Το κοινοβούλιο της Λιβύης, υπό το καθεστώς του Χαλίφα Χαφτάρ, προχώρησε σε έγκριση της θαλάσσιας συμφωνίας με την Τουρκία, το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Με αυτόν τον τρόπο, το λιβυκό κοινοβούλιο ανακάλεσε την προηγούμενη απόφαση του 2020 για μποϊκοτάζ. Είχε προηγηθεί δημοσίευμα του Geopolitical Desk που προανήγγειλε μια «πολύ σημαντική εξέλιξη» στις σχέσεις των δύο χωρών. Άλλωστε, ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, αναμενόταν στην Τρίπολη το πρωί της Τρίτης για συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας.
ΥΠΕΞ: Νομικά αβάσιμη κοινοβουλευτική απόφαση
Σε ανακοίνωσή του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει: «Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο», αναφέρει το ΥΠΕΞ και συνεχίζει:
«Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
ΚΚΕ: Υπόλογη η κυβέρνηση της ΝΔ
Σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ αναφέρει: «Η έγκριση του απαράδεκτου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης καθιστά υπόλογη την κυβέρνηση της ΝΔ, για τον εφησυχασμό που καλλιεργούσε όλη την προηγούμενη περίοδο με τα “πήγαινε έλα” των υπουργών της στη Λιβύη και τις διάφορες επαφές τόσο με το καθεστώς της Τρίπολης, όσο κι αυτό της Βεγγάζης. Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι πολλαπλά εκτεθειμένη και για έναν επιπλέον λόγο, γιατί η αρνητική αυτή εξέλιξη ξεμπροστιάζει την πολιτική της εμπλοκής στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και καταρρίπτει με πάταγο το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι “ισχυρές συμμαχίες” της χώρας δήθεν διασφαλίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα».
ΠΑΣΟΚ: Σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης
«Το “μνημόνιο” που υπογράφηκε μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και της προσωρινής κυβέρνησης της Τρίπολης, το 2019, επί διακυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, αντιβαίνει πλήρως προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, καθώς διαγράφει πλήρως την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, προσβάλλοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και προωθώντας τις παράνομες και αναθεωρητικές διεκδικήσεις της Αγκυρας σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο. Η πολύ αρνητική αυτή εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια της από 24 Αυγούστου 2026 ρηματικής διακοίνωσης της κυβέρνησης της Τρίπολης για τις ενέργειες της χώρας μας για τη μελέτη και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, και σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης ότι η διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ έβαινε σε θετική κατεύθυνση και τις δηλώσεις του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών ότι έκλειναν “χαίνουσες πληγές” μεταξύ των δύο χώρων», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ τονίζει ότι «η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και ευρύτερα τη Βόρεια Αφρική, καθώς και για τις επιπτώσεις στα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα και ιδίως στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου». «Η επικοινωνιακή, επιφανειακή και αντιφατική διαχείριση της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα αναδεικνύει την έλλειψη συνεκτικής πολιτικής με πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα εθνικά μας συμφέροντα».
Σαμαράς: Κοιμισμένοι κολυμπάμε στα δήθεν ήρεμα νερά
Σε δήλωσή του, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς αναφέρει: «Τα δραματικά γεγονότα της Λιβύης, εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον κ. Γεραπετρίτη που πρόσφατα μας διαβεβαίωνε για τα ακριβώς αντίθετα. Εκθέτουν και τον Πρωθυπουργό που συμφωνεί σε όλα μαζί του, αντί να τον έχει ήδη αποπέμψει. Και ενώ κύματα παράνομων μεταναστών από τη Λιβύη στοχεύουν την Κρήτη, πυκνώνουν τα σύννεφα ακόμα και για τη Μονή Σινά. Την ίδια ώρα βλέπουμε την Τουρκία να αγοράζει συνεχώς -μέσω Βουλγαρικών εταιριών- ακίνητα στη Θράκη. Και τον Ράμα να αγκαλιάζεται με τον Ερντογάν. Κι εμείς κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία… Οφείλει ο κ Μητσοτακης να καταλάβει το μέγεθος των νέων γεωπολιτικών προβλημάτων που έχει δημιουργήσει στην Ελλάδα ο ίδιος με τον κ. Γεραπετρίτη».