Στη δημοσιότητα φαίνεται να επανέρχεται η υπόθεση των Ελληνικών Ναυπηγείων, τα οποία αφενός έχουν περιέλθει σε κατάσταση παρακμής εδώ και πάνω από 10 χρόνια, με υποδομές διαλυμένες και εργαζόμενους απλήρωτους. Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει το ΚΚΕ με ερώτησή του στη Βουλή, τα Ναυπηγεία χρωστούν πάνω από 200 εκατ. ευρώ στους εργαζόμενους σε μισθούς και αποζημιώσεις για το διάστημα από το 2012 έως το… 2023!
Την ίδια ώρα νέο δημοσίευμα του ΑΠΕ-ΜΠΕ, επιχειρεί να αποδείξει πως τα ναυπηγεία πρόκειται να… σωθούν χάρη στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE (ναι, το γνωστό πρόγραμμα ενίσχυσης της πολεμικής βιομηχανίας) και, φυσικά, την είσοδο ιδιωτικών επενδυτών. Σε όλα αυτά, όμως, στην σημερινή κατάντια των ναυπηγείων, αφενός, και στη διαδικασία εύρεσης νέων ιδιωτικών επενδυτών-κορακιών, τεράστιες είναι οι διαχρονικές ευθύνες των κυβερνήσεων που οδήγησαν στην πλήρη απαξίωση ενός εκ των βασικότερων πυλώνων της ελληνικής βιομηχανίας.
Να θυμίσουμε ότι τα Ελληνικά Ναυπηγεία είναι πλήρως ιδιωτικοποιημένα. Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά είναι υπό τον έλεγχο του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου από τον Μάρτιο του 2023, ενώ οι μονάδες σε Σύρο και Ελευσίνα, υπό την ΟΝΕΧ Shipyards & Technology του Πάνου Ξενόκωστα. Στην ανάπτυξη των ναυπηγείων, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, κομβικό ρόλο αναμένεται να παίξει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe), με συνολικό προϋπολογισμό 150 δισ. ευρώ, το οποίο παρέχει στα κράτη μέλη δάνεια για κοινές προμήθειες και επενδύσεις σε κρίσιμες αμυντικές δυνατότητες. Για την Ελλάδα, εγκρίθηκε ποσό 787,6 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα πάντα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, χάρη στα χρήματα του SAFE θα αναβαθμιστούν οι υποδομές και θα προσελκυθούν νέοι ιδιώτες επενδυτές.
Φυσικά, για τους εργαζόμενους, ούτε λόγος, οι οποίοι βρίσκονται απλήρωτοι και χωρίς αποζημιώσεις, ενώ ακόμη και τα συμφωνηθέντα με την κυβέρνηση δεν τηρούνται.
Ερώτηση ΚΚΕ στη Βουλή για τα Ναυπηγεία
Συγκεκριμένα, για το θέμα των συνθηκών εργασίας στα ναυπηγεία, κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή το ΚΚΕ προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το θέμα αφορά την εκκρεμότητα ως προς την καταβολή των οφειλόμενων αποδοχών και αποζημιώσεων των εργαζομένων στα Ελληνικά Ναυπηγεία (ΕΝΑΕ) και ανάγκη τήρησης των συμφωνηθέντων με το Υπουργείο Οικονομικών.
Αναλυτικά το κείμενο της Ερώτησης που υπογράφουν οι βουλευτές Χρήστος Κατσώτης, Νίκος Αμπατιέλος, Νίκος Έξαρχος, Βιβή Δάγκα, Αφροδίτη Κτενά, Λιάνα Κανέλλη, Διαμάντω Μανωλάκου, Χρήστος Τσοκάνης και Λεωνίδας Στολτίδης:
«Η εργοδότρια εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ Α.Ε. (ΕΝΑΕ) οφείλει στους εργαζομένους της συνολικά ποσά που υπερβαίνουν τα 200 εκατομμύρια ευρώ για δεδουλευμένες αποδοχές και αποζημιώσεις, από τον Απρίλιο του 2012 έως τον Ιανουάριο του 2023, οπότε και η ειδική διαχείριση προέβη σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας τους. Η εταιρεία τελεί υπό ειδική διαχείριση βάσει του Ν. 4307/2014 από τον Μάρτιο του 2018.
Για την εξασφάλιση των αποδοχών τους για το διάστημα Απριλίου 2012 – Απριλίου 2014, οι εργαζόμενοι είχαν προβεί σε κατάσχεση στα χέρια του Δημοσίου ως τρίτου, κάθε ποσού που θα επιδικαζόταν υπέρ της εταιρείας και σε βάρος του Δημοσίου από το Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο του ICC, για τις μεταξύ τους διαφορές που αφορούσαν τις συμβάσεις κατασκευής των υποβρυχίων. Η κατάσχεση αυτή είχε γίνει δεκτή με απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.
