Συνεχίζονται τα δημοσιεύματα σε Ελλάδα και Τουρκία αναφορικά με το επικείμενο νομοσχέδιο της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα». Οπως έγραφε χθες η «Καθημερινή», η διαδικασία έγκρισης του νομοσχεδίου μετατίθεται προς τον Οκτώβρη, μετά τη διακοπή των εργασιών του κοινοβουλίου για το καλοκαίρι. Καταλυτικό ρόλο σε αυτό φαίνεται ότι παίζει και η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλη στην Αγκυρα, πιθανώς παρουσία του Προέδρου των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με αναλύσεις στα τουρκικά ΜΜΕ, «η επικρατούσα άποψη εντός της γραφειοκρατίας ασφαλείας είναι: Η Τουρκία πρέπει τώρα να είναι ένας παράγοντας που διαμορφώνει το πεδίο, όχι απλώς να αντιδρά».
Επομένως, «επιλογές όπως η ενίσχυση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας εντός του εσωτερικού δικαίου, η πιο ισχυρή χρήση της NAVTEX και των δηλώσεων υφαλοκρηπίδας, η αύξηση της συνεχούς θαλάσσιας και αεροπορικής ορατότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και η ταυτόχρονη εφαρμογή νομικής και στρατιωτικής αποτροπής συζητούνται πιο έντονα (…) Η πραγματική διαμάχη δεν βρίσκεται στον εναέριο χώρο, βρίσκεται στους χάρτες, στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας και στο μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου».
Σχέδια για μπίζνες…
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το ΑΠΕ «μήνυμα συνέχισης του θετικού κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις» έστειλε από την Αθήνα ο πρέσβης της Τουρκίας Τσαγατάι Ερτσιγές, κατά τη δεξίωση που παρέθεσε προχθές το βράδυ η τουρκική πρεσβεία με αφορμή τη διεθνή ναυτιλιακή έκθεση «Posidonia 2026», έχοντας στον πυρήνα των διμερών επαφών μπίζνες και ανταγωνισμούς του κεφαλαίου.
Ο Τούρκος πρέσβης φέρεται να υπογράμμισε ότι τα τελευταία τρία χρόνια Ελλάδα και Τουρκία έχουν αποδείξει πως παρά την ύπαρξη διαφορών και εκκρεμών ζητημάτων «ο διάλογος είναι εφικτός, η συνεργασία είναι εφικτή, η πρόοδος είναι εφικτή».
Επίσης ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας Αθήνας – Αγκυρας «παραμένουν ανοιχτοί και λειτουργικοί», ενώ μέσω της συνεχούς επαφής και της αμοιβαίας προσπάθειας έχει δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που επιτρέπει στις δύο κυβερνήσεις «να διαχειρίζονται τις προκλήσεις» και ταυτόχρονα «να διευρύνουν τα πεδία συνεργασίας».
«Η πρόοδος που επιτεύχθηκε τα τελευταία χρόνια δημιούργησε μια πολύτιμη βάση διαλόγου, συνεργασίας, αμοιβαίου οφέλους και κατανόησης», είπε χαρακτηριστικά ο πρέσβης, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το θετικό κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις θα συνεχιστεί και το επόμενο διάστημα.
Στο ίδιο πλαίσιο, συνέδεσε την πορεία των διμερών σχέσεων με την «οικονομική συνεργασία», υπογραμμίζοντας ότι οι ναυτιλιακοί τομείς των δύο χωρών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη του στόχου για διμερές εμπόριο ύψους 10 δισ. δολαρίων τον οποίο έχουν θέσει Ερντογάν και Μητσοτάκης.
Ο Ερτσιγές πρόσθεσε ότι οι θαλάσσιες μεταφορές, η ναυπηγική βιομηχανία, τα λιμάνια, οι υπηρεσίες logistics και συνολικά ο ναυτιλιακός κλάδος αποτελούν τομείς στους οποίους Ελλάδα και Τουρκία μπορούν να αναπτύξουν «περαιτέρω συνεργασία προς αμοιβαίο όφελος».
…και προκλήσεις στο πεδίο
Παραπέρα, στη χθεσινή ενημέρωση των δημοσιογράφων η εκπρόσωπος του ελληνικού ΥΠΕΞ Λ. Ζωχιού, ερωτηθείσα σχετικά, είπε για το τουρκικό νομοσχέδιο ότι «παραμένουμε σε επίπεδο δημοσιογραφικών πληροφοριών. Δεν έχει υπάρξει ακόμα επίσημη τοποθέτηση από την τουρκική πλευρά για το περιεχόμενό του. Και, βεβαίως, εμείς, όπως έχουμε πει ήδη, έχουμε προετοιμαστεί για κάθε δυνατό σενάριο και θα δράσουμε αναλόγως, όταν έχουμε την επίσημη εκδοχή του», στη γνωστή τακτική του εφησυχασμού.
Σημείωσε επίσης ότι δεν έχει υπάρξει επικοινωνία μεταξύ των δύο υπουργών Εξωτερικών, «ωστόσο οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί και ενεργοί σε πολλά επίπεδα», στοχεύοντας «στη διαφύλαξη της σταθερότητας και στην ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας» όπως είπε, όταν σε αυτόν τον ΝΑΤΟικής κοπής βωμό κινδυνεύουν ελληνικά και κυπριακά δικαιώματα.
