Το τελευταίο μέλος της επίλεκτης ομάδας των «Γερακιών του Στάλιν», η ηρωίδα του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, η πιλότος και αναπληρώτρια διοικήτρια του 46ου Συντάγματος Νυχτερινών Βομβαρδιστικών Γυναικών Φρουρών της 4ης Αεροπορικής Στρατιάς του 2ου Λευκορωσικού Μετώπου Ναντέζντα Βασιλίεβνα Πόποβα, πέθανε στις 6 Ιούλη 2013, σε ηλικία 91 ετών.

Τα θρυλικά «Γεράκια του Στάλιν» – Οι «Μάγισσες της Νύχτας»

Λίγους μήνες μετά την έναρξη της γερμανικής επιχείρησης «Μπαρμπαρόσα» κατά της Σοβιετικής Ένωσης, τον Οκτώβρη του 1941, συγκροτήθηκε, με εντολή του ίδιου του Ιωσήφ Στάλιν, το 588ο Σύνταγμα Νυχτερινών Βομβαρδισμών, αποτελούμενο από τρία σμήνη με περίπου 25 εκλεκτές νεαρές πιλότους, ηλικίας από 20-30 ετών, οι οποίες στρατολογούνταν κυρίως από πιλότους της πολιτικής αεροπορίας και από σοβιετικές αερολέσχες. Επικεφαλής τέθηκε η εμπνεύστρια του εγχειρήματος, Μαρίνα Ράσκοβα[1].

Η Σοβιετική ένωση ήταν το πρώτο κράτος στον κόσμο που επέτρεψε σε γυναίκες να κυβερνήσουν μαχητικά αεροσκάφη.

Οι γυναίκες αυτές είχαν την λαχτάρα να πολεμήσουν για τη σοσιαλιστική πατρίδα, κατά των Γερμανών εισβολέων και μέσα από αυτό το Σύνταγμα τους δόθηκε η ευκαιρία. Αποστολή τους είχαν να διεισδύουν, πετώντας σε πολύ χαμηλό ύψος, στις εχθρικές γραμμές και να βομβαρδίζουν με ακρίβεια στρατιωτικούς στόχους.

Αυτές οι ειδικευμένες σε νυχτερινές αεροπορικές επιθέσεις νεαρές Σοβιετικές επίλεκτες πιλότοι, έγιναν ο φόβος και ο τρόμος των Γερμανών εισβολέων στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αποδεικνύοντας ότι ο πόλεμος δεν είναι μόνο ανδρική υπόθεση. Επειδή τα αεροπλάνα ήταν σχετικά μικρά, έκαναν μεγάλη χρήση του ανέμου, σαν να ήταν κυμαινόμενα προς το στόχο τους κι φτάνοντας έριχναν τις βόμβες τους. Επειδή ο κινητήρας δεν ακουγόταν, δεν πρόδιδε την παρουσία τους. Όταν οι Γερμανοί άκουγαν το βουητό του κινητήρα, ήταν πια αργά. Αυτός ο ήχος έμοιαζε με μια σκούπα και γι’ αυτό οι Γερμανοί στρατιώτες τις αποκαλούσαν «Μάγισσες της νύχτας» («Nachthexen»). Στη Σοβιετική Ενωση ήταν γνωστές ως «Γεράκια του Στάλιν».

Η πρώτη επίθεσή τους έγινε στις 8 Ιούνη του 1942, εναντίον γερμανικής μεραρχίας. Από το 1943 και μετά η φήμη τους εξαπλώθηκε ραγδαία, με αποτέλεσμα να αποδειχθούν ιδιαίτερα επικίνδυνες για τους ναζί. Για το λόγο αυτό, όποιος Γερμανός αεροπόρος κατόρθωνε να καταρρίψει έστω μια από αυτές, τιμούνταν με την απονομή του “Σιδηρού Σταυρού”.

