαλαίων στο ευρύτερο τοπικό οικοσύστημα με σκοπό την μέγιστη κερδοφορία τους. Η όποια νομιμοποίηση βασίζεται όπως και σε άλλες περιπτώσεις σε μια επίφαση επιστημονικής τεκμηρίωσης μέσω μιας ρευστής εννοιολογικά, ακραία θετικιστικής προσέγγισης για την προστασία της κληρονομιάς.
Η πρόσφατη απόφαση της UNESCO να επιστρέψει τον φάκελο για τα “Μινωικά Ανάκτορα”, συνοδευόμενη από αυστηρές παρατηρήσεις, αποδεικνύει πόσο κρίσιμη θεωρείται διεθνώς η αυθεντικότητα και η ακεραιότητα των φυσικών ιστορικών τοπίων ή αλλιώς του πολιτισμικού τοπίου. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται η ανάγκη επανεξέτασης των ορίων και των ζωνών προστασίας (buffer zones), ώστε «να αντανακλούν με ακρίβεια τη γεωμορφολογία και τις αξίες αυθεντικότητας των τοπίων», καθώς και η ανάγκη «αποσαφήνισης της αυθεντικότητας και της ακεραιότητας των μνημείων».
Παρότι οι παρατηρήσεις της UNESCO υστερούν κάπως σε πληρότητα και σε ακρίβεια σε σχέση πάντα με τις προσεγγίσεις και τις πρακτικές που εφαρμόστηκαν σε άλλα πρόσφατα κηρυγμένα μνημεία, οι παρατηρήσεις αυτές αποτελούν μια ελάχιστη αλλά κρίσιμη υπενθύμιση ότι τόσο καταφανείς επεμβάσεις όπως η προτεινόμενη τοποθέτηση ραντάρ στον λόφο της Παπούρας όχι μόνο δεν συνάδουν με τις τυπικές αρχές διατήρησης, αλλά έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το πνεύμα και το γράμμα κάθε νομοθετικού κειμένου για την προστασία της πολιτισμικής κληρονομιάς.
Οφείλουμε επίσης να υπενθυμίσουμε πως, σύμφωνα με τις επίσημες τοποθετήσεις της Υπουργού Πολιτισμού (απάντηση υπ’ αριθμ. 5190/2024), η ίδια η Πολιτεία έχει αναγνωρίσει δημοσίως:
α) την ανάγκη αλλαγής της θέσης εγκατάστασης του ραντάρ, προκειμένου να προστατευθούν οι αρχαιότητες,
β) την μοναδικότητα του ευρήματος,
γ) τη σημασία της ολοκλήρωσης της αρχαιολογικής έρευνας και της
δ) απόλυτης προστασίας του.
Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη, παρατηρείται πλήρης αντιστροφή αυτών των διαβεβαιώσεων: η ανασκαφή παραμένει σωστική, η εγκατάσταση του ραντάρ προωθείται στον πυρήνα του μνημειακού συνόλου, πριν καν ολοκληρωθεί η ανασκαφή ώστε να υπάρχει μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Η απόκλιση αυτή μεταξύ θεσμικής δέσμευσης και εφαρμοσμένης πολιτικής ενισχύει την απαίτησή μας για άμεση αναθεώρηση της προσέγγισης, για πλήρη προστασία, επιστημονική έρευνα και ανάδειξη και χωρική απομάκρυνση της απειλής.
Η προτεινόμενη επέμβαση αποτελεί κατάφορη παραβίαση εθνικής νομοθεσίας και διεθνών συμβάσεων με υπερεθνική ισχύ.
Παραβιάζονται τα :
- Το άρθρο 10 του Αρχαιολογικού Νόμου 4858/2021
- Ο Νόμος 1650/1986 για την προστασία του περιβάλλοντος , Προβλέπει ρητά την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς ως στοιχείο του περιβάλλοντος (Άρθρο 2 §1, περ. β΄).
- Το άρθρο 24 του Συντάγματος.
- Η Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) –Άρθρο 167: η ΕΕ ενθαρρύνει την προστασία και προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς των κρατών-μελών.
- Η Οδηγία 2011/92/ΕΕ για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (EIA Directive) –Περιλαμβάνει ρητά την πολιτιστική κληρονομιά ως στοιχείο που πρέπει να αξιολογείται σε μεγάλα έργα υποδομής.
