Οι κυρώσεις στη Ρωσία και ο ανταγωνισμός των πολεμικών βιομηχανιών

ΔΑΝΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΑΝΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Διεθνή • 6 Αυγούστου 2014

 «Διπλωματική πίεση, ή εργαλείο αθέμιτου οικονομικού ανταγωνισμού, με στόχο την ανακατανομή της πίτας στην παγκόσμια αγορά όπλων;».  Μ΄αυτό το ερώτημα αρχίζει το άρθρο του Ντμίτρι Λιτόβκιν στην ιστοσελίδα «Σύγχρονη Ρωσία».  Το άρθρο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον,  καθώς αναδεικνύει μια σοβαρή πτυχή του θέματος των κυρώσεων,  που αποφάσισαν Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ενωση κατά της Ρωσίας. Την πτυχή του έντονου ανταγωνισμού στον κρίσιμο τομέα της πολεμικής βιομηχανίας.

Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ενέταξε στον κατάλογο των κυρώσεων τις μεγαλύτερες ρωσικές επιχειρήσεις της αμυντικής βιομηχανίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ρώσους αναλυτές, κάτι τέτοιο μπορεί να επιφέρει σοβαρά πλήγματα στους αμερικανούς-  πελάτες των ρωσικών πολεμικών βιομηχανιών. Πόσο μάλλον, που οι Αμερικανοί αγοράζουν από «διαστημική» τεχνολογία, μέχρι αυτόματα «Καλάσνικοφ».

Καλάσνικοφ

Στη λίστα των αμερικανικών κυρώσεων βρέθηκε το πιο διάσημο ρωσικό στρατιωτικό σήμα, το «Καλάσνικοφ». Τον Ιανουάριο του 2014, πριν ακόμα επιδεινωθούν οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ λόγω της ουκρανικής κρίσης, η ρωσική εταιρεία είχε υπογράψει αποκλειστικό συμβόλαιο για την παράδοση  φορητών πυροβόλων όπλων στις  ΗΠΑ και τον Καναδά. Οι εξαγωγές ρωσικών όπλων στις βορειοαμερικανικές χώρες εκτιμώνται σε 80 με 200 χιλιάδες τεμάχια ετησίως. Ειδικότερα, από την εμπορική εταρεία «Izhmash»  εξάγονται στην Αμερική αθλητικά τουφέκια, κυνηγετικά όπλα και καραμπίνες, συμπεριλαμβανομένου του διάσημου τυφεκίου «Saiga»,  για αστυνομικές μονάδες. Στην εταιρεία «Καλάσνικοφ» λένε ότι οι προμήθειες όπλων στις ΗΠΑ δίνουν κύρος στο εργοστάσιο, κυρίως όμως ανεβάζουν τις «διεθνείς μετοχές» του διάσημου σήματος. Εκτός από τις ΗΠΑ, ο αμυντικός όμιλος του Ιζέβσκ πουλάει τα προϊόντα του σε 27 χώρες, ανάμεσά τους, τη Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία, τη Γερμανία και τη Νορβηγία.

Συριακή παράμετρος

Επίσης, στον αμερικανικό κατάλογο κυρώσεων περιλαμβάνονται οι επιχειρήσεις του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος «SPA Bazalt», «NPO Mashinostroyenia» και «ΚBP», γνωστές για τις παραδόσεις ρωσικών όπλων στη Συρία. Η πρώτη εταιρεία κατασκευάζει φορητά αντιαρματικά συγκροτήματα, και η δεύτερη  έχει προμηθεύσει τη Δαμασκό με τα κινητά παράκτια συστήματα πυραύλων «Bastion»,  που διαθέτουν τους υπερηχητικούς πυραύλους τύπου Κρουζ, «Yakhont». Με τη σειρά της, η εταιρεία κατασκευής οπλικών συστημάτων υψηλής ακρίβειας «KBP», έχει παραδώσει στη Συρία αντιαεροπορικά πυραυλικά συγκροτήματα «Pantsir-C1».