Συνολικά, στα τέσσερα χρόνια της δράσης τους, μέχρι τη διάλυση του Συντάγματος, οι «Μάγισσες της νύχτας» πραγματοποίησαν 23.672 επιχειρήσεις με 28.676 ώρες πτήσης, ρίχνοντας περίπου 3.000 τόνους βομβών. Κατέστρεψαν ή προκάλεσαν ζημιές σε 17 μεγάλες γέφυρες, 9 τραίνα, 26 αποθήκες πυρομαχικών και καυσίμων, 176 φορτηγά και 86 γερμανικές θέσεις βολής. Η δράση τους είχε σαν αποτέλεσμα την υπονόμευση του ηθικού των Γερμανών στρατιωτών. Για αυτό και τις ονόμασαν «Nachthexen» — «Μάγισσες της νύχτας», καταφεύγοντας μάλιστα σε μύθους, όπως για παράδειγμα ότι οι «Μάγισσες» έπαιρναν χάπια για να βλέπουν μέσα στο σκοτάδι της νύχτας όπως οι γάτες.

Οι πιλότοι του 46ου Συντάγματος Νυχτερινών Βομβαρδιστικών Γυναικών Φρουρών της 4ης Αεροπορικής Στρατιάς, πολέμησαν στην Ουκρανία, την Κριμαία , τη Λευκορωσία, την Πολωνία και στο έδαφος της Ναζιστικής Γερμανίας.

Από τις 29 γυναίκες που έλαβαν το βραβείο του «Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης», οι 23 ήταν από τα «Γεράκια του Στάλιν».

Ναντέζντα (Αναστασία) Βασιλίεβνα Πόποβα

Η Ναντέζντα Βασιλίεβνα Πόποβα γεννήθηκε στις 17 Δεκέμβρη 1921 στη Σαμπάνοφκα στην περιοχή Λίβνι, στην επαρχία Οριόλ (τώρα περιοχή Ντολζάνσκι, περιοχή Οριόλ ). Κόρη σιδηροδρομικού, μεγάλωσε κοντά στα ανθρακωρυχεία του Ντόνετσκ στην Ουκρανία. Το 1936 , αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της σε ένα γυμνάσιο στην πόλη Στάλινο (σημερινό Ντόνετσκ), εντάχθηκε στην λέσχη πτήσης, από την οποία αποφοίτησε το 1937, και παρέμεινε εκεί για περαιτέρω εκπαίδευση ως εκπαιδεύτρια.

Το 1939, ήρθε στη Μόσχα για να γίνει στρατιωτικός πιλότος και φοίτησε στη Σχολή Αεροπορίας Χερσώνας της Οσοάβιακχιμ.

Με το ξέσπασμα του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, η Ναντέζντα Πόποβα, εκπαιδεύτρια βασικής εκπαίδευσης στη Σχολή Στρατιωτικής Αεροπορίας, της οποίας ο αδελφός Λεονίντ είχε σκοτωθεί στο μέτωπο το 1941 και της οποίας το σπίτι είχε καταληφθεί από γερμανικά στρατεύματα, που είχαν εισβάλει στην περιοχή, εντάχθηκε στο 588ο Σύνταγμα Νυχτερινών Βομβαρδιστικών, το οποίο πετούσε με το Polikarpov Po-2, ένα διπλάνο που χρησιμοποιούνταν ως ξεσκονόπανο πριν από τον πόλεμο. Το σύνταγμα πετούσε σε πολεμικές εξόδους αποκλειστικά τη νύχτα.

Μόλις έμαθε ότι σχηματιζόταν μια γυναικεία αεροπορική μονάδα στη Μόσχα, έστειλε τηλεγράφημα στην Κεντρική Επιτροπή της Πανενωσιακής Ένωσης Λενινιστών Κομμουνιστών Νέων. Κλήθηκε στην πρωτεύουσα και έγινε δεκτή στην «Ομάδα 122», την οποία στρατολογούσε η Ηρωίδα της Σοβιετικής Ένωσης Μαρίνα Ρασκόβα. Από τη Μόσχα, οι γυναίκες στάλθηκαν στον Ένγκελς στην περιοχή του Σαράτοφ , όπου η Ρασκόβα σχημάτιζε τρία γυναικεία αεροπορικά συντάγματα: ένα σύνταγμα μαχητικών, ένα σύνταγμα βομβαρδιστικών καταδύσεων και ένα σύνταγμα νυχτερινών βομβαρδιστικών. Η Ναντέζντα Πόποβα ζήτησε μια θέση στο σύνταγμα ελαφρών νυχτερινών βομβαρδιστικών.

Τον Μάιο του 1942, η Λοχίας, τότε, Πόποβα πέταξε στο μέτωπο ως μέλος του 588ου Συντάγματος Αεροπορίας Νυχτερινών Βομβαρδιστικών Γυναικών. Ως διοικητής πτήσης, η Πόποβα ηγήθηκε της πτήσης σε αποστολές νυχτερινού βομβαρδισμού στις περιοχές Ταγκανρόγκ και Ροστόφ επί του Ντον. Επίσης, πετούσε συχνά σε αποστολές αναγνώρισης κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Καταρρίφθηκε και το αεροπλάνο της κάηκε. Με ελαφρά εγκαύματα επέστρεψε στο σύνταγμά της, με ένα στρατιωτικό ασθενοφόρο το οποίο μετέφερε επίσης έναν τραυματισμένο πιλότο μαχητικού, τον μετέπειτα σύζυγό της, τον Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης, Σεμιόν Χαρλάμοφ.

Κατά τη διάρκεια των μαχών στον Βόρειο Καύκασο, η πτήση της Πόποβα πετούσε σε πολεμικές αποστολές αρκετές φορές τη νύχτα. Με αριστοτεχνικούς ελιγμούς, απέφευγαν προβολείς και αντιαεροπορικά πυροβόλα, βομβαρδίζοντας διαβάσεις στους ποταμούς Τέρεκ και Σούντζα. Για την υποδειγματική της απόδοση, η Πόποβα τιμήθηκε με το πρώτο της Παράσημο του Τάγματος της Κόκκινης Σημαίας.

Η Ναντέζντα Πόποβα έγινε μέλος του Πανενωσιακού Κομμουνιστικού Κόμματος (Μπολσεβίκων)/ΚΚΣΕ το 1944.

Με το Διάταγμα του Προεδρείου του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ της 23ης Φεβρουαρίου 1945, η αναπληρώτρια, τότε, διοικήτρια της μοίρας, Ανώτερη Υπολοχαγός της Φρουράς, Ναντέζντα (Αναστασία) Βασιλίεβνα Πόποβα, τιμήθηκε με τον τίτλο του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης, με το Τάγμα του Λένιν και το Μετάλλιο Χρυσού Αστέρα «για την υποδειγματική εκτέλεση των πολεμικών αποστολών της διοίκησης στο μέτωπο, στον αγώνα κατά των Γερμανών εισβολέων και για το θάρρος και τον ηρωισμό που επέδειξαν σε αυτές». Με το ίδιο διάταγμα, ο τίτλος του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης απονεμήθηκε επίσης στον μέλλοντα σύζυγό της, Ανώτερο Υπολοχαγό της Φρουράς Σεμιόν Ίλιτς Χαρλάμοφ.

Συνολικά, πραγματοποίησε 852 πολεμικές εξόδους κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Μετά τον πόλεμο, παντρεύτηκε τον Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης πιλότο μαχητικών Σ. Ι. Χαρλάμοφ και υπηρέτησε στις Ένοπλες Δυνάμεις της ΕΣΣΔ μέχρι το 1952, αποστρατευόμενη με τον βαθμό του ταγματάρχη.

Για πολλά χρόνια εκλέχθηκε σε φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εξελέγη βουλευτίνα του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ της 8ης σύγκλησης (1970-1974) και λαϊκή βουλευτίνα της ΕΣΣΔ (1989-1991).

Έζησε στη Μόσχα. Πέθανε στις 6 Ιούλη 2013. Η Ναντέζντα Πόποβα είναι θαμμένη στο Νεκροταφείο Νοβοντέβιτσι, δίπλα στον τάφο του συζύγου της Σεμιόν Χαρλάμοφ.

