ΚΚΕ για το Εθνικό Απολυτήριο: Δίνουμε όλες μας τις δυνάμεις για να μην κατατεθεί και να μην περάσει το σχέδιο

Μπροστά στην έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς την ερχόμενη Παρασκευή, η κυβέρνηση επέλεξε τη βδομάδα που πέρασε να προχωρήσει σε μια φιέστα, προτάσσοντας τον «Εθνικό Διάλογο» για τις αλλαγές στο Λύκειο και το «Εθνικό Απολυτήριο».

Απέναντι σε αυτήν τη μεγάλη αντιδραστική αναδιάρθρωση η κυβέρνηση επιδιώκει να αποσπάσει συναινέσεις και συμμαχίες, καλώντας εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές να συμμετάσχουν στον διάλογο, για να εμφανίσει ότι το αντιδραστικό της σχέδιο απαντάει δήθεν στα κακώς κείμενα του σημερινού Λυκείου. Μόνο που αυτά τα κακώς κείμενα είναι αποτέλεσμα των πολιτικών όλων των κυβερνήσεων τις τελευταίες δεκαετίες, και τώρα θα ενταθούν με το σχέδιο της κυβέρνησης.

Οπως ανακοινώθηκε στη φιέστα, είναι έτοιμη η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής Διαλόγου στη βάση της οποίας μπορεί να ξεκινήσει η διαβούλευση με κόμματα και φορείς, ενώ στο τέλος του μήνα θα τεθεί σε λειτουργία και η πλατφόρμα ηλεκτρονικής διαβούλευσης για το κοινό, που θα μείνει ανοιχτή για περίπου έναν μήνα.

Σε ανακοίνωσή του σχετικά με τη φιέστα του υπουργείου Παιδείας για τις αλλαγές στο Λύκειο και το «Εθνικό Απολυτήριο», το Τμήμα Παιδείας της ΚΕ του ΚΚΕ σημειώνει αναλυτικά:

«Οσο κι αν επιδιώκει η κυβέρνηση να παρουσιάσει την επίθεση στους μαθητές, στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς σαν δικό τους αίτημα, δεν μπορεί να κρύψει την πραγματικότητα: Το “νέο Λύκειο” που ετοιμάζει σημαίνει ένταση των ταξικών φραγμών, περισσότερες εξετάσεις, μεγαλύτερη πίεση στις οικογένειες και παραπέρα απομάκρυνση του Λυκείου από τον μορφωτικό του ρόλο, ώστε να προσαρμοστεί ακόμα περισσότερο στις ανάγκες της αγοράς και στη λογική των “δεξιοτήτων”.

Η κυβέρνηση μιλά για “αναβάθμιση του απολυτηρίου” και για ένα σύστημα που θα απαλλάξει τους μαθητές από την πίεση της μίας και μοναδικής εξέτασης. Ομως η ουσία των μέχρι σήμερα γνωστών σχεδιασμών είναι ακριβώς η αντίθετη.

1. Με το “Εθνικό Απολυτήριο” η επίδοση του μαθητή και στις τρεις τάξεις του Λυκείου θα αποκτά βαρύτητα για την πρόσβασή του στην Ανώτατη Εκπαίδευση, και στη συνέχεια θα προστίθεται και η επίδοση στις πανελλαδικές εξετάσεις. Δηλαδή, αντί να αποσυνδεθεί το Λύκειο από τον ασφυκτικό ανταγωνισμό για την εισαγωγή στην Ανώτατη Εκπαίδευση, ολόκληρο το Λύκειο μετατρέπεται σε μηχανισμό πρόσβασης.

2. Δεν πρόκειται απλά για μια αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού ενός βαθμού. Σημαίνει ότι η κάθε τάξη, κάθε μάθημα και κάθε βαθμός μπαίνουν στην αρένα του ανταγωνισμού για την πρόσβαση. Η κυβέρνηση έχει μάλιστα συνδέσει το “Εθνικό Απολυτήριο” με την ενίσχυση του ρόλου της Τράπεζας Θεμάτων και με την αναζήτηση ενός υποτιθεμένου πιο “αντικειμενικού” τρόπου βαθμολόγησης. Στην ουσία, με την Τράπεζα Θεμάτων αφαιρείται από τους εκπαιδευτικούς η δυνατότητα αυτοί να καθορίζουν τα θέματα των ενδοσχολικών εξετάσεων βασιζόμενοι στην εικόνα που έχουν από τον ρυθμό της τάξης τους. Πρόκειται για επικίνδυνη εξέλιξη, η οποία στερεί παραπέρα από τους εκπαιδευτικούς τον παιδαγωγικό τους ρόλο, μετατρέποντάς τους σε μια πορεία σε εκγυμναστές δεξιοτήτων.

