Εξελίξεις αναμένονται από σήμερα και στις αμέσως επόμενες μέρες γύρω από τις κόντρες για τα μερτικά του κεφαλαίου σε θαλάσσιες ζώνες, διαύλους και πλουτοπαραγωγικές πηγές στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη», Παρασκευή 6 Νοέμβρη 2026
Οπως έγραψε χθες το «Βήμα», σήμερα Παρασκευή αναμένεται να εκδοθεί η ελληνική NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο. Θα εκδοθεί από τον Σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού.
Στο Ηράκλειο βρίσκεται ελλιμενισμένο και το γαλλικό ερευνητικό πλοίο, που σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους θα ξεκινήσει τις έρευνες από εκεί που σταμάτησαν τον Ιούλιο του 2024 (μετά από αντίδραση της Τουρκίας στο πεδίο), δηλαδή εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων στα ανοικτά της Κάσου, δηλαδή εντός δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Σε κάθε περίπτωση, μπαίνει ερώτημα τι συνεννοήθηκαν οι Γάλλοι μεγαλομέτοχοι (Meridiam) του έργου με την τουρκική κυβέρνηση. Σημειωτέον, την Τρίτη ο αρχηγός ΓΕΝ αντιναύαρχος ΔΕ Κατάρας συναντήθηκε στη Γαλλία με τον Γάλλο ομόλογό του για να συζητήσουν «θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος», ενώ επίσης «εξετάστηκαν τρόποι περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των δύο Ναυτικών».
Επιστολή στον ΟΗΕ
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, αναρτήθηκε στον ΟΗΕ η επιστολή της Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στα Ηνωμένα Εθνη, πρέσβειρας Αγλαΐας Μπαλτά, προς τον γγ του Οργανισμού, με την οποία η κυβέρνηση καταγγέλλει την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης και γενικά το σύμφωνο, τονίζοντας ότι «δεν θίγει και δεν θα θίξει κανένα από τα δικαιώματα που απονέμει στην Ελλάδα το διεθνές δίκαιο, ούτε τις θέσεις που έχει εκφράσει η Ελλάδα σχετικά με τις διεκδικήσεις της Λιβύης επί θαλάσσιων ζωνών, οι οποίες αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο». Αναπαράγοντας στοιχεία και από ανάλογες προηγούμενες επιστολές που κατατέθηκαν στον ΟΗΕ για το ίδιο θέμα, τονίζει ότι το μνημόνιο αγνοεί πλήρως την ύπαρξη πολυάριθμων ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα καθώς και το δικαίωμά τους να παράγουν θαλάσσιες ζώνες πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης.
Τέλος, στην επιστολή η κυβέρνηση «επαναλαμβάνει τη σταθερή της δέσμευση να επιλύει κάθε ζήτημα οριοθέτησης με τις γειτονικές χώρες στη Μεσόγειο με ειρηνικά μέσα, καλόπιστα και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, όπως καταδεικνύουν οι συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης που έχει συνάψει με την Ιταλία και την Αίγυπτο». Και οι δύο αυτές συμφωνίες ωστόσο αναγνώρισαν μικρότερη επήρεια στα ελληνικά νησιά, ακόμα και νοτιοανατολικά του μεγαλύτερου, της Κρήτης, λειτουργώντας ως προηγούμενο στα επόμενα παζάρια και διευθετήσεις.
Στο μεταξύ, στην κυβέρνηση αναλύουν επιμέρους πτυχές των αποτελεσμάτων στις αμερικανικές εκλογές και τις συνέπειες στα πολυδιαφημισμένα κομπρεμί τους. Ενδεικτικά η «Καθημερινή» εστίαζε χθες στην «ήττα που υπέστη και το εβραϊκό λόμπι στις εκλογές», χαρακτηρίζοντάς την «σημαντική» ως εξέλιξη. Προσθέτει, άλλωστε, ότι «η απομείωση της ισχύος του εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ αποτελεί και ένα στοιχείο ανησυχίας για το ελληνικό λόμπι στη χώρα, καθώς τα προηγούμενα χρόνια συνεργάστηκαν συχνά και από πολύ κοντά. (…) Κατ’ ορισμένες αναλύσεις, η κατάσταση στις ΗΠΑ ενδεχομένως να επηρεάσει και τις συζητήσεις για συγκρότηση κυβέρνησης μέσα στο Ισραήλ, κάτι που εκ των πραγμάτων παρακολουθείται στενά» (από την Αθήνα), προσθέτει η εφημερίδα.
