Axios: Τι περιλαμβάνει η συμφωνία με το Ιράν που ανακοίνωσε ο Τραμπ – Το σχέδιο που δημοσιοποίησε η Τεχεράνη

Για πολλοστή φορά ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, ανακοινώνει ότι η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν βρίσκεται ένα βήμα πριν την υπογραφή της, την ώρα που η Τεχεράνη δηλώνει ότι «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί» και προβάλλει τις «κόκκινες γραμμές» της. 

Επί του «πεδίου», πάντως, συνεχίζεται η ένταση στα Στενά του Ορμούζ καθώς η ανεπίστρεπτη πορεία όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών συγκεντρώνει συνεχώς καύσιμη ύλη. 

Οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ κατέρριψαν δυο ιρανικά drones, καθώς το Ιράν επιβάλλει στην πράξη τον αποκλεισμό των Στενών. Τη σχετική πληροφορία μετέδωσε το «Ρόιτερς», επικαλούμενο πηγή στην αμερικανική κυβέρνηση. 

Νωρίτερα, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι οι ιρανικές δυνάμεις δεν επέτρεψαν σε ένα δεξαμενόπλοιο να εισέλθει στο Στενό του Ορμούζ «χωρίς συντονισμό». 

Μετά το νέο «μπρος – πίσω» του Αμερικανού προέδρου ο οποίος είχε προαναγγείλει ότι οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν «πολύ σκληρά» το Ιράν και λίγες ώρες μετά δήλωσε ότι ακυρώθηκαν τα χτυπήματα καθώς επίκειται συμφωνία, ο Ντ. Τραμπ επέμεινε πως «τα Στενά θα ανοίξουν επισήμως μόλις υπογράψουμε, κάτι που θα μπορούσε να γίνει σύντομα, πολύ σύντομα, ίσως το Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη». 

Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, όπου εμφάνισε ως δεδομένη την υπογραφή της συμφωνίας, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί πως δεν θα παραστεί στην υπογραφή της, αλλά θα υπογραφεί από τον αντιπρόεδρο, Τζέι Ντι Βανς.

Επέμεινε, επίσης, πως «έχουμε μια συμφωνία που προβλέπει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, κάτι που ήταν ο βασικός σκοπός όσων χρειάστηκε να περάσουμε για να το πετύχουμε αυτό». 

Το αμερικανικό «Axios» μετέδωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει συμφωνήσει ότι «μία από τις επιλογές για την επίλυση του ζητήματος θα μπορούσε να είναι η ανάμειξη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν εντός της χώρας, υπό την επίβλεψη επιθεωρητών του ΟΗΕ», δηλαδή οι ΗΠΑ έχουν κάνει πίσω από την αξίωσή τους να πάρουν οι ίδιες εκτός του Ιράν το εμπλουτισμένο ουράνιο. Με βάση το δημοσίευμα, οποιαδήποτε βήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα πραγματοποιηθούν μόνο εάν επιτευχθεί συμφωνία κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που θα γίνουν μετά την υπογραφή ενός μνημονίου κατανόησης.

Το «Axios» ισχυρίζεται πως το μνημόνιο θα παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, κατά τη διάρκεια των οποίων θα διεξάγονται διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά. Με βάση αυτούς τους ισχυρισμούς, θα επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ «χωρίς διόδια» και θα χαλαρώσουν οι κυρώσεις κατά του Ιράν. Πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, αναφέρουν ότι «η συμφωνία είχε εγκριθεί από την ιρανική πλευρά σε υψηλά επίπεδα, αλλά πιθανότατα όχι από τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ». 

Ο Ντ. Τραμπ επικοινώνησε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπ. Νετανιάχου, ο οποίος -σύμφωνα με ισραηλινά μέσα- φέρεται να μην είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την «ακύρωση» των επιθέσεων κατά του Ιράν. «Παρότι το Ισραήλ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του μνημονίου συναντίληψης, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την εκτίμησή του για τη δέσμευση του προέδρου Τραμπ ότι η τελική συμφωνία κατά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, τη διάλυση των υποδομών εμπλουτισμού, περιορισμούς στην παραγωγή πυραύλων και τη διακοπή της υποστήριξης του Ιράν προς τους τρομοκράτες εντολοδόχους του στην περιοχή», αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο του Νετανιάχου. 

Το Ιράν, πάντως, μεταφέρει διαφορετική εικόνα, διαμηνύοντας πως δεν θα υποχωρήσει από τις θέσεις του. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε πως η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση για συμφωνία με τις ΗΠΑ και δεν προτίθεται να υποχωρήσει από τις «κόκκινες γραμμές» της στις διαπραγματεύσεις, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών είπε πως τα σχόλια σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο υπογραφής μιας συμφωνίας δεν είναι κάτι παραπάνω από εικασίες, υπογραμμίζοντας πως τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί. Συμπλήρωσε πως ένα μεγάλο μέρος του υπό διαπραγμάτευση σχεδίου είχε οριστικοποιηθεί, αλλά οι ΗΠΑ άλλαξαν επανειλημμένως τις θέσεις τους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.

Ανοιχτό παραμένει το θέμα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό, με τις δύο πλευρές να διαφωνούν για τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσής τους. Παράλληλα, ΗΠΑ, Ιράν και Κατάρ εξετάζουν μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων κεφαλαίων της για ανθρωπιστικές αγορές.

Τι λέει το Ιράν

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα αυτό που παρουσίασε ως σχέδιο συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες με στόχο να τεθεί ένα πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, αυτό το σχέδιο συμφωνίας-πλαισίου προβλέπει τη «διαρκή και άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου», «60 ημέρες διαπραγματεύσεων για την επίτευξη συμφωνίας στα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση των κυρώσεων» που επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Επικαλούμενο πηγή στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, το πρακτορείο ανέφερε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει «την αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη διάρκεια της τελικής περιόδου διαπραγμάτευσης των 60 ημερών», διευκρινίζοντας ότι το μισό του ποσού αυτού θα «τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων».

Τα 14 σημεία της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν σύμφωνα με την Τεχεράνη

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο το σχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει 14 σημεία:

-Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

-Δέσμευση των ΗΠΑ για «μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν» και σεβασμό της κυριαρχίας του.

-Άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.

-Απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από τις περιοχές γύρω από το Ιράν.

-Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, «με ιρανικές διευθετήσεις».

-Αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.

-Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους να εκπονήσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν «αξίας τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων».

-Εξήντα ημέρες διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας «με βάση τα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση των κυρώσεων».

-Επανάληψη της δέσμευσης του Ιράν να μην κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.

-Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ δεν θα αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή, ούτε θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.

-Αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων από δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια.

-Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.

-Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα αρχίσουν πριν από την αποδέσμευση του μισού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των κυρώσεων στο πετρέλαιο και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού.

Η Γενεύη φέρεται να εξετάζεται μάλιστα ως πιθανός τόπος υπογραφής της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ακόμη και από την προσεχή Κυριακή, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.