- Η σύμβαση της UNESCO για την Προστασία της Παγκόσμιιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς (Παρίσι 1972)
- Ο χάρτης της Βενετίας (1964) για τη Συντήρηση και Αποκατάσταση Μνημείων και Τοποθεσιών, ο οποίος αναγνωρίζει τη σημασία του τοπίου και του περιβάλλοντος στην αυθεντικότητα ενός μνημείου
- Ο Χάρτης της Νάρα για την Αυθεντικότητα (1994), που τονίζει την πολιτισμική πολυμορφία και την αυθεντικότητα του πλαισίου ενός μνημείου.
- Η Σύμβαση για την προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ευρώπης (Σύμβαση της Γρανάδας 1985)
- Η Ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς (Βαλέτα 1992)
- Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τόπίο (Φλωρεντία 2000)
- Η Στρατηγική 21 του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πολιτιστική Κληρονομιά (2017) Ενσωματώνει την πολιτιστική κληρονομιά σε πολιτικές αειφορίας, δημοκρατίας και συμμετοχής των πολιτών.
- Το Πρόγραμμα και Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (Agenda 2030) –Στόχος 11.4: «Ενίσχυση των προσπαθειών για την προστασία και διατήρηση της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.»
- Η Σύμβασης του Faro, που τονίζει την ανάγκη διατήρησης της αυθεντικότητας του πολιτιστικού τοπίου και της ενεργού συμμετοχής της κοινωνίας.
Επειδή, το φυσικό ιστορικό τοπίο της Παπούρας μεταλλάσσεται από χώρο ζωής, πολιτισμού και μνήμης σε πεδίο τεχνικής, κερδοσκοπικής, και γεωπολιτικής επιβολής,
Επειδή, η τοπική κοινωνία, οι αρχαιολόγοι, οι επιστήμονες και κάθε πολίτης που ενδιαφέρεται για τη δημοκρατία, το οικοσύστημα, τη μνήμη και την κληρονομιά αυτού του τόπου, δεν θα μείνουν σιωπηλοί.
Επειδή, μιλάμε για εύρημα παγκόσμιας πολιτιστικής αξίας και το ζήτημα αυτό διαπερνά τα στενά τοπικά πλαίσια και γίνεται κοινό θέμα όλης της επιστημονικής κοινότητας και όλων των ανθρώπων.
Ζητάμε στο όνομα του κρητικού λαού και της κληρονομιάς του, στο όνομα των τωρινών και των επόμενων γενεών, στο όνομα της ζωής του τόπου μας.
— Να μην εγκριθεί η εγκατάσταση του ραντάρ στον λόφο της Παπούρας, καθώς η θέση του βρίσκεται εντός του μνημειακού συνόλου και του φυσικού ιστορικού τοπίου, εντός μιας αδιάσπαστης οργανικής ενότητας – εντός της οντολογίας του μνημείου
— Να σταματήσει εδώ και τώρα κάθε αλλαγή στην χρήση γης, η οποία σύμφωνα με τις διεπιστημονικές απόψεις και τις παραδοχές των αρμόδιων επιτροπών του ΟΗΕ, αποτελεί τον κυριότερο ίσως καταστροφικό παράγοντα στην εποχή μας.
— Να προστατευτεί η ακεραιότητα του μνημειακού συνόλου και του αρχαιοτοπίου, που συνιστούν ενιαία οντότητα με ιστορική – φυσικο-πολιτισμική ενότητα και συνέχεια.
— Να μετατραπεί τώρα η «σωστική» ανασκαφή σε συστηματική, με ρητή πρόβλεψη διεπιστημονικής έρευνας μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, όπως απαιτεί η φύση και η μοναδικότητα του μνημειακού συνόλου και όπως αναλογεί σε όλα τα μνημεία του κόσμου.
— Να αναλάβει άμεσα την συστηματική έρευνα το αρμόδιο για θέματα κληρονομιάς ΥΠ.ΠΟ
— Να εφαρμοστεί πλήρως ο Νόμος 4858/2021, σύμφωνα με τον οποίο η αρχαιολογική αξιολόγηση προηγείται και αποτελεί προϋπόθεση για κάθε τεχνική ή περιβαλλοντική μελέτη ή έργο σε χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.
— Να τηρηθούν οι προβλέψεις των διεθνών συμβάσεων για την προστασία της κληρονομιάς, όπως η κυρωμένη Σύμβαση της Γρανάδας και η (μη κυρωμένη αλλά δεσμευτική σε ηθικό και θεσμικό επίπεδο) Σύμβαση του Faro που υπογραμμίζουν την ανάγκη προστασίας του ιστορικού τοπίου και της σχέσης των μνημείων με τις κοινωνίες τους.