Σε αυτό το φόντο, και στην αναζήτηση των πατημάτων τους στη νέα φάση, στις 18/11 ο Κυρ. Μητσοτάκης θα μεταβεί στη Λευκωσία, όπου θα πραγματοποιηθεί η 4η Διακυβερνητική Σύνοδος Ελλάδος – Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ενώ «με εκτενή ατζέντα, η οποία κάλυψε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τις επενδύσεις και το εμπόριο έως τις μεταφορές, τη ναυτιλία και τον τουρισμό», όπως λένε από το ΥΠΕΞ, πραγματοποιήθηκαν στην πόλη Ningbo της Κίνας οι εργασίες της 15ης Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής Ελλάδας – Κίνας, υπό την προεδρία του υφυπουργού Εξωτερικών, Χ. Θεοχάρη. Συμφωνήθηκε, μεταξύ άλλων, «η σύσταση ομάδων εργασίας με στόχο τη διεύρυνση της συμμετοχής ελληνικών προϊόντων ναυτιλιακού εξοπλισμού στον κινεζικό ναυπηγικό τομέα», η «ενίσχυση των οικονομικών και επιχειρηματικών σχέσεων Ελλάδας – Κίνας, με ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνολογία, στη βιομηχανία και τη διερεύνηση νέων επενδυτικών ευκαιριών», ενώ επίσης αναδείχτηκαν και οι «σημαντικές προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης της ελληνοκινεζικής συνεργασίας στους τομείς της ναυτιλίας, των θαλάσσιων μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας», ζητήματα όλα που οξύνουν τους ανταγωνισμούς μεταξύ των ιμπεριαλιστικών κέντρων.
Στο ίδιο μοτίβο, έγινε και ο πρώτος «Πολιτικός Διάλογος» με το Κατάρ (συμπροήδρευσαν διπλωμάτες) . Οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν «την πρόθεσή τους να καθιερώσουν έναν Ετήσιο Στρατηγικό Διάλογο ως πλαίσιο για την εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας και την προώθηση κοινών προτεραιοτήτων». Επιβεβαίωσαν εξάλλου και τη «δέσμευσή» τους «στη διαφύλαξη της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της θαλάσσιας ασφάλειας, ιδίως κατά μήκος ζωτικών διεθνών θαλασσίων οδών» (βλ. Ορμούζ και Ερυθρά), εκφράζοντας μάλιστα και την «αποφασιστικότητά τους να μετατρέψουν τις κοινές τους προτεραιότητες σε πρακτική συνεργασία και απτά αποτελέσματα».
Το μαύρο άσπρο για την στάση της ΕΕ
Στο μεταξύ, στην Αθήνα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης, μιλώντας στον ρ/σ «ΣΚΑΪ» έκανε το μαύρο άσπρο σχετικά με την Εκθεση της Κομισιόν για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας από όπου αναδινόταν η σημασία που έχει για τη λυκοσυμμαχία η στενή συνεργασία με την τουρκική αστική τάξη. Παρακάμπτοντάς το, ο εκπρόσωπος ισχυρίστηκε ότι η έκθεση ήταν «δικαίωση» για την κυβέρνηση και το ντόπιο κεφάλαιο, και ότι «ο δρόμος, είτε της Τουρκίας είτε άλλων κρατών προς την Ευρώπη, περνάει μέσα από την Ελλάδα, περνάει μέσα από το δίκαιο των θέσεών μας και όλα όσα κατά καιρούς έχουμε υποστηρίξει».
Την ίδια ώρα η επικεφαλής της ευρωενωσιακής διπλωματίας Κάγια Κάλας, απαντώντας σε σχετική ερώτηση (της «Καθημερινής») κατά πόσον οι διαπιστώσεις της Εκθεσης επηρεάζουν τη συνεργασία ασφάλειας και άμυνας, απάντησε ότι «η περαιτέρω εμβάθυνση αυτής της σχέσης απαιτεί τη συμφωνία όλων των κρατών – μελών», προσθέτοντας ότι «υπάρχουν ορισμένα κράτη – μέλη που αντιτίθενται» σε αυτήν, άρα όχι κεντρικά η ΕΕ, ούτε τα περισσότερα από τα ισχυρότερα κράτη – μέλη της που κάνουν μπίζνες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ με την Αγκυρα. Στην ανταπόκριση τονίζεται επίσης ότι η Κάλας «απέφυγε» και «να προσδιορίσει συγκεκριμένες “κόκκινες” γραμμές» απέναντι στην Αγκυρα.
Παζάρια και διεργασίες για τα «μακροπρόθεσμα οράματα» του κεφαλαίου
Την ίδια ώρα, η Αγκυρα, με αφορμή τη νέα έκθεση της Κομισιόν για την ενταξιακή της πορεία, έσπευσε να επισημάνει ξανά ότι «οι σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ θα πρέπει να διαμορφώνονται με βάση κοινά συμφέροντα και ένα μακροπρόθεσμο όραμα, υπερβαίνοντας στενές πολιτικές σκοπιμότητες και μονόπλευρες προσεγγίσεις». Την ίδια στιγμή, αν και η Αγκυρα υποστηρίζει ότι οι Βρυξέλλες υιοθετούν …«μαξιμαλιστικούς ισχυρισμούς» της Αθήνας και της Λευκωσίας, εκφράζει ικανοποίηση για τα «σημαντικά ευρήματα» που εντοπίζουν τα ευρωενωσιακά επιτελεία «σχετικά με την πρόοδο της Τουρκίας», μεταξύ άλλων για «την εύρυθμη λειτουργία της οικονομίας της αγοράς και την ικανότητά της να αντιμετωπίζει τις ανταγωνιστικές πιέσεις εντός της Ενωσης», αλλά και χαιρετίζει «τις αναφορές στον ρόλο της Τουρκίας στους τομείς της συνδεσιμότητας, της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού και αξίας και στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας». Θυμίζουμε ότι η έκθεση της Κομισιόν για μία ακόμα φορά κάνει λόγο για «εταίρο – κλειδί», με «στρατηγικό ρόλο» της Τουρκίας στις «γεωπολιτικές προκλήσεις», επισημαίνοντας πως «οι αυξανόμενες γεωπολιτικές μετατοπίσεις έχουν υπογραμμίσει τον αυξανόμενα στρατηγικό περιφερειακό ρόλο της».
Στο μεταξύ, χτες τουρκικά ΜΜΕ πανηγύριζαν για τους ορίζοντες που η συνεργασία με τη Λιβύη ανοίγει στα τουρκικά μονοπώλια. Εκτιμώντας ότι «το πετρελαϊκό δυναμικό μπορεί να φτάσει τα 90 δισ. βαρέλια», σχετικά ρεπορτάζ κατέγραφαν ότι το 70% των ενεργειακών, χερσαίων και θαλάσσιων αποθεμάτων της Λιβύης παραμένει ανεξερεύνητο και παρέθεταν ανοιχτό κάλεσμα του αντιπροέδρου του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, Μούσα Αλ Κόνι, που χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «βασικό εταίρο» εξέφρασε την ελπίδα αυτή «να κινηθεί πριν από τις άλλες χώρες». Αλλωστε, η τουρκική TPAO έχει αποκτήσει δικαιώματα ερευνών σε δύο λιβυκά οικόπεδα, ένα χερσαίο και ένα θαλάσσιο, σε συνεργασία με την ισπανική «Repsol» και την ουγγρική MOL.
Σε δηλώσεις του στο «Associated Press» ο Κύπριος Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, είπε ότι «η Κύπρος αποτελεί μέρος της ενεργειακής εξίσωσης, με την Ευρώπη να επωφελείται από την πρόσθετη διαφοροποίηση και με την αυτονομία της Ενωσης να εδραιώνεται», ενώ μιλώντας ειδικά για την έναρξη των γεωτρήσεων στο κοίτασμα «Κρόνος» υποστήριξε ότι αυτές «έγκεινται ακριβώς στην ευκαιρία να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού της ΕΕ, μέσω της ανάπτυξης ενός κοιτάσματος σε ένα κράτος – μέλος και σε συνεργασία με την περιοχή».
Στα Κατεχόμενα σήμερα ο Φιντάν
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, σήμερα φτάνει στα Κατεχόμενα ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, ενώ η Μαρία Ανχελα Ολγκίν, προσωπική απεσταλμένη του γγ του ΟΗΕ, η οποία βρίσκεται εδώ και μέρες στο νησί, φέρεται να εντείνει πιέσεις για να υπάρξει «συμφωνία» σε νέα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που θα εκληφθούν ως αρκετά για επίσπευση και επίσημων επαφών για το Κυπριακό.
Τη Δευτέρα η Ολγκίν έχει προγραμματιστεί να έχει τριμερή συνάντηση με τον Κύπριο Πρόεδρο και τον ηγέτη του ψευδοκράτους, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Χτες ο Ν. Χριστοδουλίδης εκτίμησε ότι μετά από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε μαζί της «είμαστε σε μια διαδικασία που φαίνεται – με τα μέχρι στιγμής δεδομένα – να προδιαγράφει θετικές εξελίξεις (…) όπως μου ανέφερε και η προσωπική απεσταλμένη, εντός του Σαββατοκύριακου ενδεχομένως να έχουμε συγκεκριμένες ανακοινώσεις».
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη», Παρασκευή 6 Νοέμβρη 2026