Ο τίτλος του «Ηρώα της Σοβιετικής Ένωσης» απονεμήθηκε σε 29 γυναίκες ηρωίδες της Σοβιετικής Ενωσης. Από αυτές οι 23 ανήκαν στο «Γεράκια του Στάλιν». Οι «Μάγισσες της Νύχτας» ήταν οι:

Ράισα Αρόνοβα,  Βέρα Μπέλικ, Αντονίνα Τσουντιάκοβα, Ρουφίνα Γκασέβα, Πολίνα Γκέλμαν, Τατιάνα Μακάροβα (μετά θάνατον), Ναταλία Μέκλιν, Γιεβντοκία Νικουλίνα, Ευδοκία Νόσαλ (μετά θάνατον, Σόγια Παρφένοβα, Γιεβντοκία Πάσκο, Ναντέζντα Πόποβα, Νίνα Ρασπόποβα, Αικατερίνα Ριάμποβα, Λαρίσα Ροζάνοβα, Γιεβγκενία Ρούντνεβα (μετά θάνατον), Ολγα Σανιφίροβα (μετά θάνατον), Γιεβγκένια Ζιγκουλένκο, Ιρίνα Σεμπρόβα, Μαρία Σμιρνόβα, Μαγκούμπα Συρτλάνοβα, Μαρίνα Τσέτσεβα, Νίνα Ουλιανένκο.[2]

Το βίντεο που ακολουθεί, με animation χαρακτήρες, συνδυάζεται άψογα με την αφήγηση μιας βετεράνου μαχήτριας, μιας «Μάγισσας της Νύχτας». Επιλέχθηκε και υποτιτλίστηκε από το περιοδικό βίδα και το ιστολόγιο prolet connect. Εμείς το βρήκαμε και το αναδημοσιεύουμε από την katiousa.gr.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

[1] Μαρίνα Ρασκόβα

Η Μαρίνα Μιχάιλοβνα Ρασκόβα,  γνωστή και ως «Ρωσίδα Αμέλια Έρχαρτ» ήταν σοβιετική πιλότος και πλοηγός. Αργότερα έγινε μια από τις πάνω από 800.000 γυναίκες στον Κόκκινο Στρατό, ίδρυσε τρία γυναικεία αεροπορικά συντάγματα τα οποία τελικά πραγματοποίησαν πάνω από 30.000 πτήσεις στο Β΄  Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Ρασκόβα έγινε διάσημη αεροπόρος ως πιλότος και πλοηγός (πιλότος-παρατηρητής) της Σοβιετικής Ένωσης στη δεκαετία του 1930. Ήταν η πρώτη γυναίκα που έγινε πλοηγός στη Σοβιετική Πολεμική Αεροπορία το 1933.

Όταν ξέσπασε ο Β ‘  Παγκόσμιος Πόλεμος, υπήρχαν πολυάριθμες γυναίκες που είχαν εκπαιδευτεί ως πιλότο. Μετά από μια ομιλία της Ρασκόβα στις 8 Σεπτεμβρίου 1941 με την οποία ζήτησε να αγωνιστούν οι γυναίκες πιλότοι, ο Στάλιν στις 8 Οκτωβρίου 1941 διέταξε το σχηματισμό του 588ο Συντάγματος Νυχτερινών Βομβαρδισμών, αποτελούμενο από τρία σμήνη με περίπου 25 εκλεκτές νεαρές πιλότους, ηλικίας από 20-30 ετών, οι οποίες στρατολογούνταν κυρίως από πιλότους της πολιτικής αεροπορίας και από σοβιετικές αερολέσχες. Επικεφαλής τέθηκε η εμπνεύστρια του εγχειρήματος, Μαρίνα Ράσκοβα.

Η Ρασκόβα πέθανε στις 4 Ιανουαρίου 1943, όταν το αεροσκάφος της συντρίφτηκε προσπαθώντας να κάνει μια αναγκαστική προσγείωση στον ποταμό Βόλγα, στο πρώτο αεροδρόμιο κοντά στο Στάλινγκραντ. Η τέφρα της θάφτηκε στη Νεκρόπολη του Τείχους του Κρεμλίνου, δίπλα στην Polina Osipenko, στην Κόκκινη Πλατεία.

[2] slpress.gr