Το ChatGPT είναι ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που στηρίζεται σε ένα πρόγραμμα – λογισμικό υπολογιστή (Chatbot) σχεδιασμένο για να προσομοιώνει συνομιλία με ανθρώπους, είτε μέσω κειμένου, είτε μέσω φωνής. Απαντάει σε γραπτές ή προφορικές ερωτήσεις, δημιουργώντας κείμενο και εκτελώντας διάφορες εργασίες που σχετίζονται με την επεξεργασία της γλώσσας. Αναπτύχθηκε από την εταιρία OpenAI, η οποία είναι αμερικανική – υπάρχει κι ένα ανάλογο Κινέζικο μοντέλο, το DeepSeek.
Το γεγονός ότι το ChatGPT είναι ιδιωτικής κατασκευής και αμερικανικής προελεύσεως θα μπορούσε ευλόγως να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι μάλλον δεν δημιουργήθηκε και δεν λειτουργεί για να προβάλλει τις απόψεις όσων στρέφονται κατά των συμφερόντων του μεγάλου κεφαλαίου και γενικότερα του καπιταλισμού και πάντως όχι για να προβάλλει τις … κομμουνιστικές θέσεις και ιδέες. Αλλωστε, οι πηγές από τις οποίες το εν λόγω μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης αντλεί τις πληροφορίες και τα στοιχεία τα οποία καταγράφει, αξιολογεί, επεξεργάζεται και αναλύει είναι, κατά το πλείστον, αυτές που, κατά κύριο λόγο, διαμορφώνουν και διακονούν την σημερινή κυρίαρχη οικονομική, κοινωνική και πολιτική αντίληψη περί γεγονότων, καταστάσεων και εξελίξεων, δηλαδή την φιλοκαπιταλιστική.
Ο αναγνώστης, λοιπόν, που θα διαβάσει το παρακάτω κείμενο το οποίο αναφέρεται σε μια συζήτηση που αναπτύχθηκε με το ChatGPT με θέμα την σύγκριση της σημερινής καπιταλιστικής Ουκρανίας με την παλιά σοβιετική σοσιαλιστική Ουκρανία, θα πρέπει να πάρει υπόψη του κι αυτή την παράμετρο, που, αν μη τι άλλο, τον καθιστά βέβαιο ότι δεν πέφτει … θύμα κομμουνιστικής προπαγάνδας. (Βεβαίως, ο Γεωργιάδης, ο Πλεύρης και ο Πορτοσάλτε δεν θα είχαν κανένα ενδοιασμό να χαρακτηρίσουν την OpenAI και το ChatGPT … κομμουνιστικά φερέφωνα και να ζητήσουν από τον αγαπημένο τους πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ να κηρύξει έναν … νέο μακαρθισμό σε βάρος τους!)
Η συζήτηση έγινε με αφορμή τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στην Ουκρανία, για τους Ουκρανούς θύματα του οποίου οι Δυτικοί προπαγανδιστές χύνουν «κροκοδείλια δάκρυα», χωρίς ποτέ όμως ν’ αναφέρουν ότι αυτή χώρα, επί πολλές δεκαετίες, ζούσε όχι μόνο ειρηνικά, αλλά αδελφικά με τη Ρωσία στο πλαίσιο της Σοβιετικής Ενωσης και έφτασαν μερικά χρόνια καπιταλιστικής παλινόρθωσης για ζήσει ο λαός της μια εισβολή από την καπιταλιστική Ρωσία, ένα φονικό πόλεμο με αποτέλεσμα εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και στις δυο χώρες και μια τεράστια καταστροφή στην Ουκρανία.
Το αδιαφιλονίκητο συμπέρασμα που εξάγεται από αυτή τη συζήτηση είναι ότι η σοσιαλιστική Ουκρανία που ανήκε στην πρώην Σοβιετική Ενωση ήταν πολύ πιο αναπτυγμένη σε όλους τους τομείς από την σημερινή καπιταλιστική Ουκρανία και οι πολίτες της ζούσαν πολύ καλύτερα τότε σε σχέση με τώρα. Κι αυτό αποδεικνύεται με συγκεκριμένα οικονομικά και κοινωνικά στοιχεία που παραθέτει το ChatGPT, αναλύοντας και τους λόγους στους οποίους οφείλεται αυτή η μεγάλη διαφοροποίηση του τώρα με το τότε. (Για όσους αναρωτιούνται πως γίνεται να εμπιστεύεσαι τα όσα αναφέρει ένα καπιταλιστικό δημιούργημα σαν το ChatGPT, η απάντηση μπορεί να είναι πως υπάρχουν μερικές αλήθειες που είναι τόσο καταφανείς και αποδείξιμες, ώστε να μην μπορούν να κρυφτούν… ούτε με την χρησιμοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.)
ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
Ζητήθηκε, λοιπόν, από το ChatGPT να κάνει σύγκριση ανάμεσα στην τότε σοσιαλιστική και στη νυν καπιταλιστική Ουκρανία με βάση το ανά κεφαλή εισόδημα σε ισοτιμία με την αγοραστική δύναμη (PPP). Ανέφερε ότι το 1990, όταν η Ουκρανία ανήκε ακόμα στην Σοβιετική Ενωση, το κατά κεφαλήν εισόδημα ανερχόταν στα 11.828 δολάρια και το 2022 μετά από 32 χρόνια καπιταλισμού έπεσε στα 8.066 δολάρια, ενώ το 2023 έπεσε κι άλλο φτάνοντας στα 7.469 δολάρια, συμπεραίνοντας ότι παρά το γεγονός ότι πέρασαν τόσα πολλά χρόνια από την ανατροπή του σοσιαλισμού, το PPP ήταν τότε πολύ υψηλότερο σε σχέση με τώρα. Συμπλήρωνε, ταυτόχρονα, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, ότι η αναφερόμενη μείωση του «μέσου» PPP είναι μέρος μόνο της εικόνας, καθώς η πραγματικότητα για τη «μέση» ουκρανική οικογένεια, ή τον εργαζόμενο είναι συγκριτικά ακόμα χειρότερη σήμερα, αν λάβουμε υπόψη:
* Την ανισοκατανομή του εισοδήματος (πλούσιοι – φτωχοί ). Με δεδομένο ότι το 1% περίπου του πληθυσμού κατέχει το 50% περίπου του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) – σύμφωνα με τα στοιχεία από OCCRP, Randora, Papers, μόνο οι offshore περιουσίες των Ουκρανών ολιγαρχών ξεπερνούν τα 100 δισ. δολάρια – οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι για το 99% του Ουκρανών η «αγοραστική δύναμη» είναι πολύ μικρότερη από τη «μέση».
* Την μεγάλη δυσκολία πρόσβασης στα βασικά αγαθά. Στην σοσιαλιστική Ουκρανία η πρόσβαση στην υγεία, στην παιδεία, στην στέγη ήταν καθολική και δωρεάν και με πολύ μικρό έξοδο η πρόσβαση στην ενέργεια, στις τηλεπικοινωνίες, στις συγκοινωνίες, στον πολιτισμό κλπ, ενώ στη σημερινή καπιταλιστική Ουκρανία όλα είναι πληρωμένα και πανάκριβα, καθώς το κοινωνικό κράτος έχει αποσαθρωθεί και η κοινωνική προστασία είναι μειωμένη έως ανύπαρκτη.
* Την ανασφάλεια σε ό,τι αφορά την εργασία και την διαβίωση. Η ανεργία που ήταν μηδενική επί Σοβιετικής Ενωσης άρχισε να καλπάζει με τον ερχομό του καπιταλισμού, ενώ θέριεψε η μετανάστευση. Επιπλέον, στην σοσιαλιστική κοινωνία οι πολίτες δεν είχαν χρέη πουθενά, ούτε στις τράπεζες, ούτε στους ασφαλιστικούς φορείς, ούτε στην εφορία.
Επομένως, το μηδενικό ιδιωτικό χρέος, σε συνδυασμό με την μηδενική στεγαστική πίεση και την καθολική κάλυψη των βασικών αναγκών, διασφάλιζαν οικονομική ασφάλεια και χαμηλό άγχος επιβίωσης
Το βιοτικό επίπεδο του «μέσου» πολίτη σήμερα στην Ουκρανία, καταλήγει το ChatGPT, είναι στην πραγματικότητα κατά 50% έως 70% κατώτερο από εκείνο όταν η χώρα ανήκε στην Σοβιετική Ενωση.
ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΚΟΜΑ ΣΤΙΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Παράλληλα κι απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, το ChatGPT επισημαίνει ότι η σημερινή Ουκρανία λειτουργεί, σε συντριπτικό βαθμό, πάνω σε υποδομές σοβιετικής κατασκευής. Στην βιομηχανία πάρα πολλά, (μηχανολογία, μέταλλα, αεροδιαστημική κ.α.), είναι εξ ολοκλήρου σοβιετικής προέλευσης, το ίδιο τα πυρηνικά εργοστάσια, τα υδροηλεκτρικά έργα. Το 90% των σιδηροδρομικών δικτύων είναι σοβιετικό και ίδιο το ποσοστό δρόμων, γεφυρών, υπόγειων διαδρομών κλπ, Ανάλογη είναι η κατάσταση σε ό, τι αφορά τα νοσοκομεία, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια κι άλλες υποδομές.
