Χθες ο Συντονισμός των Σωματείων του Υπουργείου Πολιτισμού σε μια δυναμική συνέντευξη τύπου κατακεραύνωσε το νομοσχέδιο – ντροπή του Υπουργείου Πολιτισμού με το οποίο ιδρύεται Ανώνυμη Εταιρεία για τη διαχείριση των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων.
Σήμερα η κυβέρνηση με μία αιφνιδιαστική κίνηση κατέθεσε το νομοσχέδιο στη Βουλή, αγνοώντας τις σοβαρές και απολύτως τεκμηριωμένες αντιρήσεις σε αυτό το όνειδος που πρόκειται να ιδρυθεί. Προκύπτει, δε, ότι δεν έλαβε υπόψη της όχι μόνο τις θέσεις των σωματείων, αλλά ούτε καν τη προσχηματική διαβούλευση.
Η συνεδρίαση της Διαρκής Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων θα συνεδριάσει για το εν λόγω νομοσχέδιο στις 23-07-2026 και ώρα 10:00π.μ., όπως προκύπτει από τον ιστότοπο της Βουλής.
Φαίνεται πως υπάρχει ιδιαίτερη φροντίδα και βιασύνη να ξεκινήσουν οι “δουλίτσες” των ιδιωτών στα κερδοφόρα κομμάτια της λειτουργίας μουσείων και αρχαιολογικών χώρων.
Θυμίζουμε αυτό το σχέδιο νόμου – σκούπα για τον πολιτισμό έχει τον τίτλο «Σύσταση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ» (Hellenic Heritage Organisation SA), Αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.) – Στρατηγική για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας – ίδρυση Φορέα Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς – Εφαρμογή του εθνικού σχεδίου δράσης με σκοπό την ανάπτυξη του Οπτικοακουστικού Δημιουργικού Τομέα (Ο.Δ.Τ.) – Ρυθμίσεις για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς – Διαχείριση και διανομή αδιάθετων ποσών πνευματικών δικαιωμάτων – Θέματα Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας και άλλων εποπτευόμενων φορέων του Υπουργείου Πολιτισμού»
Στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου τονίστηκε ότι “η ΑΕ κάνει κουμάντο στα πάντα. Η ΑΕ θα αποφασίζει μόνη για τα λειτουργικά και διαχειριστικά της έσοδα, τα οποία μετά ο ΟΔΑΠ υποχρεούται να της καταβάλλει!”
Επιπλέον, με την ίδρυση της από τον ΟΔΑΠ 3 εκ. ευρώ ως «έκτακτη επιχορήγηση». Κι άλλα 3 εκ. είναι το μετοχικό κεφάλαιο, που επίσης θα καταβληθεί από το δημόσιο. Συν την τακτική επιχορήγηση από τον ΟΔΑΠ, τον κρατικό προϋπολογισμό, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, τα ΕΣΠΑ, όλο αυτό το δημόσιο χρήμα θα πηγαίνει στην ΑΕ. Ευλόγως, λοιπόν, προέκυψε το ερώτημα: ¨Αραγε οι μετοχές θα μπορούν αργότερα να πουληθούν και να έχουμε μετόχους ιδιώτες σε αρχαιολογικούς χώρους;”
Η ΑΕ έχει ρητό σκοπό το εμπορικό κέρδος, και ο διευθύνων σύμβουλος θα έχει υπερεξουσίες σε όλους τους πολιτιστικούς χώρους και τα μνημεία της χώρας. Είναι δηλαδή κάτι μεταξύ της ΔΕΗ και του Υπερταμείου. Υποθηκεύεται η περιουσία του ελληνικού λαού για 50 χρόνια με δυνατότητα παράτασης για άλλα τόσα!
Ολα αυτά η λογική συνέχεια και συνέπεια ύστερα από τα προγαμιαία πάρτυ των έκπτωτων στο Βυζαντινών Μουσείο, τα φαγοπότια στο Επταπύργιο και στη Σπιναλόγκα, τους γάμους στο Νιόκαστρο.
Το νομοσχέδιο δεν αποτελεί μια αποσπασματική παρέμβαση αλλά ολοκληρώνει μια πορεία που ξεκίνησε με τη μετατροπή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων σε ΟΔΑΣ, τη μετατροπή των 5 μεγάλων μουσείων σε ΝΠΔΔ, την επέκταση των χορηγιών, τις παραχωρήσεις χώρων για εκδηλώσεις, events και εμπορικές χρήσεις, την εκχώρηση των υπηρεσιών φύλαξης, καθαριότητας, λογιστικών σε ιδιωτικές εταιρείες. «Πατάει ακριβώς πάνω στα βήματα όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων και στο έδαφος της διαχρονικής υποχρηματοδότησης, της τραγικής υποστελέχωσης, της εργασιακής ομηρίας χιλιάδων συμβασιούχων και της εσκεμμένης απαξίωσης της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, πάνω στα οποία στυλώνουν τα πόδια τους επιχειρήσεις και εργολάβοι», όπως τονίστηκε στη συνέντευξη Τύπου.