3. Ετσι, αυτό που παρουσιάζεται δήθεν ως “αποφόρτιση” από το άγχος της μίας εξέτασης σηματοδοτεί πολλαπλασιασμό των εξετάσεων και του άγχους. Αλλωστε, στην ίδια ρότα έχουν κινηθεί παλιότερα αλλά και τώρα τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και το κόμμα Τσίπρα, με τις προτάσεις τους. Τόσο η κ. Διαμαντοπούλου επί ΠΑΣΟΚ όσο και ο κ. Γαβρόγλου επί ΣΥΡΙΖΑ (τώρα στο κόμμα Τσίπρα) έχουν την ίδια στην ουσία πρόταση για το νέο Λύκειο και για το “Εθνικό Απολυτήριο”, και αναφέρονταν υποκριτικά στο τρίωρο άγχος που πρέπει να καταργηθεί. Ομως όλοι ανεξαιρέτως έχουν απορρίψει την πρόταση του εκπαιδευτικού κόσμου και του ΚΚΕ να εξασφαλιστεί το δικαίωμα κατοχύρωσης της βαθμολογίας στις πανελλαδικές, για να υπάρχει έστω ορισμένη αποφόρτιση από το άγχος.

4. Σε αυτό το έδαφος θα ενταθεί η ήδη υπάρχουσα στροφή στην εξωσχολική προετοιμασία, άρα η οικονομική αφαίμαξη των οικογενειών ή η παραίτηση από τους στόχους για πανεπιστημιακές σπουδές για καθαρά οικονομικούς λόγους. Αλλωστε, η ίδια η υπουργός Παιδείας έχει αναγνωρίσει ότι τα φροντιστήρια δεν πρόκειται να εξαφανιστούν με το “Εθνικό Απολυτήριο”.

5. Ολα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν την ταξικότητα των μέτρων που εξαγγέλλει η κυβέρνηση της ΝΔ και το ψευδεπίγραφο των ίσων ευκαιριών που επικαλείται. Ενα παιδί που έχει γονείς με τη δυνατότητα να πληρώνουν φροντιστήρια, ιδιαίτερα, ξένες γλώσσες, υπολογιστές και κάθε μορφή εξωσχολικής υποστήριξης, δεν ξεκινά από την ίδια αφετηρία με το παιδί μιας εργατικής ή λαϊκής οικογένειας. Κι όμως, στο τέλος η διαφορά αυτή θα εμφανίζεται ως “ατομική επίδοση” του μαθητή. Αλλωστε η παρέμβαση στελέχους του ΟΟΣΑ, που σταθερά προτείνει αντιλαϊκά μέτρα και στην Παιδεία (συγχωνεύσεις, περικοπή δαπανών, αύξηση αριθμού μαθητών ανά τάξη κ.ά.), για να στηρίξει τις αντιδραστικές αλλαγές του υπουργείου Παιδείας, δείχνει και από αυτήν τη μεριά την ταξικότητα των μέτρων, το ποιος επιδιώκουν να κερδίσει από αυτές και ποιος θα χάσει. Το ίδιο αναδεικνύεται και από τις παρεμβάσεις που έγιναν για τις “καλές πρακτικές” εφαρμογής αντίστοιχων αντιδραστικών μέτρων στην Εκπαίδευση σε άλλα καπιταλιστικά κράτη που εξασφάλισαν συναίνεση.

Η παρέμβαση στελεχών του ΟΟΣΑ για τη στήριξη των κυβερνητικών κατευθύνσεων δεν είναι καθόλου τυχαία. Ο ΟΟΣΑ εδώ και χρόνια προωθεί κατευθύνσεις που συνδέουν την Εκπαίδευση όλο και περισσότερο με τις ανάγκες της αγοράς, τη διαφοροποίηση των σχολείων, την “αξιολόγηση”, την αποδοτικότητα και τη διαχείριση των εκπαιδευτικών δαπανών. Το γεγονός ότι τέτοιες κατευθύνσεις αξιοποιούνται σήμερα ως “καλές πρακτικές” για τις αλλαγές στο ελληνικό σχολείο δείχνει και ποιος είναι ο ορίζοντας αυτών των μεταρρυθμίσεων.

6. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι η συζήτηση για το “Εθνικό Απολυτήριο” επανέρχεται διαχρονικά από διαφορετικές κυβερνήσεις και διαφορετικά κόμματα. Το ίδιο βασικό σκεπτικό είχε εμφανιστεί με διαφορετικές μορφές στο παρελθόν, από τη μεταρρύθμιση Αρσένη μέχρι τις προτάσεις των κυβερνήσεων του ΣΥΡΙΖΑ και τις σημερινές προτάσεις της ΝΔ. Ο κοινός παρονομαστής είναι η ολοένα μεγαλύτερη σύνδεση του Λυκείου με την πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση και η μετατροπή του σε έναν διαρκή εξεταστικό μηχανισμό.

7. Ομως υπάρχει και κάτι ακόμα που κάνει την κυβερνητική φιέστα ακόμα πιο προκλητική. Στις 2 Σεπτέμβρη η κυβέρνηση πανηγυρίζει για το “Λύκειο του αύριο”, ενώ το σχολείο του σήμερα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα, με τα χιλιάδες κενά εκπαιδευτικών να παραμένουν, με το οξύτατο θέμα της στέγασης των εκπαιδευτικών να αποκτά επείγοντα χαρακτήρα, και η κυβέρνηση να πανηγυρίζει για 100 δωμάτια που βρέθηκαν…

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Από τη μία, πανηγυρικές εξαγγελίες για το σχολείο του 2030. Από την άλλη, σχολεία που ξεκινούν τη χρονιά με εκπαιδευτικούς να λείπουν, με αναπληρωτές να προσλαμβάνονται και να τοποθετούνται αφού ανοίξουν τα σχολεία, με ανάγκες στην Ειδική Αγωγή και στην Παράλληλη Στήριξη να καλύπτονται κάθε χρόνο με προσωρινές λύσεις.

8. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν χρειαζόμαστε “αλλαγές” στο Λύκειο. Το ερώτημα είναι ποιος τις κάνει, για ποιον σκοπό και σε ποιο κοινωνικό έδαφος.

Στη χώρα μας έχουμε πείρα.

Οι σημερινοί γονείς των μαθητών, που η κυβέρνηση θέλει να υποστούν το “Εθνικό Απολυτήριο”, είναι αυτοί που βροντοφώναζαν “κάτσε καλά Γεράσιμε”, που ακύρωσαν το “Εθνικό Απολυτήριο” του Αρσένη.

Από το “Εθνικό Απολυτήριο” του Αρσένη, που επιχείρησε να επιβάλει πανελλαδικές εξετάσεις σε ένα τεράστιο μέρος του Λυκείου, μέχρι τις σημερινές “τριπλές πανελλαδικές”, η Ιστορία δείχνει ότι κάθε τέτοια προσπάθεια συναντά την αντίδραση μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών.

Γι’ αυτό, για ένα πράγμα μπορεί να είναι σίγουρη η κυβέρνηση. Στην Ελλάδα “λευκή επιταγή” συναίνεσης δεν πρόκειται να δοθεί. Εδώ υπάρχει ιστορική συνέχεια, μνήμη και κυρίως μαζική αμφισβήτηση των κατευθύνσεων της αστικής τάξης στο σχολείο.

Εδώ τα σύγχρονα “παιδαγωγικά ποιήματα” γράφονται μέσα στις τάξεις, όταν κανένα παιδί δεν αντιμετωπίζεται ως ανήμπορο μπροστά στη γνώση, όταν οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν την αλήθεια. Γράφονται και στους δρόμους του αγώνα, όταν αντηχεί το σύνθημα “Σχολείο να μορφώνει και όχι να εξοντώνει”. Εδώ υπάρχει ΚΚΕ και ΚΝΕ.

