Συνεχίζονται τα παζάρια, αλλά και διαφορετικές ερμηνείες για το “Μνημόνιο Κατανόησης” μεταξή ΗΠΑ και Ιραν, σε ένα περιβάλλον οξύτατων γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους επανέλαβε πως «θα ήταν απαράδεκτο» εάν μια τελική συμφωνία με το Ιράν περιελάμβανε τέλη στα Στενά του Ορμούζ.
Νωρίτερα, με ανάρτηση του στο Truth Social, ισχυρίστηκε πως το Ιράν ενημέρωσε τις ΗΠΑ ότι παρά τα «Fake News» που περιγράφουν το αντίθετο, «δεν υπάρχουν διόδια, ασφαλιστικά έξοδα και κανενός είδους άλλες χρεώσεις» από το Ιράν στα πλοία που περνάνε από τα Στενά του Ορμούζ, απειλώντας ότι «εάν πρόκειται για ψευδείς πληροφορίες, οι διαπραγματεύσεις θα τερματιστούν αμέσως». Επανέλαβε δε, ότι «δεν έχουν δοθεί χρήματα στο Ιράν, ούτε έχουν αποδεσμευτεί χρήματα από τα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια, υποστηρίζοντας ότι το μέρος των χρημάτων που θα αποδεσμευτούν θα κατευθυνθούν για την αγορά αμερικανικών αγροτικών προϊόντων.
Το Ιράν πάντως ήδη βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με το Ομάν για το μελλοντικό καθεστώς διέλευσης από τα Στενά, ξεκαθαρίζοντας ότι θα επιβληθούν κάποια τέλη για τις ναυτιλιακές υπηρεσίες που θα προσφέρουν οι δύο χώρες.
Σε μια έμπρακτη υπενθύμιση της «νέας πραγματικότητας» που διαμορφώθηκε στα Στενά του Ορμούζ μετά τον πόλεμο όπου το Ιράν βγήκε ενισχυμένο, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης φέρεται να έχουν ανακοινώσει ότι η ασφαλής διέλευση από τα Στενά «είναι δυνατή μόνο μέσω διαδρομών που έχει ορίσει το Ιράν», προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε άλλη διαδρομή «είναι απαράδεκτη και αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια» των πλοίων. Επισήμαναν, δε, πως θα λάβουν μέτρα κατά των πλοίων που δεν συμμορφώνονται.
Στη συνάντηση που είχε με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε, ο Τραμπ επανέλαβε την «απογοήτευση» του για τη στάση των Ευρωπαίων στον πόλεμο κατά του Ιράν, καθώς ενισχύεται το ρήγμα στον ευρωατλαντικό άξονα. Από την άλλη, ο Ρούτε δήλωσε σε τηλεοπτικό σταθμό πως τουλάχιστον 500 αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από τις ιταλικές βάσεις κατά την διάρκεια του πολέμου κατά του Ιράν, απαντώντας σε αυτή την κριτική.
«Αυτή είναι μια σαφής και καταδικαστική παραδοχή της ενεργού συνενοχής του ΝΑΤΟ σε έναν παράνομο επιθετικό πόλεμο εναντίον ενός κυρίαρχου κράτους – μέλους του ΟΗΕ», ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, μετά από αυτή τη δήλωση.
Χτες, από το Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών και πρόεδρος της Βουλής, χαρακτήρισε το ιρανοαμερικανικό μνημόνιο κατανόησης «διακήρυξη της ήττας της Αμερικής», λέγοντας: «Το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ δεν είναι καρπός πιέσεων ή εξαναγκασμού, αλλά καρπός της αντίστασης και της αποφασιστικότητας του γενναίου ιρανικού έθνους».
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι χώρες της περιοχής θα πρέπει να είναι οι μόνες που θα καθορίσουν την ασφάλειά τους και την τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή, ενώ τόνισε πως ένας από τους κύριους στρατηγικούς σκοπούς του Ιράν είναι η αποχώρηση των ξένων δυνάμεων από τη Μέση Ανατολή. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν στο περιθώριο συνάντησης της Κοινοβουλευτικής Ενωσης του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας στο Μπακού.
