Μετά από 40 και πλέον μέρες πολέμου ανακοινώθηκε μια πρόσκαιρη εκεχειρία μικρής διάρκειας, δύο εβδομάδων για ακρίβεια. Βέβαια, οι εκεχειρίες αυτού του τύπου σπάνια διαρκούν για το συμφωνηθέντα χρόνο. Στην πραγματικότητα είναι χρόνος για ανασύνταξη δυνάμεων από την κάθε πλευρά, προκειμένου να μπορεί αυτή
να συνεχίσει τον πόλεμο υπό ευνοϊκότερους όρους και κατά συνέπεια με μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας – όπως ορίζει ο καθένας την επιτυχία.
-γράφει: Πάρις Ανδριανός – Εκπαιδευτικός
Όμως αυτός ο πόλεμος, όπως και κάθε άλλος, έχει τεράστιο ανθρώπινο κόστος. Ανείπωτος πόνος, νεκρά παιδιά, ξεκληρισμένες ολόκληρες οικογένειες ή, ακόμα χειρότερα, επιβιώσαντα μέλη οικογενειών να θρηνούν για την απώλεια των υπολοίπων μελών. Όμως εκτός από το ανθρώπινο κόστος, θα ήθελα να σταθώ στο οικονομικό κόστος. Οι πρώτες ημέρες του πολέμου στοίχισαν στις ΗΠΑ δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ εκτιμήσεις υπολογίζουν ότι το συνολικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια, ανάλογα με τη διάρκεια των βομβαρδισμών και με το αν θα υπάρξει και κάποια χερσαία επέμβαση.
Σε ένα άρθρο του το Al Jazeera, επικαλούμενο αμερικανικές πηγές, θεωρεί ότι το τελικό κόστος του πολέμου μπορεί να αγγίξει τα 65 δισεκατομμύρια δολάρια. Μάλιστα σε ένα άρθρο που πρωτοδημοσιεύτηκε στους New York Times αναφέρεται ότι το Πεντάγωνο ενημέρωσε το Κογκρέσο ότι μονάχα οι πρώτες έξι μέρες του πολέμου κόστισαν 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών μελετών (CSIS) υπολογίζει ότι οι πρώτες 12 μέρες του πολέμου κόστισαν περίπου 16,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Σύμφωνα με αναφορά του Brown University, οι ΗΠΑ έχουν ξοδέψει για πολέμους και συνοδά έξοδα μεταξύ των 2001 και 2022, δηλαδή μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, 5,8 τρισεκατομμύρια δολάρια. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν άλλα 2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια για τα επόμενα 30 χρόνια για έξοδα περίθαλψης των βετεράνων των πολέμων. Συνολικά 8 τρισεκατομμύρια. Ναι, οχτώ ολόκληρα τρισεκατομμύρια! Σε περίπτωση που δεν το έχετε καταλάβει, πρόκειται για τον αριθμό 8 ακολουθούμενο από 12 (ΔΩΔΕΚΑ!!) μηδενικά. Τα λεφτά αυτά διαμοιράζονται ως εξής: 53% σε συμβόλαια με βιομηχανίες πολεμικού υλικού και σχετικού εξοπλισμού, 33% σε έξοδα φροντίδας των βετεράνων και 14% σε τόκους για αποπλήρωση πολεμικών δανείων (ο συνηθέστερος τρόπος χρηματοδότησης των πολέμων των ΗΠΑ).
Αυτό το κόστος συντηρείται συνεχώς σε μια χώρα που θεωρείται υπερδύναμη αλλά έχει συνολικό ομοσπονδιακό χρέος περίπου 39 τρισεκατομμυρίων δολαρίων (στοιχεία της 3 ης Απριλίου 2026). Σύμφωνα με μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Norwich των ΗΠΑ, τα πολεμικά έξοδα αποτελούν το 40% του ΑΕΠ της χώρας στην περίοδο 2001-2014. Και όλα αυτά τα λεφτά σε μια χώρα, όπου για παράδειγμα ο αριθμός των αστέγων έχει σημειώσει πολύ μεγάλη άνοδο κατά 18% από το 2023 στο 2024, φτάνοντας στον αριθμό-ρεκόρ των 771.480 ατόμων που δεν είχαν κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους. Δηλαδή στους 10.000 αμερικανούς, οι 23 είναι άστεγοι. Ένας από τους λόγους που συμβάλει στην αύξηση αυτή, είναι η ανεπάρκεια πόρων εκ μέρους του κρατικού μηχανισμού. Για παράδειγμα, υποεπιτροπή που σχετίζεται με τη στέγαση προτείνει μείωση των κρατικών δαπανών κατά 4,6% για το οικονομικό έτος 2026 σε σχέση με το 2025.