— Να τηρηθεί ο Χάρτης της Νάρα για την Αυθεντικότητα (1994), που τονίζει την πολιτισμική πολυμορφία και την αυθεντικότητα του πλαισίου ενός μνημείου και όλων των δεσμευτικών διεθνών συνθηκών και συβάσεων για την κληρονομιά.
— Να αναγνωριστεί η δυναμική του μνημείου ως μελλοντικού επισκέψιμου μνημειακού συνόλου – αρχαιολογικού χώρου, και να μην να υποβαθμιστεί σε ζώνη εξυπηρέτησης υποδομών, δίνοντας βαρύτητα στον σεβασμό του τοπίου, στην ιστορικότητα του και στην διατήρηση της ιστορικής χρήσης γης, όπως ακριβώς προβλέπουν οι διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας.
— Να εξαντληθεί κάθε εναλλακτική για τη χωροθέτηση του ραντάρ εκτός του μνημειακού χώρου του λόφου, και του ευρύτερου φυσικού ιστορικού τοπίου, σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές σε ανάλογους τόπους κληρονομιάς.
— Να εξεταστεί σοβαρά – στις δύσκολες εποχές που ζούμε – ο κίνδυνος στρατιωτικοποίησης και πιθανής στοχοποίησης του μνημείου, και της τοπικής κοινωνίας λόγω της εγκατάστασης κρίσιμων υποδομών εντός του.
— Να ανασταλούν άμεσα οι τεχνικές εργασίες στην περιοχή, έως ότου ολοκληρωθεί η επιστημονική τεκμηρίωση και αξιολόγηση του αρχαιολογικού χώρου από το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας
— Να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η δημοκρατική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την κληρονομιά της όπως προβλέπεται από τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
— Να προβλεφθεί η δημιουργία διαδρομών σε όλο τον λόφο, με τρόπο ανάλαφρο, που δεν θα μεταλλάσσει την χρήση γης, και το γεωλογικό ανάγλυφο , προφίλς με στόχο την διατήρηση της αυθεντικότητας και την ανάδειξη της διαχρονίας του.
Απαιτούμε την άμεση θεσμική προστασία του συνόλου του λόφου της Παπούρας, ως πανανθρώπινα μοναδικό, ως διαχρονικό μνημειακό σύνολο αδιάσπαστο ιστορικά από την τοπική κοινωνία και την κήρυξή του ως Ζώνη Α’ απολύτου προστασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4858/2021. Η ενδεχόμενη μετάλλαξη της κοινωνικά ζωντανής πλευράς του μνημείου έρχεται σε σύγκρουση με τις διεθνείς συμβάσεις που προστατεύουν όχι μόνο την ιστορικά σταθερή ανθρώπινη πλευρά των μνημειακών συνόλων, μα ακόμα και τα ίχνη ζωής, την βιοποικιλότητα, τα ζώα ή τα φυτά. Τέτοιες πρακτικές νοούνται ως βίαιη απαλλοτρίωση της κληρονομιάς της τοπικής κοινωνίας.
Να αποσταλεί σαφές μήνυμα ότι κανένα έργο – όσο μεγάλο και αν είναι – δεν νομιμοποιείται να παραβιάζει : α) τις διεθνείς συνθήκες – Σύνταγμα,
β) την αρχαιολογική νομοθεσία,
και γ) στην εποχή μετάβασης που ζούμε (όπως τουλάχιστον την ορίζουν ως “γεωλογικό γεγονός” οι φυσικές επιστήμες) την προστασία της ύπαρξης-ποικιλότητας της ζωής στα οικοσυστήματά μας και ειδικά στα μνημεία.
Σας καλούμε, με πλήρη σεβασμό στην αποστολή και το κύρος του Συμβουλίου, να υπερασπιστείτε τον ρόλο σας ως θεματοφύλακες της κληρονομιάς και της θεσμικής νομιμότητας.
Η προαναγγελία της εγκατάστασης ραντάρ από την Υπουργό Πολιτισμού, πριν την ολοκλήρωση ακόμα και αυτής της σωστικής έρευνας, μάλιστα πριν γνωμοδοτήσει το ΚΑΣ, συνιστά ευθεία παρέμβαση που υπονομεύει τη θεσμική σας αρμοδιότητα και δημιουργεί συνθήκες πολιτικής χειραγώγησης. Ας μην αποδεχτείτε την παραβίαση του ρόλου σας ως γνωμοδοτικού οργάνου ανεξάρτητης επιστημονικής κρίσης και να αναλάβετε στη βάση του επιστημονικού σας όρκου την ευθύνη που σας αναλογεί έναντι των τωρινών αλλά και των μελλοντικών γενεών, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα, τον αρχαιολογικό νόμο και τις διεθνείς συμβάσεις.