Επίσης, ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γαριμπαμπάντι, δήλωσε ότι η πρόσβαση των επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) σε βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν θα μπορούσε να γίνει «μετά την επίτευξη τελικής συμφωνίας» ΗΠΑ – Ιράν. Τόνισε πως οι επιθεωρήσεις του ΟΗΕ εξαρτώνται από «την πρακτική δράση της άλλης πλευράς και τον τερματισμό όλων των κυρώσεων», για να προσθέσει με νόημα ότι στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία κανένας Ιρανός αξιωματούχος δεν συναντήθηκε με τον επικεφαλής της ΙΑΕΑ, Ραφαέλ Γκρόσι, «παρά το αίτημά του». Λίγο πριν ο Γκρόσι είχε δηλώσει ότι οι επιθεωρήσεις της ΙΑΕΑ στο Ιράν είναι «θέμα χρόνου», που θα αποφασιστεί αργότερα.
Πακιστανοί διπλωμάτες ανακοίνωσαν ότι οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν θα συνεχιστούν την ερχόμενη βδομάδα, χωρίς να διευκρινίζεται αν αυτές θα γίνουν στην Ελβετία ή στο Ισλαμαμπάντ. Επιπλέον ο Ταχίρ Αντράμπι, εκπρόσωπος του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών, δήλωσε χτες ότι ΗΠΑ και Ιράν θα πρέπει να δημιουργήσουν «άμεσο δίαυλο επικοινωνίας για να αποφύγουν παρεξηγήσεις ή κακές συνεννοήσεις», ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα Στενά του Ορμούζ.
Στο Πεκίνο, ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ, Γκούο Τζιακούν, εξέφρασε εκ νέου «αισιοδοξία» για το ιρανο-αμερικανικό μνημόνιο κατανόησης, προσθέτοντας ότι η Κίνα υποστηρίζει το Ιράν «στην υπεράσπιση της κυριαρχίας, της ασφάλειας, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής του αξιοπρέπειας».
Επίσκεψη Ρούμπιο στις χώρες του Κόλπου
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, συζήτησε για το ιρανο-αμερικανικό μνημόνιο με τον Εμιρατινό Πρόεδρο, Μοχάμεντ Μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχγιάν, στο πλαίσιο περιοδείας σε χώρες του Κόλπου την οποία ξεκίνησε την Τρίτη.
Διπλωματικές πηγές σε χώρες του Κόλπου ανέφεραν ότι ζητούν τις «διαβεβαιώσεις» των ΗΠΑ πως η μελλοντική συμφωνία με το Ιράν θα διευθετήσει τις ανησυχίες για την ασφάλειά τους.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, ο Ρούμπιο συζήτησε στο Αμπου Ντάμπι τις προσπάθειες για «πλήρη και ασφαλή διέλευση» από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και τη σημασία της «ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή». Ο Αμερικανός υπουργός ευχαρίστησε επίσης τα ΗΑΕ για «την ηγεσία και την απαράμιλλη υποστήριξή τους».
Επόμενοι σταθμοί της περιοδείας του Αμερικανού ΥΠΕΞ είναι το Κουβέιτ, όπου έφτασε νωρίς χτες το απόγευμα, και στη συνέχεια το Μπαχρέιν, όπου σήμερα Πέμπτη θα παρακολουθήσει σύνοδο του Συμβουλίου Συνεργασίας του Περσικού Κόλπου.
Προτού αναχωρήσει από το Αμπου Ντάμπι ο Ρούμπιο επέμεινε ότι «καμία χώρα δεν επιτρέπεται» να επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, στο φόντο των συνεχιζόμενων διαβουλεύσεων ανάμεσα σε Ιράν και Ομάν για συνδιαχείριση των στρατηγικών Στενών και επιβολή διαφόρων χρεώσεων για «υπηρεσίες».