Βέβαια, λεφτά για τους άστεγους δεν υπάρχουν αρκετά, αλλά για όπλα … ε, λεφτά υπάρχουν εκεί (όπως έλεγε παλιότερα και μια μισο-αμερικάνικη ψυχή στη χώρα μας). Πολλοί πιστεύουν ότι τα χρήματα που ξοδεύονται για πολέμους χάνονται. Αυτό είναι λάθος. Στην πραγματικότητα, τα λεφτά ποτέ δεν χάνονται, απλώς αλλάζουν χέρια. Αυτό που έχει σημασία είναι η κατεύθυνση της ροής των χρημάτων. Τα χρήματα φεύγουν από την κοινωνία, όπου θα μπορούσαν να επενδυθούν για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, και κατευθύνονται στις τσέπες των μελών των διοικητικών συμβουλίων των πολεμικών βιομηχανιών και των κατασκευαστικών εταιρειών (δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μετά την καταστροφή μιας χώρας, οι καταστροφείς της αναλαμβάνουν την ανοικοδόμησή της – με το αζημίωτο βέβαια), δηλαδή στις τσέπες των λίγων. Και τι θα κάνουν αυτοί; Θα κοιτάξουν να αποκομίσουν ακόμα περισσότερα κέρδη μέσω συμβολαίων πώλησης ακόμα περισσοτέρων οπλικών συστημάτων, ραντάρ, συστημάτων ασφαλείας κ.ά. Γιατί; Γιατί η απόκτηση κέρδους είναι η πεμπτουσία του οικονομικού συστήματος που επικρατεί παγκοσμίως σήμερα, του καπιταλισμού.
Μετά από όλα αυτά γεννιέται μια σειρά ερωτημάτων που θέτω στον εαυτό μου αλλά και στο μέσο Αμερικάνο: Πώς θα ήταν η ζωή του μέσου Αμερικάνου πολίτη σήμερα αν όλα αυτά τα λεφτά δίνονταν στην κοινωνία με τη μορφή καλύτερων δημόσιων μέσων μαζικής μεταφοράς, καλύτερης δημόσιας εκπαίδευσης, ποιοτικότερης παροχής δημόσιων υγειονομικών υπηρεσιών; Και πόσο πιο καλή θα ήταν η κατάσταση αν αυτός ο πακτωλός χρημάτων αξιοποιόταν για την κατασκευή καλύτερων νοσοκομείων, το σχεδιασμό κοινωνικής πολιτικής σχετικής με την κατοικία με σκοπό τη στέγαση των αστέγων, και την ανάπτυξη ειρηνικών βιομηχανιών που και δουλειές θα προσέφεραν και θα συνέβαλαν πραγματικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ανθρώπου;
Εδώ θα ανοίξω μια μικρή παρένθεση για να απαντήσω σε αυτούς που ισχυρίζονται ότι η πολεμική βιομηχανία αυξάνει τις θέσεις εργασίας. Μέγα λάθος. Έρευνες έχουν δείξει σταθερά ότι η πολεμική βιομηχανία δημιουργεί λιγότερες θέσεις εργασίας από ότι η εκπαίδευση, η υγεία, ο κλάδος των κατασκευών και ο τομέας της καθαρής ενέργειας. Προς επίρρωση του προηγούμενου, από τις 20 πολιτείες των ΗΠΑ με τον πιο ανεπτυγμένο τομέα παραγωγής πολεμικού υλικού και εξοπλισμού, οι 14 έχουν επίπεδα φτώχειας μεγαλύτερα από τον εθνικό μέσο όρο.