Η απόφασή σας δεν θα αφορά μόνο έναν λόφο της Κρήτης. Θα αφορά την Κρήτη. Θα αφορά το αν η προστασία της κληρονομιάς μας εξακολουθεί να αποτελεί πρωτεύουσα αξία αυτού του κράτους.
Το πλανητικά μοναδικό εύρημα στην Παπούρα δεν είναι ούτε “εργοταξιακό εμπόδιο”, ούτε “πλεονάζον πολιτισμικό φορτίο”.
Είναι πια ένα εμβληματικό μνημειακό σύνολο, φυσικό – ιστορικό τοπίο. Μια επιστημονική πρόκληση και κοινό αγαθό (όχι μόνο στενά ανθρώπινο).
Η αποστολή του Υπουργείου Πολιτισμού θα πρέπει να είναι η προστασία της κληρονομιάς με τους βέλτιστους δυνατούς όρους – όχι η διευκόλυνση τετελεσμένων καταστροφικών επιλογών και πρακτικών.
Η δήλωση της Υπουργού Πολιτισμού ότι «μόνο η Ελλάδα μπορεί να έχει ένα σύγχρονο ραντάρ στη θέση όπου πριν κάποιες χιλιετίες υπήρχε ένα αντίστοιχο οικοδόμημα» αποτελεί μια λυπηρή εργαλειοποίηση της ιστορίας, της αρχαιολογίας και των άλλων επιστημών της κληρονομιάς.
Επιχειρεί να ντύσει με εθνικό και πολιτισμικό μανδύα ένα προμελετημένο έγκλημα ενάντια στην κληρονομιά μας και στο συγκεκριμένο “φυσικό ιστορικό τοπίο”, με τα μοναδικά του χαρακτηριστικά, που κάνει το συγκεκριμένο κομμάτι της Κρήτης ξεχωριστό αλλά και πάνω απ’ όλα ζωντανό, δηλαδή ικανό να συνεχίζει να γεννά πολιτισμό.
Η τοπική κοινωνία, οι αρχαιολόγοι, οι επιστήμονες και κάθε πολίτης που ενδιαφέρεται για τη δημοκρατία, το οικοσύστημα, τη μνήμη και την κληρονομιά αυτού του τόπου, δεν θα μείνουν σιωπηλοί. Καθώς όμως μιλάμε για παγκόσμιας σημασίας εύρημα το ζήτημα αυτό διαπερνά τα στενά τοπικά πλαίσια και γίνεται κοινό θέμα όλης της επιστημονικής κοινότητας και όλων των ανθρώπων.
Η κληρονομιά, όπως την αντιλαμβάνονται οι σύγχρονες επιστήμες της κληρονομιάς —και όπως την υπερασπιζόμαστε ως Επιτροπή— δεν είναι ιδιοκτησία, δεν είναι “πολιτισμικό κεφάλαιο”, δεν είναι τουριστικό προϊόν.
Είναι σχέση! Είναι δικαίωμα και ευθύνη!
Είναι η δυνατότητα των κοινωνιών και των άλλων μορφών ζωής να διατηρούν την ανθεκτικότητα τους. Να διατηρούν την συνεκτικότητα με το παρελθόν τους, όχι όμως για να το αναπαράγουν, αλλά για να μπορούν να έχουν το δικαίωμα να το μετασχηματίζουν δημιουργικά ενδυναμώνοντας την ισχύ της ζωής και του πολιτισμού.
Η Παπούρα δεν χαρίζεται. Ούτε στο ραντάρ, ούτε στην αυθαιρεσία!
Επισυναπτόμενα έγγραφα:
- 114 Αρχαιολόγοι – Ακαδημαϊκοί: Όχι στην Παπούρα το ραντάρ του Νέου Αεροδρομίου Ηρακλείου.
- Λαϊκή Συσπείρωση Κρήτης – Δ.Τ. Ψήφισμα στο Περιφερειακό συμβούλιο για την προστασία του αρχαιολογικού ευρήματος στον λόφο «Παπούρα» στο Καστέλλι Πεδιάδος
- Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Ηρακλείου – Δ.Τ. «Ανάδειξη και Προστασία του Αρχαιολογικού Συνόλου Παπούρας.»