Μετά από διαπραγματεύσεις των εργαζομένων με την κυβέρνηση, τον Δεκέμβριο του 2022 επήλθε συμφωνία με τον τότε Υπουργό Οικονομικών, σύμφωνα με την οποία οι εργαζόμενοι θα ελάμβαναν: α) τις αποζημιώσεις τους και
β) τις οφειλόμενες αποδοχές από τον Μάιο του 2014 και εφεξής — όταν εργάζονταν για το Πολεμικό Ναυτικό, βάσει του άρθρου 26 του Ν. 4258/2014 — ως προνομιακές απαιτήσεις, υπό τον όρο ότι θα παραιτούνταν από την κατάσχεση που είχαν επιβάλει στα χέρια του Δημοσίου.
Οι εργαζόμενοι τήρησαν τη συμφωνία, παραιτήθηκαν από την κατάσχεση και υπέγραψαν κοινό πρακτικό με την ειδική διαχείριση στο πλαίσιο του νόμου περί ομαδικών απολύσεων, αποδεχόμενοι κατ’ ουσίαν τις απολύσεις τους.
Με νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, προβλέφθηκε η απόδοση στην ειδική διαχείριση του ποσού των 123 εκατ. ευρώ (που είχε καταδικαστεί να καταβάλει το Δημόσιο βάσει της απόφασης του ICC), ώστε να καλυφθούν οι προνομιακές απαιτήσεις των εργαζομένων. Παρά ταύτα, με βάσει τις καταγγελίες του Σωματείου των εργαζομένων μέχρι σήμερα παραμένουν απλήρωτα ποσά ύψους 29,5 εκατ. ευρώ για προνομιακές απαιτήσεις (22,8 εκατ. διαφορές αποδοχών και 6,7 εκατ. αποζημιώσεις), καθώς και 103,5 εκατ. ευρώ για μη προνομιακές απαιτήσεις.
Η ειδική διαχείριση δεν διαθέτει πλέον άλλα κονδύλια προς διανομή. Οι εργαζόμενοι έχουν επανειλημμένα ζητήσει από την Κυβέρνηση να αποδώσει στην ειδική διαχείριση το ποσό των 13 εκατ. ευρώ περίπου, το οποίο οφείλει και προέρχεται από: α) 8.971.745 ευρώ, φόρο επί των τόκων που παρακρατήθηκε αχρεωστήτως,
β) 3.720.000 ευρώ, επιστροφή ΦΠΑ,
γ) 1.709.539 ευρώ, παρακρατηθέντα από κατασχέσεις που δεν θα έπρεπε να υπολογιστούν, δ) πρόστιμα και προσαυξήσεις από ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ λόγω εκπρόθεσμων δηλώσεων ΦΜΥ και ΑΠΔ.
Η προηγούμενη ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών είχε συμφωνήσει στην απόδοση του ποσού αυτού και είχε συνταχθεί σχετική διάταξη, πλην όμως η νέα πολιτική ηγεσία φέρεται να αγνοεί τις δεσμεύσεις αυτές, χωρίς να έχει δώσει απάντηση στα αιτήματα των εργαζομένων. Το Σωματείο έχει στείλει αναλυτικά αυτή την καταγγελία σε όλα τα κόμματα.
Περαιτέρω, κατόπιν της πρόσφατης απόφασης του ICC (31-7-2025), επιδικάστηκαν: – υπέρ του Δημοσίου 165 εκατ. ευρώ – υπέρ της ΕΝΑΕ 91,2 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 82,84 εκατ. ευρώ αφορούν μισθοδοσία του προσωπικού. Η απόφαση προέβη σε συμψηφισμό των εκατέρωθεν επιδικασθέντων ποσών, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να μην μπορούν να εισπράξουν τίποτα, παρότι το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε δεδουλευμένες αποδοχές.
Οι εργαζόμενοι ζητούν δικαίως να μην υπάρξει ολικός συμψηφισμός ως προς το ποσό των 82,84 εκατ. ευρώ που αφορά τη μισθοδοσία, αλλά να αποδοθεί μέρος αυτού στην ειδική διαχείριση προς ικανοποίηση των προνομιακών τους απαιτήσεων, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του κράτους και τις αρχές του Κράτους Δικαίου.
Κατόπιν των ανωτέρω, ΕΡΩΤΑΤΑΙ ο κ. Υπουργός:
– Προτίθεται το Υπουργείο να αποδώσει προς την ειδική διαχείριση το ποσό των 13 εκατ. ευρώ περίπου, το οποίο έχει παρακρατηθεί αχρεωστήτως;
– Θα προβεί σε μερική άρση του συμψηφισμού των επιδικασθέντων από το ICC ποσών, ώστε να αποδοθεί στην ειδική διαχείριση το ποσό που αφορά το υπόλοιπο των προνομιακών απαιτήσεων των εργαζομένων (υπόλοιπο 29,5 εκατ. ευρώ);
– Με ποιον άλλο τρόπο σκοπεύει η Κυβέρνηση να διασφαλίσει την πλήρη καταβολή των προνομιακών απαιτήσεων των εργαζομένων των ΕΝΑΕ, όπως είχε συμφωνηθεί».