Κατηγοριοποιούνται οι χώροι, τα μουσεία και τα μνημεία με βάση την επισκεψιμότητα, δηλαδή την οικονομική τους απόδοση. Η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους και στα μουσεία της χώρας ενδέχεται να γίνει ακόμα πιο ακριβή για τους εργαζομένους και τις οικογένειες, καθώς η ΑΕ που γίνεται υπεύθυνη για την τιμολογιακή πολιτική έχει ως μοναδικό κριτήριο, τη κερδοφορία της. Η ΑΕ επίσης σχεδιάζει και αναπτύσσει εξατομικευμένες υπηρεσίες και εμπειρίες γαστρονομίας, εκδηλώσεις και δράσεις εντός αρχαιολογικών χώρων. Εκχωρούνται πολλές από τις αρμοδιότητες σε επιχειρηματίες, δηλαδή τα αναψυκτήρια, τα πωλητήρια, η παραγωγή και διάθεση των πωλητέων. Οι εργασιακές σχέσεις κατακερματίζονται περαιτέρω, καθώς η ΑΕ κανονικοποιεί τα διαφορετικά είδη σχέσεων εργασίας – μόνιμους, ΙΔΑΧ, ΙΔΟΧ, «μπλοκάκι», εξωτερικούς συνεργάτες κ.λπ.
Και οι Ενάλιες Αρχαιότητες σε Φορέα Διαχείρισης!
Στο ίδιο, δε, νομοσχέδιο ιδρύεται ΝΠΔΔ Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Για την ρύθμιση αυτή δεν παρουσιάζεται καμία αιτιολογία, καθώς το άνοιγμα των ενάλιων αρχαιολογικών χώρων στο καταδυτικό κοινό, η ίδρυση εκθέσεων (σε Πύλο και Ρόδο), καθώς και η προετοιμαζόμενη έκθεση στο Εθνικό Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων στον Πειραιά, αποτελούν το μακροχρόνιο έργο του επιστημονικού, διοικητικού και τεχνικού προσωπικού της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, το οποίο με αυτή τη ρύθμιση αποσιωπάται και παραγκωνίζεται, όπως τόνισε η Δ. Κουτσούμπας, πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΥΠΠΟ.
Η ανάγκη για την ίδρυση ΝΠΔΔ που αναλαμβάνει έργο μιας δημόσιας υπηρεσίας, που μάλιστα εκτελείται εδώ και χρόνια, δεν τεκμαίρεται.
Οι στόχοι που αναφέρονται για τον Φορέα, ως πιθανοί να επιτευχθούν μελλοντικά, έχουν ήδη επιτευχθεί από την ΕΕΑ. Αν η χρηματοδότηση που προορίζεται για τον Φορέα (άρθρο 56, αναμένουμε και την έκθεση του ΓΛΚ για να φανεί πραγματικά το κόστος αυτής της ρύθμισης) δινόταν στην ΕΕΑ, το έργο της θα ήταν πολλαπλάσιο, προς όφελος των μνημείων, της χώρας, της ενάλιας αρχαιολογίας και του καταδυτικού τουρισμού.
Ο Γενικός Διευθυντής δεν χρειάζεται καν να είναι αρχαιολόγος. Δεν χρειάζεται καν να έχει διδακτορικό. Δεν αποτελεί προσόν για την διαχείριση ενάλιων αρχαιολογικών χώρων η ειδίκευση στην ενάλια αρχαιολογία! Θεωρείται επαρκής για να διαχειριστεί ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους, τις εκθέσεις (και το Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων;) και την ενάλια έρευνα, κάποιος που έχει απλώς μεταπτυχιακό στις οικονομικές σπουδές ή στην διοίκηση επιχειρήσεων. Η ρύθμιση που εισάγει το ΥΠΠΟ είναι αδιανόητη και ευθεία προσβολή για το σύνολο της αρχαιολογικής κοινότητας, όπως και για τον Αρχαιολογικό Νόμο».
