Πίσω από τις δηλώσεις περί «παγκόσμιας ασφάλειας», «ειρήνης» και «οικονομικής συνεργασίας», η σύνοδος της G7 στη Γαλλία ανέδειξε για ακόμη μία φορά τις οξυμένες αντιθέσεις που διαπερνούν το σύγχρονο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις πιέσεις προς τη Ρωσία, μέχρι τη νέα συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν και τη μάχη για τον έλεγχο των κρίσιμων ορυκτών και των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, οι ισχυρότερες καπιταλιστικές δυνάμεις του πλανήτη επιχειρούν να αναδιατάξουν τους συσχετισμούς ισχύος προς όφελος των δικών τους μονοπωλιακών συμφερόντων.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Κίνα αποκτά ολοένα και πιο στρατηγικά χαρακτηριστικά, με τις χώρες της Δύσης να αναζητούν τρόπους περιορισμού της οικονομικής και τεχνολογικής της επιρροής. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν όχι μόνο τα πολεμικά μέτωπα, αλλά και ο έλεγχος των ενεργειακών δρόμων, των πρώτων υλών και των τεχνολογιών που θα καθορίσουν τη νέα φάση του διεθνούς ανταγωνισμού.
Τραμπ: «Εγώ είμαι το αφεντικό»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με την φράση «εγώ είμαι το αφεντικό» χαιρέτησε σήμερα Τετάρτη τους ηγέτες της G7 . Αυτός και άλλοι ηγέτες της G7 έκαναν λόγο για βελτίωση της τύχης της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης με μια ενιαία δέσμευση υποστήριξης και νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, σύμφωνα με το Reuters.
Το σχόλιο του Τραμπ, κατά την άφιξή του στη συνεδρίαση για την παγκόσμια οικονομική ασφάλεια στο Εβιάν της Γαλλίας, ήρθε λίγες ώρες μετά την κοινή ανακοίνωση των ηγετών της G7, η οποία θεωρείται ότι ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας έναντι της Μόσχας σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και οι σύμμαχοί του έφθασαν στη σύνοδο επιδιώκοντας να πείσουν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι η ουκρανική αντεπίθεση αποδίδει και ότι η Ρωσία δεν βρίσκεται σε θέση να επιβάλει τους όρους μιας μελλοντικής συμφωνίας.
Η κοινή δήλωση και τα σχόλια των ηγετών υποδηλώνουν ότι ο Τραμπ έχει δεχτεί θερμά το επιχείρημα του Ζελένσκι μετά από χρόνια σκεπτικισμού.
Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι «υπήρξε μια αλλαγή στη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών και του προέδρου Τραμπ», προσθέτοντας πως η αμερικανική στάση είναι πλέον «πιο σκληρή απέναντι στη Ρωσία και πιο ρεαλιστική για την κατάσταση στο πεδίο του πολέμου».
Η συμφωνία με το Ιράν και η ενεργειακή ασφάλεια
Οι ηγέτες της G7 χαιρέτισαν επίσης την προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία υπογράφηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ πριν από την έναρξη της συνόδου κορυφής.
Παράλληλα, δεσμεύθηκαν να συμβάλουν στην εφαρμογή της και να επιταχύνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης των ενεργειακών οδών προκειμένου να περιοριστεί η εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Κρίσιμα ορυκτά και εξάρτηση από την Κίνα
Στο επίκεντρο των εργασιών της τελευταίας ημέρας της συνόδου βρέθηκαν επίσης οι αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών και η μείωση της εξάρτησης της Δύσης από την Κίνα.
Η Γαλλία πιέζει για την υιοθέτηση κοινής δήλωσης που θα περιλαμβάνει μέτρα προστασίας των επενδύσεων, περιορισμό των πρακτικών ντάμπινγκ και ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.
Το ζήτημα απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τους κινεζικούς περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και μόνιμων μαγνητών, που προκάλεσαν αναταράξεις στη διεθνή βιομηχανία. «Διαπραγματευόμαστε κείμενα που είναι σημαντικά για τα κρίσιμα ορυκτά και κατ’ επέκταση για την οικονομική κυριαρχία», δήλωσε αξιωματούχος της γαλλικής προεδρίας.
Τα μέτρα που συζητούνται τους τελευταίους μήνες περιλαμβάνουν στήριξη των τιμών, πρότυπα αγοράς, επιδοτήσεις και εγγυημένες αγορές, καθώς και τρόπους για την αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού ορυκτών εκτός Κίνας. Οποιαδήποτε μέτρα ανακοινωθούν στη σύνοδο κορυφής της G7 είναι πιθανό να είναι μόνο τα πρώτα βήματα.
Οι περιορισμοί του 2025 ήταν οι τελευταίοι στη σταδιακή αυστηροποίηση των εξαγωγών εξειδικευμένων υλικών και μετάλλων μπαταριών από το Πεκίνο. Έχει επίσης περιορίσει την πρόσβαση των αμερικανικών εταιρειών σε βολφράμιο και αντιμόνιο, μεταξύ άλλων.
Στις αρχές του 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν ένα εμπορικό μπλοκ για κρίσιμα ορυκτά. Ωστόσο, οι χώρες διαφωνούν σχετικά με το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει αυτό το μπλοκ, ειδικά στο πλαίσιο της ατζέντας «Πρώτα η Αμερική» του Λευκού Οίκου.
Οι ανισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο
Οι ηγέτες της G7 συζήτησαν επίσης τις παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα.
Όπως συνοψίζουν Γάλλοι αξιωματούχοι, «η Κίνα παράγει υπερβολικά, οι ΗΠΑ καταναλώνουν υπερβολικά και η Ευρώπη επενδύει πολύ λίγο».
Η ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντείνεται καθώς το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έχει φθάσει τα 360 δισ. ευρώ, ενώ το Πεκίνο διευρύνει την παρουσία του σε όλο και πιο προηγμένους βιομηχανικούς κλάδους.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προσπάθησε να εμπλέξει την Κίνα πριν από τη σύνοδο κορυφής, σε μια έσχατη προσπάθεια συνεργασίας.
Το Πεκίνο απορρίπτει τους ισχυρισμούς της ΕΕ για αθέμιτες επιδοτήσεις και έχει επανειλημμένα ορκιστεί «ισχυρά» αντίμετρα στην προτεινόμενη πολιτική «Αγοράστε ευρωπαϊκά» της ΕΕ και στους αναθεωρημένους κανόνες τεχνολογικής κυριαρχίας.
Οι ηγέτες της ΕΕ σχεδιάζουν να συζητήσουν ξεχωριστά αυστηρότερα μέτρα εμπορικής άμυνας και μια πιο συστηματική χρήση τους, έναντι των αυξανόμενων εισαγωγών από την Κίνα, σε σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες αύριο Πέμπτη.
Στο τραπέζι και η Τεχνητή Νοημοσύνη
Οι εργασίες της συνόδου περιλάμβαναν και συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με αντικείμενο την ευθύνη των συστημάτων AI, τη διαχείριση της παραπληροφόρησης και τη διάκριση μεταξύ αλήθειας και ψεύδους.
Στη σχετική συνεδρίαση αναμενόταν να συμμετάσχουν ο επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, και ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι.