Στο Ριάντ συνομιλίες «συμφιλίωσης» με το Ιράν
Στο φόντο της περιοδείας του Ρούμπιο στον Κόλπο, Σαουδάραβες διπλωμάτες ανακοίνωσαν ότι το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιηθούν στη Σαουδική Αραβία συνομιλίες «συμφιλίωσης» ανάμεσα στο Ιράν και σε χώρες του Κόλπου, και πιθανώς και σε άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.
Η συνάντηση αυτή αναμένεται να γίνει στο Ριάντ, σε χρόνο που ακόμα δεν έχει αποφασιστεί. Κατά τους Σαουδάραβες διπλωμάτες, οι διαβουλεύσεις αυτές θα είναι «ανεξάρτητες» από τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν.
Επίσης χτες ο σουλτάνος του Ομάν, Χάιθαμ Μπιν Ταρίκ Αλ Σαΐντ, συνάντησε στη Μουσκάτ τον πρωθυπουργό του Κατάρ και υπουργό Εξωτερικών του εμιράτου, Μοχάμεντ Αλ Θάνι.
Διεργασίες και παζάρια για τον Λίβανο
Σε εξέλιξη είναι στην Ουάσινγκτον τα παζάρια μεταξύ του Ισραήλ και της κυβέρνησης του Λιβάνου που έχει την στήριξη των ευρωατλαντικών.
Στο φόντο του «Μνημονίου Κατανόησης» των ΗΠΑ με το Ιράν που περιλαμβάνει τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο, ισραηλινά μέσα αναφέρουν ότι «ο γύρος συνομιλιών αυτής της εβδομάδας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου ήταν ο λιγότερο παραγωγικός μέχρι σήμερα». Οι «Times of Israel» αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στην «αμοιβαία απογοήτευση» που υπάρχει «για την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να καταστήσει την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο μέρος του μνημονίου συνεννόησης που υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα με το Ιράν».
Οι συζητήσεις περιορίζονται μεταξύ άλλων στις λεγόμενες «πιλοτικές ζώνες» λεγόμενης «αποχώρησης» (ή μάλλον αναδιάταξης) Ισραηλινών στρατιωτών, προκειμένου να αντικατασταθούν από λιβανικές ένοπλες δυνάμεις ενώ προωθούνται σχέδια με στόχο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ που μάχεται τις δυνάμεις εισβολής.
Χτες ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Ισραελ Κατς, επανέλαβε πως τα ισραηλινά στρατεύματα δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τη δήθεν «ζώνη ασφαλείας» που έχουν φτιάξει στον Νότιο Λίβανο παραβιάζοντας τα λιβανικά εδαφικά κυριαρχικά δικαιώματα, ενώ το θέμα του τερματισμού του πολέμου στον Λίβανο είναι «κόκκινη γραμμή» για το Ιράν και περιλαμβάνεται στο αμερικανικό – ιρανικό μνημόνιο.
«Σφήνα» στον Λίβανο για την εξασφάλιση των δικών της ιμπεριαλιστικών συμφερόντων, μπαίνει και η ΕΕ, η οποία έχει καταρτίσει σχέδια για μια τριετή στρατιωτική και πολιτική αποστολή με σκοπό «την παροχή συμβουλών και την εκπαίδευση των λιβανέζικων δυνάμεων», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. «Για τον σκοπό αυτό, «η αποστολή θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση των συνταγμάτων χερσαίων συνόρων, των Κινητών Δυνάμεων και των Περιφερειακών Μονάδων Χωροφυλακής, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων Πληροφοριών, Επιτήρησης και Αναγνώρισης (ISR) και στην ενίσχυση των ικανοτήτων θαλάσσιας ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της διακυβέρνησης της ασφάλειας των συνόρων και των λιμένων», αναφέρει σχετικό έγγραφο.
ΠΗΓΗ: 902.gr