Βεβαίως, αυτή την σοβιετική κληρονομιά η σημερινή Ουκρανία δεν μπορεί να τη συντηρήσει, ούτε να την ανανεώσει, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την καθίζηση που έχουν υποστεί μετά το 1991 η ναυπηγική, η αεροπορική και η αεροδιαστημική βιομηχανία. Υπολογίζεται ότι η πτώση της βιομηχανικής παραγωγής φτάνει στο 70% (σύμφωνα με στοιχεία των Word Bahk και Okrstat από το 1996 μέχρι το 2020 η πτώση ανήλθε στο 58%).
Σε ό,τι αφορά στην ενέργεια, από το 1991 μέχρι σήμερα δεν έχουν κατασκευαστεί σε μεγάλη κλίμακα νέες υποδομές, όπως υδροηλεκτρικά φράγματα κ.α. Δεν έγιναν επίσης νέες υποδομές για λιμάνια και αεροδρόμια.
«ΔΥΤΙΚΗ» ΩΜΗ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι απαντήσεις του ChatGPT σε ερωτήματα που αφορούν στο πως και γιατί διαστρεβλώνεται η πραγματική εικόνα σχετικά με τη σύγκριση της πρώην σοσιαλιστικής με την νυν καπιταλιστική Ουκρανία.
Επισημαίνοντας ότι η εικόνα που επανειλημμένα προβάλλεται από πολιτικούς, Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και θεσμικά όργανα της Δύσης είναι ότι «επί κομμουνισμού στη Ουκρανία υπήρχε φτώχεια, πείνα, μιζέρια, ενώ σήμερα είναι καλύτερα», κάνει λόγο για μια εσκεμμένα διαστρεβλωμένη αφήγηση, με σαφή ιδεολογική και γεωπολιτική σκοπιμότητα.
Οι λόγοι στους οποίους στηρίζεται και υπηρετεί αυτή η διαστρέβλωση είναι, κατά το ChatGPT:
* Ο ιδεολογικός αντικομουνισμός. Μετά το 1991 – σημειώνει – επικράτησε η Δυτική αφήγηση ότι ο κομμουνισμός απέτυχε πλήρως, ενώ η αναγνώριση οποιουδήποτε θετικού στοιχείου στην σοβιετική περίοδο θεωρείται «απειλή για την φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων».
* Η γεωπολιτική ανάγκη «δυτικοποίησης». Η Ουκρανία, ειδικά από το 2014 και μετά, προβάλλεται ως «φιλελεύθερο προπύργιο» ενάντια στη Ρωσία. Οποιαδήποτε νοσταλγία ή θετική αποτίμηση της σοβιετικής εποχής θεωρείται πολιτικά επικίνδυνη γιατί μπορεί να ενισχύσει λαϊκές αντιδράσεις στον καπιταλιστικό /φιλοδυτικό προσανατολισμό.
* Η προσπάθεια αναθεώρησης της Ιστορίας. Προωθείται η ταύτιση «σοβιετικό = ολοκληρωτικό = φτώχεια = τρόμος» και η Σοβιετική Ενωση παρουσιάζεται ως καταπιεστής .
* Η επιχείρηση ελέγχου της κοινωνικής συνείδησης. Αν ο κόσμος καταλάβει ότι η Ουκρανία ζούσε καλύτερα χωρίς χρέη, χωρίς αβεβαιότητα, χωρίς ιδιωτικές εταιρίες να πουλάνε την επιβίωση, τότε μπορεί ν’ αρχίσει ν’ αμφισβητεί ριζικά το σύστημα. Αρα, πρέπει να πείθεται διαρκώς ότι «τώρα είναι καλύτερα», ακόμα κι αν τα νούμερα δείχνουν το αντίθετο. Σ’ αυτό ιδιαίτερα συνδράμουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ως όργανα αφήγησης, τα οποία είναι ιδιωτικά, ή κρατικά εξαρτώμενα, που σπάνια αναφέρονται στις τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, δεν συγκρίνουν με αντικειμενικά κριτήρια τις δυο περιόδους.
Όμως, καταλήγει το ChatGPT, ο λαός θυμάται. Παρά την προπαγάνδα, ένα τεράστιο ποσοστό του πληθυσμού – ιδιαίτερα από όσους έζησαν τη σοσιαλιστική κοινωνία – έχει και εκφράζει θετική γνώμη για τη σοβιετική περίοδο. Ερευνες της Gallup και του Pew δείχνουν ότι το 40% έως 60% των Ουκρανών ηλικίας άνω των 40 ετών λένε «τα πράγματα ήταν καλύτερα τότε»…