Διόλου τυχαία, μια σειρά στοιχεία δείχνουν σταδιακή κλιμάκωση της έντασης και των αμφισβητήσεων. Θυμίζουμε ότι μέχρι αύριο 5/6 είναι σε εξέλιξη η μεγάλη τουρκική άσκηση Ερευνας και Διάσωσης «Θαλάσσιος Λέων 2026» («Deniz Aslani 2026») στο Αιγαίο, υπό τον συντονισμό της τουρκικής Ακτοφυλακής.
Η Αγκυρα ανακοίνωσε ότι η άσκηση θα διεξαχθεί σε διεθνή ύδατα και διεθνή εναέριο χώρο του Αιγαίου, εντός της περιοχής Ερευνας και Διάσωσης που η ίδια υποστηρίζει ότι βρίσκεται υπό την ευθύνη της και χονδρικά πιάνει έως το μέσο του Αιγαίου (μέχρι τον 25ο μεσημβρινό), «ενθυλακώνοντας» τα ελληνικά νησιά στο ανατολικό μισό του.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, στόχος είναι η δοκιμή των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου, η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών φορέων και η επίδειξη των δυνατοτήτων της Τουρκίας στον τομέα της Ερευνας και Διάσωσης προς τη διεθνή κοινότητα. Στην άσκηση συμμετέχουν πλοία, αεροσκάφη, ελικόπτερα και δυνάμεις ασφαλείας που εμπλέκονται σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Σε αυτό το φόντο έγιναν και χτες παραβάσεις των Κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, καθώς οι Τούρκοι ιπτάμενοι, εφαρμόζοντας ΝΑΤΟικές πρακτικές, αρνούνται να καταθέσουν σχέδια πτήσης στις αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες.
Στην Ελλάδα ο Τούρκος αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων
Ολα αυτά παρόντος στην Ελλάδα του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας, στρατηγού Σελτζούκ Μπαϊρακτάρογλου, ο οποίος συμμετέχει στη σύνοδο των ομολόγων του των βαλκανικών κρατών στη Θεσσαλονίκη, όπου παρέστη και ο υπουργός Αμυνας Ν. Δένδιας, στέλνοντας κι αυτός μια σειρά μηνύματα περί «συνεννόησης».
Είπε για παράδειγμα ότι «οι Ενοπλες Δυνάμεις των χωρών που συνυπάρχουν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, παρά τις διαφορετικές ιστορικές τους διαδρομές, καλούνται όπως πάντα να αναζητήσουν κοινό έδαφος απέναντι σε προκλήσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά μας σύνορα».
Οτι «το θετικό κλίμα συνεργασίας που έχει διαμορφωθεί σήμερα πρέπει να αξιοποιηθεί», «με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο» και «σταθερή βούληση να μειωθούν οι εστίες έντασης και να κινηθούμε προς οριστικές λύσεις στις μακροχρόνιες προκλήσεις της περιοχής και της εποχής μας». Και ότι αυτό προϋποθέτει «συνεργασία μεταξύ κρατών που γνωρίζουν ότι η σταθερότητα της περιοχής απαιτεί πράξεις ευθύνης. Με αμοιβαία κατανόηση των δυνατοτήτων, των περιορισμών και των υποχρεώσεων κάθε χώρας», αποθεώνοντας ταυτόχρονα ο ίδιος τους διαύλους επικοινωνίας, αποκλιμάκωσης και συνεργασίας, όπως τους χαρακτήρισε.
Στη Λιβύη για θαλάσσιες ζώνες
Να σημειωθεί τέλος ότι στο μεγάλο παζάρι της Ανατολικής Μεσογείου για τις θαλάσσιες ζώνες, τις πλουτοπαραγωγικές πηγές και τους διαύλους, και σε συνέχεια της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών στην Τρίπολη της Λιβύης στις 27/4, όπως και της ανακοίνωσης για τον επικείμενο δεύτερο γύρο των τεχνικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης, ελληνική αντιπροσωπεία με επικεφαλής την υφυπουργό Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου θα μεταβεί εκεί στις 10 Ιούνη.
«Προτεραιότητα της Ελλάδας είναι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με τη Λιβύη (…) Από το καλοκαίρι του 2025 οι επαφές μεταξύ της ελληνικής και της λιβυκής πλευράς έχουν εντατικοποιηθεί (…) Μας προκαλεί ικανοποίηση το γεγονός ότι έχουμε αναπτύξει μια λειτουργική σχέση και με τις δύο πλευρές της Λιβύης, Τρίπολη και Βεγγάζη (…) Προχωράμε βήμα – βήμα και ανάλογα συνεχίζουμε, αναμένοντας και τα αποτελέσματα της επίσκεψης του Ιουνίου», είπε χθες σχετικά η εκπρόσωπος του ελληνικού ΥΠΕΞ Λ. Ζωχιού.
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη», Πέμπτη 4 Ιούνη 2026
