Οι ευρωπαϊκές χώρες ανέφεραν περισσότερους από 10.000 επιπλέον θανάτους κατά τη διάρκεια του καύσωνα που έπληξε τη δυτική ήπειρο στα τέλη Ιουνίου, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Η συντριπτική πλειονότητα –περισσότεροι από 9.000– ήταν άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το EuroMOMO, ένα δίκτυο που υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Η ακραία ζέστη μπορεί να σκοτώσει προκαλώντας θερμοπληξία ή επιδεινώνοντας καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις, με τους ηλικιωμένους να συγκαταλέγονται στους πιο ευάλωτους. «Το να έχουμε αυτή την υπερβάλλουσα θνησιμότητα αυτή την εποχή του χρόνου είναι ασυνήθιστο. Είναι πραγματικά υψηλό», δήλωσε στο Reuters ο Λάσε Βέστεργκααρντ, επικεφαλής γιατρός στο Ινστιτούτο Statens Serum της Δανίας, το οποίο φιλοξενεί το EuroMOMO.
«Είναι δύσκολο να εξηγήσουμε αυτή την υπερβάλλουσα θνησιμότητα με οτιδήποτε άλλο εκτός από την ακραία ζέστη», πρόσθεσε ο Βέστεργκααρντ. Οι επιστήμονες έχουν δηλώσει ότι το κύμα καύσωνα στα τέλη Ιουνίου θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία καθιστά τα κύματα καύσωνα πιο συχνά και έντονα.
Τα δεδομένα, που συγκεντρώθηκαν με βάση τα εθνικά στατιστικά θνησιμότητας σε 27 ευρωπαϊκές χώρες, περιελάμβαναν υπερβάλλοντες θανάτους από όλες τις αιτίες, όχι μόνο αυτές που σχετίζονται με τη θερμότητα, κατά την εβδομάδα 22 έως 28 Ιουνίου, όταν το κύμα καύσωνα κορυφώθηκε στη Γαλλία, την Ισπανία, τη Βρετανία και άλλες χώρες. Ωστόσο, οι επιστήμονες δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν άλλοι γνωστοί σημαντικοί παράγοντες, όπως τα κρούσματα COVID-19, που θα συνέβαλλαν στους 10.650 υπερβάλλοντες θανάτους εκείνη την εβδομάδα.
«Μαύρα» ρεκόρ για Βέλγιο και Γαλλία
Η συνδυασμένη θνησιμότητα των ίδιων ευρωπαϊκών χωρών τις προηγούμενες οκτώ εβδομάδες ήταν, κατά μέσο όρο, περίπου 500 θάνατοι λιγότεροι ανά εβδομάδα από τα τυπικά επίπεδα. Τα δεδομένα του EuroMOMO θα μπορούσαν να αναθεωρηθούν τις επόμενες εβδομάδες καθώς θα προκύπτουν περισσότερα δεδομένα. Σημειώνεται ότι το EuroMOMO δεν δημοσιεύει τους υπερβάλλοντες θανάτους ανά μεμονωμένη χώρα, αλλά σημείωσε ότι η Γαλλία και το Βέλγιο ήταν οι μόνες δύο χώρες στην Ευρώπη που κατέγραψαν «πολύ υψηλή υπερβάλλουσα» θνησιμότητα την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου.
Η υπερβάλλουσα θνησιμότητα του Βελγίου ήταν η υψηλότερη κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε καύσωνα σε αρχεία που χρονολογούνται από το 2000, σύμφωνα με το ινστιτούτο δημόσιας υγείας της χώρας Sciensano. Μια ξεχωριστή επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, εκτίμησε ότι 2.700 άνθρωποι πέθαναν από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη μόνο στην Αγγλία και την Ουαλία, κατά τη διάρκεια του καύσωνα τους μήνες Μάιο και Ιούνιο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του Imperial College London, της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, από αυτούς τους θανάτους το 42% αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα, ιδιαίτερα από τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετώπισε δύο κύματα πρωτοφανούς καύσωνα τον Μάιο και τον Ιούνιο, με μηνιαία ρεκόρ να φτάνουν αντίστοιχα τους 35,1 βαθμούς Κελσίου και 37,7 βαθμούς Κελσίου στην Αγγλία. Πρόκειται για «ιδιαίτερα εξαιρετικού» χαρακτήρα επεισόδια κυρίως λόγω της «πρωιμότητάς» τους, σημείωσε ο Μαρκ Μακάρθι της εθνικής μετεωρολογικής υπηρεσίας, σε δήλωσή του που αναφέρεται στη μελέτη που δημοσιεύτηκε.
Η βρετανική υπηρεσία υγειονομικής ασφάλειας UKHSA θα δημοσιεύσει εντός των προσεχών εβδομάδων τις επίσημες εκτιμήσεις της για τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, οι οποίες θα στηρίζονται στα μητρώα θανάτων στη διάρκεια των πρόσφατων επεισοδίων. Παράλληλα οι μοντελοποιήσεις των ερευνητών αυτών «επιτρέπουν να απεικονιστεί η έκταση του κινδύνου που συνδέεται με τις ακραίες θερμοκρασίες και η αυξανόμενη απειλή που εγκυμονεί η κλιματική αλλαγή για την ευημερία μας», υπογραμμίζει η Λέα Μπέρανγκ Φορντ, υπεύθυνη του UKHSA. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, περίπου 550 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της ζέστης μεταξύ 21 και 29 Μαΐου, και σχεδόν 2.200 μεταξύ 18 και 28 Ιουνίου στην Αγγλία και την Ουαλία. Αυτοί που έκαναν τη μελέτη εμμένουν στην ευθύνη της κλιματικής αλλαγής, η οποία καθιστά τα επεισόδια αυτά πιο έντονα και συχνότερα.
Οι μέγιστες θερμοκρασίες στη διάρκεια της ημέρας ήταν 3 ή 4 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από αυτές που θα υπήρχαν χωρίς το φαινόμενο αυτό, εκτιμούν, πράγμα το οποίο αυξάνει τους κινδύνους για την υγεία: εξάντληση, επιβάρυνση για την καρδιά, τα νεφρά, επιδείνωση χρόνιων ασθενειών κ.λπ. Ο οργανισμός που είναι επιφορτισμένος να συμβουλεύει την κυβέρνηση για το κλίμα, ο CCC, είχε προειδοποιήσει πέρυσι ότι η Βρετανία δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στην επικράτειά της.
Σε έκθεση που δημοσίευσε τον Μάιο, εκτίμησε ότι το 92% των βρετανικών κατοικιών θα αντιμετωπίζει κίνδυνο υπερθέρμανσης έως το 2050, και συνιστούσε στην κυβέρνηση να ορίσει όρια μέγιστης θερμοκρασίας στη δουλειά, όπως και να επενδύσει στον κλιματισμό των δημόσιων κτιρίων (νοσοκομεία, σχολεία κ.λπ.).
Πηγή πληροφοριών: Reuters, ΑΠΕ ΜΠΕ
