…κι έπειτα, όταν όλα όσα απαριθμήσαμε είχαν εξαφανιστεί, πέταξαν φύρδην μίγδην παιδιά, γέρους και νιόπαντρους, νεκρούς ή μισοπεθαμένους, στον κοινό τάφο, και όλους τους έθαψαν, και αυτό για να μπορούν να πουν σε μας, τους μισοζώντανους, πως δεν υπήρχαμε, πως ποτέ μας δεν είχαμε υπάρξει, και, έτσι, λοιπόν, είχανε δίκιο να μας αφανίζουν.*
Πρόκειται για απόσπασμα από το ποίημα Jennine που έγραψε η Γαλλο-Λιβανέζα ποιήτρια και φιλόσοφος Ετέλ Αντνάν (Βηρυτός, 1925 – Παρίσι, 2021), δυο χρόνια μετά την εισβολή του ισραηλινού στρατού στην πόλη Τζενίν, στα βόρια της Δυτικής Όχθης, ισοπεδώνοντάς την ολοκληρωτικά (Απρίλιος 2002).
Θεωρητικά, κάτι που ισχύει σήμερα και για τη Γάζα, ο πλήρης αφανισμός μιας κοινότητας δικαιολογείται με εκείνη τη βολική αντίληψη που αποδίδει κοινή ταυτότητα σε μια ολόκληρη εθνοτική, εθνική ή θρησκευτική κοινότητα με κάποια μέλη της, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνα, δικαιολογώντας έτσι τη στοχοποίηση και τον σφαγιασμό ολόκληρης της κοινότητας, δηλαδή τη γενοκτονία της. Έτσι, ο κάθε Παλαιστίνιος, νοηματοδοτούμενος μέσω της καταγωγής του, νέος, γέρος, άνδρας, γυναίκα, παιδί, ορίζεται ως οιονεί τρομοκράτης και πρέπει να εξαλειφθεί από προσώπου γης. Ωσάν να μην υπήρξε ποτέ σε αυτή τη γη (του).**
Υπάρχει κάτι χειρότερο κι από τον θάνατο, κι αυτό είναι ότι σβήσανε με γομολάστιχα, από τον μαυροπίνακα της Ιστορίας, την ίδια την Ιστορία, την έσχατη για μας ψευδαίσθηση.*
Ας αναρωτηθούμε ως άτομα, ως πολίτες αυτού του κόσμου, μαζί με τον Κάρλος Φουέντες: «Πού βρίσκεται το όριο της δικής μου ευθύνης για εγκλήματα που δεν διέπραξα;». Αλλά, πράττουν οι άλλοι δίπλα μου;
*Etel Adnan, Jennine, Al Manar/Combat, Παρίσι, 2004. Η απόδοση των αποσπασμάτων δική μου.
**Τα παραπάνω αναλύονται διεξοδικά στο βιβλίο μου Θεόδωρος Τερζόπουλος – Ο Σκηνοθέτης στο Μεταίχμιο, Εκδ. 24γράμματα, 2024, με αφορμή την περφόρμανς Τζενίν.
*Ο Δημήτρης Τσατσούλης είναι Ομότιμος Καθηγητής Σημειωτικής του Θεάτρου και Θεωρίας της Επιτέλεσης Παν/μίου Πατρών.
Πρόσφατο βιβλίο του:
Θεόδωρος Τερζόπουλος – Ο Σκηνοθέτης στο Μεταίχμιο, Εκδόσεις 24γράμματα, 2024.
