Η πολεμική κλιμάκωση των ΗΠΑ και Ισραήλ απέναντι στο Ιράν δεν περιορίζεται πλέον στα πεδία των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι συνέπειες απλώνονται με ταχύτητα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, απειλώντας ευθέως την επισιτιστική επάρκεια εκατομμυρίων ανθρώπων.
Στην καρδιά αυτής της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, ένα πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης ενέργειας, αλλά και η πλειοψηφία των εισαγωγών τροφίμων για τα κράτη του Περσικού Κόλπου. Σήμερα, με τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και την ένταση να κλιμακώνεται, η θαλάσσια αυτή αρτηρία έχει ουσιαστικά παραλύσει, όπως περιγράφει το CNN.
Οι επιπτώσεις είναι άμεσες. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, που εισάγει πάνω από το 80% των τροφίμων της, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με περίπου 90% εξάρτηση και το Κατάρ που φτάνει σχεδόν το 98%, βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό. Ακόμη και το Ιράκ, παρά τους υδάτινους πόρους του, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διέλευση μέσω των Στενών.
Το World Food Programme προειδοποιεί ότι η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί στη σοβαρότερη διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων από την εποχή της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Ήδη, το κόστος μεταφοράς έχει εκτοξευθεί, ενώ δεκάδες πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα ή αναγκάζονται να αλλάξουν πορεία, αποφεύγοντας μια ζώνη που θεωρείται πλέον υψηλού κινδύνου.
Εμπορευματοκιβώτια με τρόφιμα καταλήγουν σε λιμάνια χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τον τελικό τους προορισμό, ενώ εταιρείες αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές μέσω Ινδίας, Σρι Λάνκα ή ακόμη και χερσαίων μεταφορών μέσω τρίτων χωρών. Το κόστος, ωστόσο, γίνεται απαγορευτικό.
Οι «ρήτρες πολέμου» στα ναυτιλιακά συμβόλαια έχουν ενεργοποιηθεί, τα ασφάλιστρα εκτινάσσονται και οι ναυτιλιακές εταιρείες επιβάλλουν επιπλέον χρεώσεις που φτάνουν χιλιάδες δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο.
Το αποτέλεσμα είναι το κόστος μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή.
Ήδη, μεγάλες εταιρείες λιανικής προειδοποιούν για αυξήσεις έως και 20% σε βασικά προϊόντα, από γαλακτοκομικά μέχρι φρέσκα τρόφιμα. Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα περιορίζονται και η αβεβαιότητα κυριαρχεί, καθώς δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης των ροών.