9. Το πραγματικά νέο Λύκειο δεν θα έρθει ποτέ απλώς επειδή αλλάζει ο τρόπος των εξετάσεων, όπως ποτέ δεν ήρθε. Το πραγματικά νέο Λύκειο θα αποτελεί τμήμα του Ενιαίου Δωδεκάχρονου Σχολείου Σύγχρονης Γενικής Παιδείας που προτείνει και παλεύει το ΚΚΕ.

Ενα σχολείο χωρίς το άγχος της συνεχούς επιλογής και απόρριψης, ένα σχολείο της γνώσης και όχι της απόγνωσης.

Χωρίς παιδιά που ξεκινούν από διαφορετική αφετηρία και στη συνέχεια κατηγορούνται επειδή δεν έφτασαν όλα στο ίδιο τέρμα.

Ενα σχολείο που δεν θα ξεχωρίζει από νωρίς ποιο παιδί “παίρνει τα γράμματα” και ποιο όχι, αλλά θα ξεκινά από μια εντελώς διαφορετική αφετηρία: Οτι όλα τα παιδιά μπορούν να μάθουν, να δημιουργήσουν, να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους.

Ενα σχολείο που θα δίνει χρόνο και χώρο στη γνώση, στην επιστήμη, στην Τέχνη, στον αθλητισμό, στη συλλογική δράση. Που δεν θα αντιμετωπίζει τη γνώση ως εργαλείο για να περάσει ο μαθητής έναν ακόμα εξεταστικό κόφτη, αλλά ως δύναμη για να κατανοεί τον κόσμο και να τον αλλάζει.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικά νέο. Και εδώ βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στην πρόταση του ΚΚΕ και στα σχέδια όλων όσοι αντιμετωπίζουν το σχολείο με τα μέτρα της αγοράς.

10. Το σύνθημα της φιέστας του υπουργείου Παιδείας (“Από τον μαθητή του σήμερα στον πολίτη του αύριο”) επιβεβαιώνει τους μακροπρόθεσμους στόχους του συστήματος να παρέμβει ακόμα πιο αποφασιστικά στη συνείδηση των μαθητών με τις σάπιες αξίες του και την ιδεολογία του. Θέλουν τη νεολαία να είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες της αγοράς, να αποδέχεται τη βαρβαρότητα της εκμετάλλευσης, των πολέμων, και να στρατεύεται υπέρ της. Ομως η εργατική τάξη και η νεολαία δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη. Πειθήνια ρομπότ της αστικής τάξης δεν θα γίνουν.

Με το ΚΚΕ και την ΚΝΕ παλεύουμε από σήμερα για να μπουν στο επίκεντρο οι ανάγκες και οι δυνατότητες για έναν άλλο μαθητή και εργαζόμενο. Αυτόν που δεν προσαρμόζεται αλλά αμφισβητεί το καπιταλιστικό σύστημα. Που καταλαβαίνει τις αιτίες των σύγχρονων αδιεξόδων, οργανώνεται και αγωνίζεται. Για έναν άνθρωπο που δεν θα προσαρμοστεί στον κόσμο που του παραδίδουν, αλλά θα γίνει ικανός να τον αλλάξει.

11. Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ θα δώσουν όλες τους τις δυνάμεις ώστε να μην κατατεθεί και να μην περάσει το νομοσχέδιο για το “Εθνικό Απολυτήριο”.

Θα πρωτοστατήσουμε στην ενημέρωση μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών για τις πραγματικές συνέπειες των κυβερνητικών σχεδίων και για να οργανωθεί ο αγώνας για να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη. Θα συμβάλουμε ώστε να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση για το σχολείο που ανταποκρίνεται στις σύγχρονες δυνατότητες της επιστήμης και της παιδαγωγικής.

Γιατί πραγματικά νέο δεν είναι το σχολείο που στέκεται στο έδαφος της κοινωνίας της εκμετάλλευσης, των πολέμων και του σύγχρονου ανορθολογισμού.

Πραγματικά νέο είναι το σχολείο μιας κοινωνίας που θα έχει στο επίκεντρο τις ανάγκες και την ολόπλευρη ανάπτυξη του ανθρώπου.

Το σχολείο των σύγχρονων αναγκών και δυνατοτήτων.

Το σχολείο του σοσιαλισμού – κομμουνισμού, εκεί όπου κάθε άνθρωπος θα μπορεί να σκέφτεται επιστημονικά και κάθε επιστήμη να υπηρετεί πραγματικά τον άνθρωπο».

(Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου»)