- Ανακοίνωση ΔΑΣ-ΥΠΠΟ
- Εισήγηση Μόνιμης Επιτροπής Μεταφορών, Συγκοινωνιακών έργων και κυκλοφοριακού σχεδιασμού ΤΕΕ-ΤΑΚ προς Διοικούσα Επιτροπή ΤΕΕ-ΤΑΚ, με θέμα «Τοποθέτηση των Συστημάτων Επιτήρησης (ραντάρ) του νέου αερολιμένα Καστελίου στο Λόφο Παπούρα – Ζητήματα και Προτάσεις της ΜΕ Μεταφορών, Συγκοινωνιακών Έργων και Κυκλοφοριακού Σχεδιασμού του ΤΕΕ-ΤΑΚ»
- Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού «Υπόμνημα σχετικό με το αρχαιολογικό εύρημα στο λόφο Παπούρα»
- Ανακοίνωση Συλλόγου Εκτάκτων Αρχαιολόγων – «ΕΝΑ ΠΡΟΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ – ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΡΑΝΤΑΡ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΠΑΠΟΥΡΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ»
- ΚΟΙΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- «Να προστατευτεί το μοναδικό εύρημα στο λόφο Παπούρα! Να μην επιτρέψουμε να εγκατασταθεί ραντάρ δίπλα στο μνημείο!»
- Πανελλήνιο Σωματείο Έκτακτου Προσωπικού Υπουργείου Πολιτισμού – «ΟΧΙ ΣΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΡΑΝΤΑΡ ΣΤΟ ΛΟΦΟ ΠΑΠΟΥΡΑ ΣΤΟ ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ»
- Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων για την τοποθέτηση ραντάρ σε επαφή με το μινωικό μνημείο του λόφου Παπούρα
- Τοπικό παράρτημα Κρήτης του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για την τύχη του μοναδικού ευρήματος στον λόφο Παπούρα.
- Τοπικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Τοπικό παράρτημα Κρήτης – «Έκφραση αντίθεσης στην εγκατάσταση συστημάτων αεροναυτιλίας (ραντάρ) στον αρχαιολογικό χώρο ‘’Παπούρα’’»
- Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ για τη μετεγκατάσταση του ραντάρ αεροναυτιλίας μακριά από τον αρχαιολογικό χώρο του λόφου της Παπούρας, στο Καστέλι Κρήτης.
- Ψήφισμα Λαϊκής Συνέλευσης, που πραγματοποιήθηκε στο Καστέλλι Πεδιάδος στις 25/6/2025.
- Ψήφισμα στο Avaaz (https://secure.avaaz.org/…/upourgeio_politismou…/…)
- Ερώτηση στη Βουλή – ΚΚΕ αρ. πρωτ. 7240/2.7.2025 «Για την προστασία του αρχαιολογικού ευρήματος στην κορυφή του λόφου της «Παπούρας», κοντά στο Καστέλλι Πεδιάδος, στην ΠΕ Ηρακλείου Κρήτης.»
- Ερώτηση στη Βουλή – Μάλαμα «Να προστατευτεί και να καταστεί προσβάσιµο το μοναδικό αρχαιολογικό εύρηµα στο Λόφο Παπούρα στο Καστέλλι Ηρακλείου»
- Ερώτηση στη Βουλή – Νέα Αριστερά «Καινούργιο «έγκλημα» σχεδιάζεται από το ΥΠΠΟ στον λόφο «Παπούρα» Καστελλίου Κρήτης, με την τοποθέτηση ραντάρ σε απόσταση αναπνοής από μοναδικό μινωικό εύρημα που αποκάλυψε πριν ένα χρόνο η αρχαιολογική σκαπάνη.»
- Ερώτηση στη Βουλή – ΠΑΣΟΚ -ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ Φρ. Παρασύρης «Ανάδειξη και προστασία του αρχαιολογικού χώρου στην Παπούρα του Καστελλίου»
- Ερώτηση στη Βουλή – Σύριζα αρ. πρωτο. 5190/18.6.2024
- Απάντηση στη με αριθμό πρωτοκόλλου 5190/18.6.2024
- Ψήφισμα του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης σχετικά με τη χωροθέτηση ραντάρ στο υπό κατασκευή αεροδρόμιο Καστελλίου Πεδιάδας Κρήτης— με την Κωνσταντίνα Μπουμπουλάκη και 2 ακόμη
