Τις δώδεκα βασικές ρήτρες της αρχικής συμφωνίας-πλαισίου ΗΠΑ-Ιράν αποκάλυψε το ισραηλινό Channel 12, όπου καταγράφονται οι δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι δυο πλευρές για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την έναρξη συνομιλιών για το λεγόμενο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Το “μνημόνιο κατανόησης” προβλέπει παύση των εχθροπραξιών, άρση του ναυτικού αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ και έναρξη διαπραγματεύσεων για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Μεταξύ άλλων, μεταθέτει για μεταγενέστερο στάδιο το ζήτημα της τύχης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, ενώ μετά την υπογραφή της συμφωνίας οι δύο πλευρές δεσμεύονται να διαπραγματευτούν επί 60 ημέρες μια οριστική συμφωνία που θα ρυθμίζει συνολικά το πυρηνικό ζήτημα και τις ευρύτερες σχέσεις τους.
Τα 12 βασικά σημεία του μνημονίου ΗΠΑ – Ιράν
- Το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα τερματίσουν τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον Λίβανο.
- Το Ιράν επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ή αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
- Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεσμεύονται να επιλύσουν το ζήτημα της διάθεσης του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου.
- Οι δύο πλευρές θα συζητήσουν το θέμα του εμπλουτισμού ουρανίου και τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν.
- Το Ιράν θα διατηρήσει το υφιστάμενο καθεστώς του πυρηνικού του προγράμματος όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις.
- Οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα ενισχύσουν τις στρατιωτικές δυνάμεις τους στην περιοχή κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
- Το Ιράν θα λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει την ασφαλή και απρόσκοπτη διέλευση εμπορικών πλοίων από το Στενό του Ορμούζ, χωρίς διόδια ή άλλες επιβαρύνσεις, για διάστημα 60 ημερών.
- Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να καταστήσουν διαθέσιμα προς χρήση τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία με την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης.
- Εφόσον επιτευχθεί τελική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους εντός 30 ημερών και θα καταργήσουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν.
- Οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει σχέδιο δημιουργίας ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν.
- Οι ΗΠΑ θα δώσουν στο Ιράν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για να πουλήσει πετρέλαιο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
- Θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν με τη συμμετοχή των πολιτικών του Κόλπου για τον καθορισμό «ρυθμίσεων σχετικά με τη ναυτιλία και τις θαλάσσιες υπηρεσίες».
Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα και αξιωματούχοι τους έχουν παρουσιάσει αντικρουόμενες εκδοχές για το περιεχόμενό της.
Μία από τις βασικές εστίες διαφωνίας αφορά τις ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο και τη σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ, με τις εμπλεκόμενες πλευρές να εκπέμπουν αντικρουόμενα μηνύματα για το εάν το ζήτημα περιλαμβάνεται στη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν.
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Τρίτη ότι η προσωρινή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες προϋποθέτει την αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο, έναν όρο που το Ισραήλ έχει ήδη απορρίψει και ο οποίος θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη συμφωνία, οδηγώντας σε επανάληψη των γενικευμένων εχθροπραξιών.
Αν και το Ισραήλ δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας, εμπλέκεται άμεσα στη σύγκρουση, καθώς συμμετείχε μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες στα πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Έκτοτε συγκρούεται με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και έχει θέσει υπό τον έλεγχό του εκτεταμένες περιοχές της χώρας.
Παράλληλα, σε δημοσίευμά της η Wall Street Journal μετέδωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν στο Ιράν να επανεκκινήσει τις εξαγωγές πετρελαίου στο πλαίσιο του νέου μνημονίου κατανόησης (MoU) μεταξύ των δύο χωρών, το οποίο αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενο της συμφωνίας, η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει σε προσωρινή άρση των κυρώσεων που συνδέονται με τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, καθώς και των περιορισμών σε τραπεζικές υπηρεσίες, μεταφορές και άλλες απαραίτητες διαδικασίες και έγγραφα που διευκολύνουν το εμπόριο.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα επαναλάβουν τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν εάν η Τεχεράνη παραβιάσει τη συμφωνία, μεταξύ άλλων συνεχίζοντας το πυρηνικό της πρόγραμμα κατά παράβαση των δεσμεύσεών της.
Νωρίτερα, το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας ανακοίνωσε ότι η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στο θέρετρο Bürgenstock, κοντά στην πόλη της Λουκέρνης. Αξιωματούχοι του υπουργείου ανέφεραν την Τρίτη ότι η συγκεκριμένη τοποθεσία προτάθηκε από τους μεσολαβητές του Πακιστάν και του Κατάρ, σε συνεννόηση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.
