Την ώρα που οι αλιείς της χώρας επανεξετάζουν τις επόμενες κινητοποιήσεις τους, εξαιτίας της δεινής οικονομικής κατάστασης στην οποία έχουν περιπέσει, το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» καταγγέλλει σκανδαλώδη διοχέτευση τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ που, ενώ προορίζονταν για τη στήριξη της αλιείας και των αλιευτικά εξαρτώμενων κοινοτήτων, διοχετεύθηκαν σε άσχετες εμπορικές δραστηριότητες. Πρόκειται για ποσό που ξεπερνά κατά πολύ τα ποσά που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι τώρα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Για την υπόθεση το «Αρχιπέλαγος» κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για συστηματική απάτη και κατάχρηση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ενωσης που επηρεάζουν τα οικονομικά συμφέροντά της στο πλαίσιο του Ελληνικού Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ) 2014-2020, κονδύλια που διοχετεύτηκαν στη χώρα μας την περίοδο 2021-2026.
Η ανάλυση επίσημων στοιχείων που διενήργησε το «Αρχιπέλαγος», αναρτημένων στις ιστοσελίδες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των κατά τόπους αναπτυξιακών εταιρειών, αποκάλυψε τη διοχέτευση τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ (με πληροφορίες ότι το ποσό ξεπερνά τα 70 εκατομμύρια ευρώ) σε επιδοτήσεις για τουριστικές επιχειρήσεις, καταλύματα πολυτελείας με πισίνες, σκάφη αναψυχής, καφέ, εστιατόρια, κτηνιατρεία, φυσικοθεραπευτήρια, κέντρα ξένων γλωσσών, γυμναστήρια, κομμωτήρια, ακόμη και λούνα παρκ (!), χωρίς σαφή σύνδεση με την αλιεία.
Η κλίμακα και ο συστηματικός χαρακτήρας αυτών των χρηματοδοτήσεων εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το αν η «διαφοροποίηση» και η «ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών», που αποτελούν κεντρικό πυλώνα της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Παράκτιων Ζωνών, χρησιμοποιήθηκαν ως πρόσχημα για την παράκαμψη των κριτηρίων επιλεξιμότητας και την εκτροπή των πόρων από τον προβλεπόμενο σκοπό τους.
Οπως επισημαίνει το «Αρχιπέλαγος», οι πόροι του συγκεκριμένου προγράμματος «Fisheries CLLD», που διατέθηκαν μέσω επιχορηγήσεων LEADER, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές είχαν σαφή προορισμό: να ωφελήσουν τις κοινότητες που εξαρτώνται από την αλιεία και να ενισχύσουν την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα του αλιευτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της αλιείας μικρής κλίμακας.
Ωστόσο, η αντιπαραβολή των στόχων αυτών με τα επίσημα αρχεία και τα στοιχεία των δικαιούχων αναδεικνύει μια βαθιά απόκλιση ανάμεσα στον σκοπό της χρηματοδότησης και στην πραγματική διάθεση των κονδυλίων, εις βάρος των αλιευτικών κοινοτήτων που προορίζονταν να στηρίξουν.
Το «Αρχιπέλαγος» ζητά να διερευνηθεί αν οι προσκλήσεις χρηματοδότησης σχεδιάστηκαν σκόπιμα ώστε να ευνοήσουν συγκεκριμένους αιτούντες ή δραστηριότητες, αν τηρήθηκαν οι κανόνες της Ε.Ε. στην επιλογή, στον έλεγχο και στην υλοποίηση των έργων και αν ψευδείς δηλώσεις, συγκρούσεις συμφερόντων, κατάχρηση πόρων ή πολιτικές παρεμβάσεις οδήγησαν σε παράνομες εκταμιεύσεις. Και βέβαια, την απόδοση τυχόν ευθυνών στη διαχειριστική αρχή, στους ενδιάμεσους φορείς και στις τοπικές ομάδες δράσης.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, τα 52 εκατομμύρια ευρώ αποτελούν το ελάχιστο ποσό προς διερεύνηση. Η πραγματική έκταση της ενδεχόμενης εκτροπής μπορεί να είναι μεγαλύτερη, καθώς η έλλειψη διαφάνειας και δημόσια προσβάσιμων δεδομένων περιόρισε ουσιαστικά την έρευνα.
«Η αναφορά δεν αποδίδει συλλήβδην δόλο στους δικαιούχους, ούτε θεωρεί αυτομάτως μη επιλέξιμο κάθε έργο χωρίς άμεση σύνδεση με την αλιεία· ζητά πλήρη διερεύνηση της διάθεσης των πόρων και των ενδεχόμενων παρατυπιών», επισημαίνει το «Αρχιπέλαγος».
Πλέον, αναμένεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να διερευνήσει τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και των διαδικασιών μέσω των οποίων διατέθηκαν οι πόροι αυτοί. Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστιτούτου, η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα στην οποία διαπιστώθηκε εκτροπή των συγκεκριμένων πόρων από τον προβλεπόμενο σκοπό τους.
«Εμείς δεν έχουμε στα χέρια μας κάποια καταγγελία ότι υπάρχει κάποια παρατυπία. Είναι παραπληροφόρηση να πει κανείς ότι επειδή χρηματοδοτήθηκε ένα εστιατόριο, για παράδειγμα, ή ένα τουριστικό κατάλυμα είναι παράνομο ή παράτυπο», ανέφερε στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, σε μάλλον επιδερμικό ρεπορτάζ για το θέμα, o Σπύρος Πρωτοψάλτης, γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ομως, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου οφείλει κατ’ αρχάς να εξηγήσει το πώς στη συντριπτική πλειονότητα των άσχετων δραστηριοτήτων που χρηματοδοτήθηκαν, οι δικαιούχοι δεν ήταν ψαράδες, αλλά γενικότερα Ελληνες πολίτες άσχετοι με τον αλιευτικό κλάδο. Πέραν του ότι το υπουργείο επιχειρεί να παρουσιάσει ως αυτονόητη και αποδεκτή τη διοχέτευση τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ σε μη αλιείς, θα πρέπει επίσης να συμπεριλάβει στις εξηγήσεις που οφείλει να δώσει ποια σχέση με την αλιεία έχει, για παράδειγμα, ένας φούρνος, ένα λούνα παρκ, ένα οφθαλμιατρείο, η ρυθμική γυμναστική και ακροβατικά, μια εταιρεία εντομοπαγίδων, ένα σουπερμάρκετ και η παραγωγή πλαστικών, ενδεικτικά παραδείγματα από τον πίνακα με τους άσχετους παραλήπτες των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Παραδείγματα εκτροπής πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας
Παραθέτουμε ενδεικτικό κατάλογο έργων με ενδείξεις εκτροπής πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας από τον προβλεπόμενο σκοπό σε άλλες επενδύσεις ανά την Ελλάδα (η «Εφ.Συν.» έχει στη διάθεσή της όλα τα στοιχεία των φυσικών προσώπων και των εταιρειών στα οποία διατέθηκαν τα προαναφερόμενα ποσά. Ωστόσο, για λόγους δεοντολογίας, δεν προχωράει στη δημοσίευσή τους, έως ότου ολοκληρωθεί η σχετική έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας):
Κατασκευή 2 διώροφων τουριστικών κατοικιών και 2 πισινών, Χανιά, Κίσσαμος: 199.276 ευρώ
Κατασκευή 2 πετρόχτιστων κατοικιών με 2 πισίνες, Χανιά, Κίσσαμος: 186.647 ευρώ
Κατασκευή 4 κατοικιών με πισίνα, Χανιά: 176.818 ευρώ
Eμπορος αυτοκινήτων – Αναβάθμιση στην επιχείριση, Λακωνία, Ευρώτας: 36.967 ευρώ
Κτηνίατρος – αναβάθμιση στην επιχείρηση, Κοζάνη, Σέρβια: 137.879 ευρώ
Δημιουργία επιχείρησης για εργαλεία διαδικτυακής επικοινωνίας, Αρκαδία, Βόρεια Κυνουρία: 103.050 ευρώ
Δημιουργία ιατρείου οφθαλμίατρου, Λακωνία, Δυτική Μάνη: 77.808 ευρώ
Δημιουργία Κέντρου Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων, Αττική: 190.215 ευρώ
Δημιουργία Κέντρου Ξένων Γλωσσών, Εύβοια, Χαλκίδα: 177.444 ευρώ
Αναβάθμιση φυσικοθεραπευτηρίου, Κέρκυρα: 189.725 ευρώ
Δημιουργία χώρου για ρυθμική γυμναστική και ακροβατικά, Χίος: 188.801 ευρώ
Ιδρυση εταιρείας ενοικίασης τουριστικών ταχέων σκαφών, Εύβοια, Μαντούδι: 180.515 ευρώ
Εταιρεία αναβάθμισης ηχοσυστημάτων για καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, Δυτική Ελλάδα: 172.496 ευρώ
Αναβάθμιση αρτοποιείου, Θράκη: 155.734 ευρώ
Αναβάθμιση εταιρείας ενοικίασης αυτοκινήτων, Αττική: 154.459 ευρώ
Αναβάθμιση ζαχαροπλαστείου, Στερεά Ελλάδα: 138.651 ευρώ
Κατασκευή γραφείων για εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων, Κύθηρα: 109.264 ευρώ
Αναβάθμιση εργαστηρίου ξυλουργικής, Στερεά Ελλάδα: 107.937 ευρώ
Αναβάθμιση θέσης καταστήματος για εταιρεία εντομοπαγίδων, Στερεά Ελλάδα: 104.827 ευρώ
Αναβάθμιση καταστήματος ταπετσαρίας επίπλων, Ηπειρος: 97.826 ευρώ
Αναβάθμιση καταστήματος σουπερμάρκετ, Κέρκυρα: 95.787 ευρώ
Αναβάθμιση καταστήματος πωλήσεων πλακιδίων, Αττική: 94.757 ευρώ
Αναβάθμιση εταιρείας προϊόντων Sleep, Στερεά Ελλάδα: 92.751 ευρώ
Αναβάθμιση παγωτοπωλείου, Αττική: 85.144 ευρώ
Επέκταση εργοστασίου παραγωγής πλαστικών, Χίος: 64.053 ευρώ
Αγορά παραδοσιακών φορεσιών, Περιφέρεια Β. Αιγαίου, Λήμνος: 49.711 ευρώ
Επέκταση γηπέδων τένις, Καβάλα, Παγγαίο, Νέο Πέραμα: 45.119 ευρώ
Δημιουργία γραφείου λογοθεραπείας, Χίος: 52.559 ευρώ
Δημιουργία λούνα παρκ, Σαμοθράκη: 63.900 ευρώ
Αγορά εξοπλισμού για κέντρο αισθητικής, Αττική: 37.200 ευρώ
Αναβάθμιση κομμωτηρίου, Καβάλα: 24.340 ευρώ
Δημιουργία κρεοπωλείου, Καβάλα: 21.054 ευρώ
Εκσυγχρονισμός πρατηρίου καυσίμων, Ευρώτας: 23.637 ευρώ
Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών
