Πάρος — Μαρτσέλο: Μια ιστορία εμπορευματοποίησης
ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ
Σάββατο 11 Ιουλίου 2026
Το βράδυ της 24 Οκτώβρη (6 Νοέμβρη) 1917, παραμονή της Οχτωβριανής Επανάστασης, ο Λένιν γράφει ένα γράμμα και το απευθύνει στα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΔΕΚΡ (Μπ.). Την ίδια μέρα, αργά το βράδυ, ο Λένιν έφτασε παράνομα στο Σμόλνι και ανέλαβε την άμεση καθοδήγηση της ένοπλης εξέγερσης
Στις 5 Νοεμβρίου του 1959, με νόμο που είχε ψηφίσει στη Βουλή η τότε κυβέρνηση της ΕΡΕ, αποφυλακίστηκε και απελάθηκε από την Ελλάδα ο διαβόητος εγκληματίας πολέμου Μαξ Μέρτεν, ο Ναζί αξιωματικός που οργάνωσε το Ολοκαύτωμα των 50.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης
Του Δάνη Παπαβασιλείου -- 5 Νοέμβρη 1959, αποφυλακίστηκε και απελάθηκε ο ναζί εγκληματίας πολέμου Μαξ Μέρτεν που πρωτοστάτησε στην εξόντωση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Στη δίκη του που άρχισε στις 11 Φλεβάρη του 1959 και κράτησε 20 μέρες, ο Μέρτεν καταδικάστηκε σε ποινές από 6 έως 20 χρόνια κάθειρξης για παράνομες φυλακίσεις και εγκλεισμούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης Ελλήνων και Ισραηλιτών, φόνους και θάνατο από ασιτία Ισραηλιτών, «γκέτο» σε βάρος 56.000 Ισραηλιτών, καταστροφή του εβραϊκού νεκροταφείου Θεσσαλονίκης, εκτόπιση στα γερμανικά στρατόπεδα 40.000 Εβραίων κλπ.
Κυριακή 4 Νοεμβρίου 1923. Στην πλατεία του Λευκού Πύργου πραγματοποιείται ογκώδης συγκέντρωση χιλιάδων λαού, με αίτημα την κατάργηση της μοναρχίας των Γλύξμπουργκ και την καθιέρωση ως πολιτεύματος της Δημοκρατίας. Κάποια στιγμή ανεβαίνει στο βήμα ο σοσιαλιστής γιατρός Γιάννης Πασαλίδης. Το πλήθος ξεσπάει σε χειροκροτήματα και κάποιοι από κάτω φωνάζουν "Ζήτω ο Ροβεσπιέρος του Πόντου"
Μία τεράστια συνεισφορά των δυνάμεων του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ προς τη Θεσσαλονίκη, ήταν η συντονισμένη προσπάθεια που κατέβαλαν οι ανταρτικές δυνάμεις για να αποτραπεί η καταστροφή των βασικών υποδομών της πόλης, δεδομένου ότι οι Γερμανοί κατακτητές τις είχαν υπονομεύσει με μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών για να τις ανατινάξουν, κατά την αποχώρησή τους από την πρωτεύουσα του Μακεδονικού Ελληνισμού.
