Το βράδυ της περασμένης Δευτέρας [5 Ιουλίου 2026] είχαμε την τιμή να παρευρεθούμε στα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής και γλυπτικής του σπουδαίου και διεθνώς αναγνωρισμένου ζωγράφου και γλύπτη Διονύσιου Ζώη Ζαβερδινού στη Λευκάδα, στην αίθουσα τέχνης «Θεόδωρος Στάμος».
Ο Διονύσιος Ζώης Ζαβερδινός γεννήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 1947 στο Σπανοχώρι της Λευκάδας. Σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών του Μόντρεαλ στον Καναδά (1969-1970), συνεχίζοντας τις σπουδές του στην Art Students League of New York (1978-1979), όπου ήταν μαθητής του κορυφαίου Ελληνοαμερικανού ζωγράφου Θεόδωρου Στάμου (Theodoros Stamos) ο οποίος ανήκε στο ρεύμα του αφηρημένου αμερικάνικου εξπρεσιονισμού. Ο Stamos [καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Σταματέλος, επώνυμο διαδεδομένο στη Λευκάδα] κατά τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του συνδέθηκε στενά με το νησί του πατέρα του, μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και τη Λευκάδα [ο πατέρας του Θ. Σταματέλος, ψαράς στο επάγγελμα, καταγόταν από τους Τσουκαλάδες Λευκάδας και μετανάστευσε στις ΗΠΑ κατά τις αρχές του 20ου αιώνα, όπου και γεννήθηκαν τα έξι παιδιά του]. O Stamos επηρέασε πολλούς Λευκαδίτες ζωγράφους μυώντας τους στην τεχνοτροπία του αφηρημένου αμερικάνικου εξπρεσιονισμού.
Ένας από αυτούς ήταν και ο Διονύσιος Ζώης Ζαβερδινός που από τα νεανικά του χρόνια είχε εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για τον σχεδιασμό και την κατασκευή διαφόρων καλλιτεχνημάτων που με εντυπωσιακή δεξιότητα δημιουργούσε, μέχρι τουλάχιστον την ηλικία των 17 ετών, όταν αποφάσισε να μεταναστεύσει στον Καναδά. Στην Αμερική ο Ζώης Ζαβερδινός επισκέπτονταν Μουσεία και Πινακοθήκες, γνώρισε πολλούς ανθρώπους της τέχνης και ήρθε σε άμεση επαφή με τα ευρωπαϊκά και κυρίως με τα αμερικανικά πρωτοπόρα εικαστικά ιδιώματα, συνεχίζοντας να ασκείται, να πειραματίζεται, να ανανεώνεται διαρκώς και να μορφοποιεί ολοκληρωμένα δικά του έργα.
Ήταν ο μοναδικός Έλληνας ζωγράφος που παρακολούθησε τα μαθήματα του επίσης Έλληνα και Λευκαδίτη στην καταγωγή Theodoros Stamos στην Art Students League of New York. Μετά την Αμερική ο καλλιτέχνης χωρίς να απαρνηθεί τον τόπο του, ειδικά τα καλοκαίρια, συνέχισε τη σταδιοδρομία του στην Ελβετία. Σήμερα ζει και εργάζεται στην Ελβετία, στη Ζυρίχη. Έργα του έχουν παρουσιασθεί σε ατομικές και πολλές σημαντικές ομαδικές εκθέσεις στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ασία. Έργα του βρίσκονται επίσης σε κορυφαίες συλλογές και μουσεία διεθνώς, όπως το CIGNA Museum and Art Collection στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Lafcadio Hearn Memorial Museum στο Matsue της Ιαπωνίας και η Zentralbibliothek Zürich στη Ζυρίχη της Ελβετίας.
Στα εγκαίνια της έκθεσης στη Λευκάδα, στην αίθουσα τέχνης «Θεόδωρος Στάμος» ο Διονύσιος Ζώης Ζαβερδινός προλογίστηκε από τον σπουδαίο και πολυσχιδή ποιητή Κώστα Αθ. Κρεμμύδα, διευθυντή του έγκριτου λογοτεχνικού περιοδικού «Μανδραγόρας» και των ομώνυμων εκδόσεων. Ο Κώστας Κρεμμύδας με μία εμβριθή τοποθέτησή του πάνω στην ιστορία της τέχνης, όπως και με την αναφορά του στις εικαστικές πρωτοπορίες, «ανέγνωσε» και ανέδειξε με τον λόγο του τη δυναμική και τη ζωντάνια των έργων του Διονύσιου Ζώη Ζαβερδινού.
Μαζί και η αγαπημένη μας Τζέλα Ασπρογέρακα-Γρίβα, ψυχή του «Μανδραγόρα» και επιμελήτρια των εκδόσεών του. Στην παρέα μας και ο μικρός μας Γιωργάκης Μπρίκος που στα τέσσερα μόλις [παρά ένα μήνα] χρόνια του περιεργάζεται με σοβαρότητα τον εικαστικό χώρο, και, παρατηρεί με σεβασμό και από την απαιτούμενη απόσταση τα έργα.
Οι πίνακες ζωγραφικής του Διονύσιου Ζώη Ζαβερδινού έχουν πολλές επιρροές από το καλλιτεχνικό ρεύμα του αφηρημένου αμερικάνικου εξπρεσιονισμού, με ένα ιδίωμα που χαρακτηρίζει τον καλλιτέχνη, ιδιαίτερα όταν έργα του στον καμβά συνδυάζουν με μοναδικό τρόπο και τις δύο κυρίαρχες τεχνοτροπίες του αφηρημένου αμερικάνικου εξπρεσιονισμού, δηλαδή τη «χειρονομιακή ζωγραφική» (action painting) όπως και το «χρωματικό πεδίο» (color field painting).
Μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας είναι και τα γλυπτά του, με τις ανθρώπινες ανατομικές στάσεις, όπως και οι προσωπογραφίες. Η έκθεση είναι πολύ σημαντική και θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 17 Ιουλίου.
Σπύρος Γ. Μπρίκος
Ιατρός, συγγραφέας, υπ. Διδάκτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Τμήμα Εικαστικών Τεχνών & Επιστημών της Τέχνης)