Η Νίκη Δημητρίου, πρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Εκτάκτου Προσωπικού ΥΠΠΟ, είπε πως:
«Η στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης επιχειρεί να αποσυνδέσει τις δημόσιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού από την οικονομική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και να τη μεταφέρει σε έναν φορέα που λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, και λογική αγοράς. Την ίδια ώρα που ο προϋπολογισμός για τις ανάγκες των αρχαιολογικών χώρων και των εργαζομένων είναι υποτυπώδης, η κυβέρνηση επιλέγει να χρηματοδοτήσει την Ανώνυμη Εταιρεία του ΟΔΑΠ, η οποία θα λειτουργεί με εργαζόμενους πολλών ταχυτήτων, διαφορετικά εργασιακά καθεστώτα κατακερματισμένες εργασιακές σχέσεις και περιορισμένα εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώματα, πλήρως προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις της «ευελιξίας» και της επιχειρηματικής λειτουργίας και να μην προχωρήσει στις αναγκαίες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, ώστε να καλυφθούν οι πάγιες και διαρκείς ανάγκες της. Υποχωρεί ο εκπαιδευτικός και μορφωτικός χαρακτήρας των μνημείων και δίνεται προτεραιότητα στην προσέλκυση εσόδων και στην κερδοφορία της Α.Ε.»
Σημείωσε επίσης πως «Κρίσιμες αποφάσεις για τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς απομακρύνονται από την Αρχαιολογική Υπηρεσία το επιστημονικό και έμπειρο εργατοτεχνικό προσωπικό και υπάγονται σε έναν μηχανισμό που λειτουργεί με κυβερνητικές επιλογές και ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια με τον απόλυτο κυβερνητικό έλεγχο στις υπηρεσίες το μεγάλου κεφαλαίου: τα μέλη του ΔΣ της Α.Ε ορίζονται από τη Γενική Συνέλευση, ύστερα από εισήγηση των Υπουργών Πολιτισμού και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ ο Πρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος διορίζονται απευθείας από τον Υπουργό Πολιτισμού.
Με το Μέρος Γ΄ του νομοσχεδίου “ιδρύεται νέο ΝΠΔΔ με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς». Η κυβέρνηση δημιουργεί έναν ακόμη ειδικό φορέα, έξω από τον ενιαίο κορμό της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, για να προωθήσει την «αξιοποίηση» των ενάλιων αρχαιολογικών πάρκων με όρους αγοράς. Η δημιουργία ξεχωριστού φορέα διαχείρισης στην πράξη σημαίνει ότι θα υπερισχύσουν η τουριστική αξιοποίηση και η οικονομική εκμετάλλευση έναντι της επιστημονικής προστασίας».
Τα χρήματα στην ΑΕ χωρίς κανέναν δημόσιο έλεγχο
Ο Γιάννης Καρλιάμπας, πρόεδρος του ΣΕΑ αναφερόμενος στην ΑΕ είπε πως:
«Η συγκεκριμένη Εταιρεία, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, θα διαχειρίζεται όλα τα έσοδα, ακόμη και τα εκατ. ευρώ από τα εισιτήρια, αλλά και τα πωλητήρια, τα αναψυκτήρια, τα εκμαγεία, τα πωλητέα, τους ψηφιακούς (όχι πια φορητούς) ξεναγούς, την περιουσία του ΟΔΑΠ και του ΥΠΠΟ (που περιλαμβάνει ακίνητα στην Πλάκα, τη Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου και αλλού), ενώ σύμφωνα με το σχέδιο νόμου θα εισηγείται στον Υπουργό ακόμη και νομοθετικές διατάξεις και κανονιστικές πράξεις!
Ένα διορισμένο ΔΣ, χωρίς κανέναν δημόσιο έλεγχο, δηλαδή, υποκαθιστά το έργο του ΝΠΔΔ ΟΔΑΠ (τον οποίο συρρικνώνει μέχρι εξαφανίσεως), αλλά και της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και του ίδιου του Υπουργείου Πολιτισμού.
Θα φέρει αυτό έσοδα για το Δημόσιο; Η Εταιρεία αυτή τύποις θα εισπράττει έσοδα για λογαριασμό του ΟΔΑΠ (δηλαδή του Δημοσίου). Στην πραγματικότητα, αυτό είναι απολύτως ψευδεπίγραφο, με σκοπό να μην γίνει φανερό ότι εκατομμύρια ευρώ θα εισπράττονται από την ΑΕ και θα σπαταλώνται από την ΑΕ σε απευθείας αναθέσεις, σε άχρηστα έργα, σε διαφημίσεις, σε συμβουλευτικές υπηρεσίες, με εντολές της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, χωρίς κανέναν έλεγχο, εκτός δημοσίου λογιστικού. Αυτό συνέβη και με τον ΟΠΕΠ ΑΕ και έκλεισε με 14 εκ. ευρώ έλλειμμα που το πλήρωσε ο ελληνικός λαός!”
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν: ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων, η Ενωση Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών Αττικής (ΕΜΔΥΔΑΣ) – Τμήμα Πολιτισμού, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πτυχιούχων Υπαλλήλων Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης ΥΠΠΟ (ΠΑΣΥΠΑΤΕ), το Πανελλήνιο Σωματείο Εκτάκτου Προσωπικού ΥΠΠΟ (ΠΣΕΠ), η Πανελλήνια Ενωση Συντηρητών Αρχαιοτήτων, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων.
