Νέες εξελίξεις προστίθενται στο σύνθετο πλέγμα ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς εντείνονται οι στρατιωτικές συνεργασίες, οι ενεργειακοί σχεδιασμοί και οι διπλωματικές διεργασίες για τον έλεγχο θαλάσσιων ζωνών και διαδρομών. Η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης, η κοινή στρατιωτική δραστηριότητα Ελλάδας – Ισραήλ και οι κινήσεις της Τουρκίας προς την Αίγυπτο αποτυπώνουν την όξυνση των αντιθέσεων σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται οι επιδιώξεις περιφερειακών δυνάμεων και ισχυρότερων διεθνών κέντρων.
Κοινή άσκηση Ελλάδας – Ισραήλ
Την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε επιχειρησιακή συνεκπαίδευση του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με το Πολεμικό Ναυτικό του Ισραήλ, με βολές αποδοχής κατευθυνόμενων βλημάτων SPIKE NLOS και ER στην ευρύτερη περιοχή του Βόρειου Κρητικού Πελάγους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Πολεμικού Ναυτικού, οι βολές πραγματοποιήθηκαν από την κανονιοφόρο «Μαχητής» και σκάφος ανορθόδοξου πολέμου MARK V, παρουσία του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Δημήτριου Χούπη, του Αρχηγού Ναυτικού του Ισραήλ, αντιναυάρχου Eyal Harel, του Αρχηγού ΓΕΝ, αντιναυάρχου Δημήτριου-Ελευθέριου Κατάρα, και του Αρχηγού Στόλου, αντιναυάρχου Χρήστου Σασιάκου.
Η ανακοίνωση κάνει λόγο για επιτυχή ολοκλήρωση των βολών και για ενίσχυση της επιχειρησιακής διαλειτουργικότητας μεταξύ των δύο ναυτικών. Παράλληλα, ο Αρχηγός ΓΕΝ και ο Αρχηγός Ναυτικού του Ισραήλ πραγματοποίησαν διμερή συνάντηση επί της φρεγάτας «Ψαρά», με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τις προκλήσεις ασφάλειας στο θαλάσσιο περιβάλλον, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ εντάσσεται στη γενικότερη εμβάθυνση των σχέσεων Αθήνας – Τελ Αβίβ, την οποία η ελληνική κυβέρνηση προβάλλει ως παράγοντα ενίσχυσης της ασφάλειας. Ωστόσο, η διεύρυνση τέτοιων συνεργασιών πραγματοποιείται σε μια περίοδο πολεμικών συγκρούσεων και έντονων ανταγωνισμών στην ευρύτερη περιοχή, με την Ελλάδα να ενισχύει τη στρατιωτική της διασύνδεση με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι κινήσεις προς την Αίγυπτο
Νέα δεδομένα διαμορφώνει η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή της Βεγγάζης. Το μνημόνιο είχε υπογραφεί από την Τουρκία και την τότε κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, ενώ η Βουλή της Βεγγάζης δεν το είχε επικυρώσει, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της συμφωνίας.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις διεκδικήσεις και τους σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική κυβέρνηση είχε επενδύσει πολιτικά στις σχέσεις με την πλευρά του Χαφτάρ, προσδοκώντας ότι η στάση της Βουλής της Βεγγάζης θα λειτουργούσε ανασταλτικά για το μνημόνιο. Η πρόσφατη απόφαση αναδεικνύει τα όρια αυτών των προσδοκιών και τη ρευστότητα των συσχετισμών στη Λιβύη.
Στο μεταξύ, η Αθήνα προωθεί νέες συνεννοήσεις με το Κάιρο για ενεργειακά ζητήματα, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αίγυπτος δέχεται πιέσεις και αναπτύσσει παράλληλες σχέσεις με διαφορετικά διεθνή κέντρα. Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν τις αιγυπτιακές Ένοπλες Δυνάμεις, ενώ η Αίγυπτος προμηθεύεται στρατιωτικό υλικό από την Κίνα. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για την ενίσχυση της συνεργασίας της με την Τουρκία.
Η σύνοδος R4 και οι ευρύτερες διεργασίες
Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη σύνοδος της ομάδας R4, στην οποία συμμετέχουν η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία. Στην κοινή ανακοίνωση, οι τέσσερις χώρες καταδίκασαν τις επιθέσεις των Χούθι εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, χαρακτηρίζοντάς αυτές ως επικίνδυνη κλιμάκωση.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των τεσσάρων κρατών συμμετείχαν, επίσης, σε κοινή σύνοδο με τους ομολόγους τους από τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Μεγάλη Βρετανία και την Ιταλία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στο επίκεντρο βρέθηκαν οι εξελίξεις στα μέτωπα του πολέμου στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, δήλωσε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία με την Αίγυπτο για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας. Υποστήριξε ότι, σε περίπτωση συμφωνίας με την Άγκυρα, η Αίγυπτος θα μπορούσε να εξασφαλίσει περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα περισσότερης θαλάσσιας ζώνης σε σύγκριση με μια ενδεχόμενη συμφωνία με την Ελλάδα.
Με πληροφορίες από 902.gr