Το πρόβλημα είναι οι απαντήσεις στις παραπάνω ερωτήσεις. Αν απαντήσεις ότι θα βελτιωνόταν η ζωή των πολιτών των ΗΠΑ και θα έπρεπε η κεντρική κυβέρνηση να επενδύσει εκεί και όχι στον πόλεμο, τότε είσαι κομμουνιστής. Και ο κομμουνισμός δεν είναι το αντίπαλο πολιτικό δέος του καπιταλισμού. Είναι το αντίπαλο κοινωνικο-
οικονομικό σύστημα. Οπότε, αν διάκεισαι φιλικά στον κομμουνισμό, αυτόματα καθίστασαι εχθρός της κυβέρνησης – δηλαδή των ολίγων πάμπλουτων που
κυριαρχούν. Και αν στις ΗΠΑ συζητάμε για νέες υποδομές που θα μπορούσαν να κατασκευαστούν με τα λεφτά που δίνονται σε πολέμους, όπου όμως καμία
υπάρχουσα υποδομή δεν έχει καταστραφεί, τι πρέπει να πούμε για το Ιράν που έχει πληγεί επανειλημμένα τον τελευταίο χρόνο από βομβαρδισμούς τόσο των ΗΠΑ όσο
και του Ισραήλ; Εδώ δεν μιλάμε απλώς για λεφτά που δίνονται σε εξοπλισμούς αντί να επιστρέφουν στο λαό. Εδώ μιλάμε και για λεφτά που είχαν ήδη επενδυθεί σε
υποδομές (βλέπε δρόμοι, κτίρια, σχολεία, νοσοκομεία, διυλιστήρια, εγκαταστάσεις εξόρυξης πετρελαίου κτλ.) και τώρα αυτές έχουν καταστραφεί.
Με άλλα λόγια, μιλάμε για λεφτά που πρέπει να επανεπενδυθούν. Πώς θα βρεθούν αυτά τα χρήματα και μάλιστα άμεσα; Δύο είναι οι πιο γρήγοροι τρόποι: ο δανεισμός και η είσοδος ιδιωτών επενδυτών. Οι τελευταίοι βέβαια δεν θα το κάνουν τσάμπα, και σε καμία περίπτωση δεν θα το κάνουν για την ψυχή της μάνας τους. Θα κινηθούν με στόχο το κέρδος. Και οι δύο τρόποι, δανεισμός και ιδιώτες επενδυτές, αποτελούν θηλιά στο λαιμό των απλών ανθρώπων του λαού. Φυσικά, τα ίδια ισχύουν και για οποιοδήποτε άλλο κράτος που έχει πληγεί από βομβαρδισμούς ή/και χερσαίες επεμβάσεις (βλέπε Λίβανο, πρώην Γιουγκοσλαβία και άλλα παραδείγματα, ων ουκ έστιν αριθμός) από τρίτες χώρες, και αναφέρομαι κυρίως στις υπερδυνάμεις.
Οι πόλεμοι είναι γεγονότα μαζικής κατανάλωσης πανάκριβων προϊόντων. Απλώς έχουν μια παρενέργεια: τεράστια αιματοχυσία. Αλλά το χρώμα του αίματος δεν ενδιαφέρει αυτούς που πουλάνε και θησαυρίζουν. Αυτό που τους νοιάζει είναι το πράσινο χρώμα του δολαρίου. Τελικά, ο καπιταλισμός λειτουργεί άψογα. Ξέρει πώς να μετατρέπει το θάνατο σε χρήμα. Γνωρίζετε κάποιο άλλο σύστημα που μπορεί να το κάνει αυτό, και μάλιστα τόσο αποτελεσματικά; Μήπως ήρθε ο καιρός να στραφεί η ανθρωπότητα επιτέλους σε άλλο οικονομικό μοντέλο, αν μη τι άλλο, ειρηνικό;
Πηγές
https://www.nbcnews.com/politics/congress/first-6-days-iran-war-cost-11-billion-
pentagon-tells-senators-rcna263060
https://www.csis.org/analysis/iran-war-cost-estimate-update-113-billion-day-6-
165-billion-day-12
https://online.norwich.edu/online/about/resource-library/cost-us-wars-then-and-
now
https://costsofwar.watson.brown.edu/costs/economic/us-federal-budget
https://costsofwar.watson.brown.edu/costs/economic/other-costs-us-economy
https://fiscaldata.treasury.gov/americas-finance-guide/national-debt/
https://www.aljazeera.com/news/2026/3/9/is-the-iran-war-really-costing-the-us-
2bn-per-day
https://www.thetoc.gr/diethni/article/poso-kostise-stis-ipa-o-polemos-sto-iran—
analutika-stoixeia-apo-to-pentagono/
https://endhomelessness.org/resources/policy-information/fy26-house-senate-
transportation-housing-and-urban-development-subcommittee-bills/
https://endhomelessness.org/state-of-homelessness/
https://www.huduser.gov/portal/sites/default/files/pdf/2024-AHAR-Part-1.pdf
https://usafacts.org/articles/how-many-homeless-people-are-in-the-us-what-does-
the-data-miss/
Πάρις Ανδριανός
Εκπαιδευτικός
