Στο Βέλγιο αύριο οι εμπειρογνώμονες για τις φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής μετά την κήρυξή τους ως “μνημείο”

Οι περίπου 163 φωτογραφίες που έχει στη συλλογή του ο Βέλγος  Τ. de Craene και ανάμεσά τους και οι 12 συγκλονιστικές φωτογραφίες που απεικονίζουν την πορεία από το Χαϊδάρι ως το Σκοπευτήριο της  Καισαριανής  των 200 κομμουνιστών  την Πρωτομαγιά του 1944 κηρύχθηκαν στο σύνολό τους μνημείο της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας, με ομόφωνη απόφαση από τα μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ)  κατά τη χθεσινή έκτακτη συνεδρίασή του.

Με αυτή την απόφαση μεταβαίνουν αύριο στο Βέλγιο ειδικοί εμπειρογνώμονες προκειμένου να ελέγξουν και να τεκμηρίωσουν τη γνησιότητα του φωτογραφικού υλικού. 

Η εισήγησή της η Σταυρούλα Φωτοπούλου, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ, με ολοκληρωμένο σκεπτικό τεκμηρίωσε την σπουδαιότητα των φωτογραφιών ως αναντικατάστατα και μοναδικά τεκμήρια της νεότερης ελληνικής ιστορίας και ειδικότερα της περιόδου της γερμανικής κατοχής και των ναζιστικών θηριωδιών. 

Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στη γερμανική διαταγή να τουφεκιστούν 200 κομμουνιστές ως αντίποινα για την εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ και των τριών μελών της συνοδείας του. Στην ίδια ανακοίνωση τα γερμανικά στρατεύματα λάμβαναν εντολή να θανατώνουν όσους πολίτες συναντούσαν στη διαδρομή Μολάοι-Σπάρτη, ενώ Ελληνες «εθελοντές εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς», με πρωτοβουλία του δωσίλογου στρατιωτικού Διονύση Παπαδόγγονα, οργανωτή των Ταγμάτων Ασφαλείας Πελοποννήσου. Συνολικά θανατώθηκαν 350 Ελληνες για τους τέσσερις Γερμανούς.

Οι φωτογραφίες που αποτυπώνουν τα πραγματικά πρόσωπα των κομμουνιστών που οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα όπως σημειώνεται στην εισήγηση: «είναι πραγματικά συγκλονιστικές και δίνουν πρόσωπο σε όλες τις ιστορικές μαρτυρίες που έχουμε για το ήθος των ανθρώπων αυτών και πώς οδηγήθηκαν στο απόσπασμα. Ηταν ήρεμοι, ήταν έτοιμοι. Υπάρχουν πολλές αφηγήσεις που μιλούν για την αποφασιστικότητά τους όταν άκουσαν τα ονόματά τους, και μπορούμε να το δούμε στις φωτογραφίες».

Η εισήγηση πρότεινε την κήρυξη των φωτογραφιών«λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας της συλλογής, ως τεκμήριο διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων με εργαλείο την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής, στην Ελλάδα την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ειδικώς οι φωτογραφίες που απεικονίζουν του Ελληνες κρατούμενους αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, καθώς δίνουν πρόσωπο στις ιστορικές μαρτυρίες, για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν την εκτέλεσή τους».

«Οι φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές γιατί μας επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας με το βλέμμα του κατακτητή. Μας χρειάζεται αυτή η ματιά, ο τρόπος να βλέπεις τον κόσμο μέσα από μια ρατσιστική και μισαλλόδοξη θεωρία», είπε η εισηγήτρια που πρότεινε το σύνολο των φωτογραφιών να κηρυχθούν ως μνημείο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέρος της τεκμηρίωσης για την κήρυξη των φωτογραφιών ως “μνημείο” αποτέλεσαν και τα συγκλονιστικά σημειώματα που πετούσαν οι κομμουνιστές κατά τη διαδρομή μέχρι την Καισαριανή. Μερικά από αυτά διαβάστηκαν ως τμήμα της εισήγησης: 

• Αγαπημένοι μου, ο θάνατός μου δε θα πρέπει να σας λυπήσει, αλλά να σας ατσαλώσει πιο πολύ. Σφίξτε τις καρδιές σας. Ετσι θα μας τιμήσετε καλύτερα. Με πολλή αγάπη. Μήτσος». Μήτσος Ρεμπούτσικας.
• «Για το παιδί και τη γυναίκα μου. Κατίνα, Γιωργούλη μου, σας φιλώ με αγάπη. Κώστας Τσίρκας. Δάσκαλος. Μάρνη 52».
• «Πατερούλη, πάω για εκτέλεση. Να είσαι υπερήφανος για τον μονάκριβο γιο σου. Ναπολέων Σουκατζίδης».
•  «Η κόρη μου η Ρήνα να γίνει δασκάλα. Φιλώ τη γυναίκα μου και το παιδί. Βαγγέλης».
• «Ετσι πεθαίνουν οι άξιοι Ελληνες. Ζήτω η λευτεριά. Σπήλιος Αμπελογιάννης».
• «Ειδοποιήστε τη χήρα μητέρα μου Κατίνα Αναστασιάδου, οδός Λομβάρδου 2, Αθήναι, ότι πεθαίνω για την Ελλάδα μας. Λευτέρης Αναστασιάδης. Δικηγόρος».