1980, με κυβέρνηση Ν.Δ. -- Στη Θεσσαλονίκη οι προσκείμενοι στο ΚΚΕ δήμαρχοι του πολεοδομικού συγκροτήματος, αποφασίζουν στις τοπικές παρελάσεις για τον γιορτασμό της 28ης Οκτωβρίου να συμμετέχουν και οι αντιστασιακοί. Στην παρέλαση που πραγματοποιείται στη Νεάπολη τα ΜΑΤ επιτίθενται και τραυματίζουν βαρύτατα τον 76χρονο αγωνιστή Τάσο Μαγλαρίδη, ο οποίος μετά από πάλη με το θάνατο θα υποκύψει στο ΑΧΕΠΑ ένα μήνα μετά
Σαν σήμερα, 1/11/1903, ανεβαίνει στο Βασιλικό Θέατρο Αθηνών για πρώτη φορά στη Δημοτική η «Ορέστεια» του Αισχύλου. Η μετάφραση του Γιώργου Σωτηριάδη προκάλεσε όχι απλά τη μήνιν των καθαρολόγων της εποχής, των λεγόμενων γλωσσαμυντόρων, οπαδών της αττικίζουσας γλώσσας, αλλά και... συμπλοκές. Το γεγονός καταγράφηκε στην ιστορία ως τα «Ορεστειακά»
Μία από τις εφημερίδες που είχαν εκτεθεί πρόσφατα στο κτίριο Αρχιτεκτονικής του Δήμου Θεσσαλονίκης από την Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ), για να τιμηθεί η 30η Οκτωβρίου 1944, ημέρα απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί, δίνει αποστομωτική απάντηση σε κάποιες αναθεωρητικές φωνές που ανιστόρητα ακούγονται εσχάτως, αμφισβητώντας για το εάν όντως απελευθερώθηκε η πόλη με την είσοδο του ΕΛΑΣ το 1944, ή εάν οι Γερμανοί αποχώρησαν μόνοι από τη Θεσσαλονίκη
«Η δίκη των έξι», έτσι έμεινε στην ιστορία η δίκη των πρωταίτιων της Μικρασιατικής Καταστροφής από έκτακτο στρατοδικείο. Η δίκη πραγματοποιήθηκε από τις 31 Οκτωβρίου (σαν σήμερα πριν από 100 χρόνια) έως τις 15 Νοεμβρίου 1922
Σαν σήμερα, στις 31 Οκτωβρίου 1940, τρεις μέρες μετά την ιταλική επίθεση, γράφτηκε ένα από τα σημαντικότερα κείμενα – ντοκουμέντα του ελληνικού αλλά και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, το γράμμα του Γενικού Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκου Ζαχαριάδη
Επαναφέρουμε το αφιέρωμα – φάκελο του «Ημεροδρόμου», το οποίο υπογράφει ο Γιώργος Καραγιάννης και που δημοσιεύθηκε σε 21 συνέχειες, υπό τον τίτλο «Η τελευταία πράξη της Μικρασιατικής τραγωδίας- Η δίκη των έξι».
30η Οκτωβρίου 1944, οι δυνάμεις του ηρωικού ΕΛΑΣ εισέρχονται στη Θεσσαλονίκη, απελευθερώνοντάς την από τον ναζιστικό ζυγό. Ο λαός αυτής της πόλης, παρά την προσπάθεια κάποιων δυνάμεων να ρίξουν πέπλο λήθης, δεν έπαψε ποτέ να θυμάται εκείνη την σημαντική επέτειο και μαζί και όσους έφεραν την πολυπόθητη τη λευτεριά, χύνοντας ποταμούς αίματος, στερήσεων και θυσιών. -- του Σπύρου Κουζινόπουλου
Στις 30 Οκτώβρη του 1944 ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει τη Θεσσαλονίκη από τους Γερμανούς κατακτητές. Οι ηρωικοί απελευθερωτές έγιναν δεκτοί από το βασανισμένο, αλλά ακατάβλητο, λαό της μακεδονικής πρωτεύουσας με πρωτοφανείς εκδηλώσεις αγάπης, χαράς και ενθουσιασμού
Μια ιστορική ομιλία με διαχρονική αξία, ένα ζωντανό πολιτικό κειμήλιο, ένα από τα τιμαλφή του κομμουνιστικού και του λαϊκού κινήματος στη χώρα μας: Η ομιλία του Άρη Βελουχιώτη στην απελευθερωμένη Λαμία εκ μέρους του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ. Η εκφώνηση της έγινε, σαν σήμερα, στις 29 Οκτωβρίου 1944.
Σε όλη τη διάρκεια της κατοχής ο ελληνικός λαός, με μπροστάρηδες το ΕΑΜ και τους κομμουνιστές, αξιοποίησε και τις εθνικές επετείους του, 25 Μάρτη 1821 και 28 Οκτώβρη 1940, για να μαζικοποιήσει και να κλιμακώσει τους αγώνες του στη μάχη για την επιβίωση, για την απελευθέρωση από τους γερμανο – ιταλο – βούλγαρους φασίστες κατακτητές, την ανατροπή της κυβέρνησης – οργανέτου τους και την διεκδίκηση μιας καινούργιας Ελλάδας «της δουλειάς, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική ιμπεριαλιστική εξάρτηση, μ’ έναν πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό»