Στις 17 Ιουνίου 1943, το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ οργανώνει την απόδραση, από το ξερονήσι του Άη-Στράτη, των τελευταίων 62 εξόριστων κομμουνιστών που είχαν απομείνει στο νησί ακόμη από τη δικτατορία Μεταξά
Στα μαύρα χρόνια της τριπλής κατοχής, την περίοδο 1941-1944, δεν ήταν μόνο ο αγώνας που έδινε το ΕΑΜ στις πόλεις και τα χωριά της υπόδουλης στους Γερμανούς κατακτητές πατρίδας μας και ο ΕΛΑΣ στα βουνά. Μεγάλη υπήρξε η συμβολή στις προσπάθειες για την εθνική απελευθέρωση και του ΕΛΑΝ, του θρυλικού "Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Ναυτικού", που με μύριους κινδύνους όργωνε τις θάλασσες, μεταφέροντας τρόφιμα και πολεμοφόδια και καταφέρνοντας καίρια χτυπήματα στους χιτλερικούς κατακτητές.
Δίπλα στον επικό αγώνα και τα κατορθώματα των μαχητών του ΕΛΑΣ στα βουνά, τους κάμπους και τις πολιτείες της υπόδουλης Ελλάδας, το ίδιο περήφανα στέκεται ο εξίσου ηρωικός και μεγαλειώδης αγώνας των μαχητών του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Ναυτικού (ΕΛΑΝ)
Το ηρωικό Ελληνικό Λαϊκό Ναυτικό, το θρυλικό ΕΛΑΝ είχε συγκινήσει με τη δράση του τον δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό. Τον Μάη..
Απ’ την Αντίκερα προβάλλει ο Ζαχαριάς και ξεμακραίνει το ελανίτικο καράβι θαλασσομάχοι εμείς της λευτεριάς…. Από τον Υμνο του ΕΛΑΝ..