Ο καθηγητής της Ακαδημίας Στρατιωτικών Επιστημών, Βαντίμ Κοζιούλιν, λέει ότι η απόφαση των ΗΠΑ βασίζεται αποκλειστικά σε οικονομικά κίνητρα. Όπως αναφέρει στην ετήσια έκθεση του το Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών της Στοκχόλμης (SIPRI), η Ρωσία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στον κόσμο στις εξαγωγές όπλων και αμυντικού εξοπλισμού. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του 2013, ο όγκος των εξαγωγών όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού ανήλθε σε 13,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ήδη, από τις αρχές Φεβρουαρίου του 2014, το χαρτοφυλάκιο των εξαγωγικών παραγγελιών ρωσικών αμυντικών προϊόντων ανέρχεται σε 40 δισεκατομμύρια δολάρια. Την ίδια στιγμή, η Μόσχα κερδίζει ενεργά νέες αγορές που πριν ήταν πλήρως προσανατολισμένες στις ΗΠΑ, όπως η Λατινική Αμερική. Έτσι, η Βενεζουέλα και η Βραζιλία έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στρατηγικοί εταίροι στον τομέα της αμυντικής-τεχνικής συνεργασίας με τη Ρωσία, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Αλγερία.

Ανταγωνισμοί και «συμμαχίες»

Σύμφωνα με τον Κοζιούλιν, ο κατάλογος των ρωσικών εταιρειών που εμπίπτουν σε κυρώσεις, και διαμορφώνεται από το  Στέϊτ Ντιπάρντμεντ και το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, δεν αλλάζει από χρόνο σε χρόνο. Σε αυτή τη λίστα βρίσκονται κορυφαίες αμυντικές βιομηχανίες της χώρας: Ο όμιλος «Καλάσνικοφ», η εταιρεία «Uralvagonzavod», το κρατικό αμυντικό κονσέρν «Almaz-Antey», η «SPA Bazalt» που ανήκει στην εταιρεία «Rostec», ο όμιλος «Radioelectronic Technologies – (KRET)», το κονσέρν «Sozvezdie», οι εταιρείες «NPO Mashinostroyenia» και «ΚBP».

Το 2006 οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις κατά της «Rosoboronexport» και της εταιρείας «Sukhoi» λόγω της συνεργασίας τους με το Ιράν και τη Βενεζουέλα. Η Μόσχα, τότε, είχε παραδώσει στη Τεχεράνη αντιαεροπορικούς πυραύλους «Tor». Η «Sukhoi» είχε πουλήσει στο Καράκας 24 μαχητικά «Su-30 MK2». Αλλά έξι μήνες αργότερα, οι Αμερικανοί προχώρησαν σε άρση των κυρώσεων. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι η αμερικανική «Boeing» αγοράζει το 40% του τιτανίου που απαιτείται για την παραγωγή του καινούργιου αεροσκάφους «Boeing 787» από την μεταλλουργική εταιρεία «VSMPO-Avisma», που ελέγχεται από τη «Rostec», η οποία βρίσκεται στον κατάλογο. Η κατάσταση διευθετήθηκε στη διάρκεια της συνάντησης που είχε ο επικεφαλής του αμερικανικού αεροπορικού γίγαντα με το Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα.

Σε αναμονή των νέων κυρώσεων, στη διάρκεια της διεθνούς αεροπορικής έκθεσης «Farnborough International Airshow-2014», ο επικεφαλής της εταιρείας έσπευσε να προλάβει την κατάσταση, λέγοντας ότι η «Boeing» ψάχνει λύσεις για να αντικαταστήσει το ρωσικό τιτάνιο, αλλά δεν θα ήθελε να εγκαταλείψει τη συνεργασία με τους ρώσους προμηθευτές. Στο διάστημα 2013-2018, η εκτέλεση των συμβολαίων με τη «Boeing» θα πρέπει να φέρει στη «VSMPO-Avisma» κέρδη από 1,5–2 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσό των ζημιών της αμερικανικής «Boeing» από μια ενδεχόμενη διακοπή της συνεργασίας, είναι άγνωστο.

Στο φόντο της επιδείνωσης των σχέσεων με την «Boeing», η «VSMPO-Avisma» επέκτεινε τη συνεργασία της με άλλους εταίρους, όπως η ευρωπαϊκή «Airbus», η οποία επίσης αγοράζει ρωσικό τιτάνιο για τα αεροσκάφη της. Βάσει της νέας συμφωνίας, η ρωσική εταιρεία θα προμηθεύει επίσης σφυρήλατα στοιχεία και πλαϊνά πάνελ για τους κινητήρες των νέων αεροσκαφών «A320 neo». Τα νέα αεροπλάνα «A320 neo» (New Engine Option), είναι η βελτιωμένη έκδοση της οικογένειας επιβατικών αεροσκαφών «A320» που θα τροφοδοτούνται από το νέο κινητήρα. Για το αεροσκάφος, προβλέπονται δύο τύποι κινητήρων: Ο ευρωπαϊκός «CFM International LEAP-X» και ο αμερικανικός «Pratt & Whitney PW1100G». Μάλιστα, ο κινητήρας «PW1100G» χρησιμοποιείται όχι μόνο στο ευρωπαϊκό προηγμένο αεροπορικό σχέδιο της «Airbus», αλλά και στο ρωσικό αεροσκάφος «MS-21».

Η ρωσική εταιρεία «Irkut» που σχεδίασε το «MS-21», όχι μόνο κατασκευάζει το αεροσκάφος, αλλά χρηματοδότησε μερικώς και τη δημιουργία του «PW1100G». Σύμφωνα με τον επικεφαλής της «United Aircraft Corporation» Μιχαήλ Πογκοσιάν, για το αεροσκάφος υπάρχουν ήδη 180 προ-παραγγελίες (το σύνολο της αγοράς εκτιμάται σε χίλια αεροσκάφη). Σε σχέση με αυτή την κατάσταση, ο αναπληρωτής επικεφαλής του υπουργείου Βιομηχανίας και Εμπορίου, Γιούρι Σλιούσαρ, έχει ήδη ανακοινώσει, ότι αν θα διακοπούν οι παραδόσεις των κινητήρων, η Ρωσία θα απευθυνθεί στο αρμόδιο δικαστήριο.

Οι χώρες με τις μεγαλύτερες πολεμικές δαπάνες

sipri

Στον κατάλογο που περιλαμβάνει τις 15 χώρες με τις υψηλότερες πολεμικές δαπάνες βλέπουμε μόνο μια αλλαγή το 2013 αφορά στην έξοδο (από τον πίνακα) του Καναδά και την είσοδο της Τουρκίας. Είχαμε όμως και κάποιες ανακατατάξεις στον ίδιο πίνακα. Συγκεκριμένα η Σαουδική Αραβία ανέβηκε από την 7η στην 4η θέση αυξάνοντας τις δαπάνες για εξοπλισμούς κατά 14% μέσα σε ένα χρόνο. Σημειώνεται ότι η Σαουδική Αραβία έχει το υψηλότερο ποσοστό πολεμικών δαπανών 9,3% ως προς το ΑΕΠ της χώρας.

Από τον Πίνακα προκύπτει επίσης ότι το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται στην 6η θέση για πρώτη φορά από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι πολεμικές δαπάνες των ΗΠΑ μειώθηκαν το 2013 κατά 7,8% σε πραγματικές τιμές φθάνοντας στα 640 δισεκατομμύρια δολάρια. Ενα μέρος της μείωσης, περί τα 20 δισεκατομμύρια, οφείλεται στη μείωση των δαπανών για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις έκτακτης ανάγκης στο εξωτερικό κυρίως στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση των πολεμικών δαπανών της Κίνας και της Ρωσίας. Η Κίνα αύξησε τις δαπάνες της κατά 7,4% μέσα σε ένα χρόνο. Η αύξηση αυτή αποδίδεται και στο γεγονός ότι η Κίνα εμπλέκεται σε πολλές εδαφικές διαφορές με τους γείτονες της όπως με την Ιαπωνία στην Ανατολική Θάλασσα της Κίνας, με τις Φιλιππίνες και το Βιετνάμ στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.

Οι δαπάνες της Ρωσίας αυξήθηκαν το 2013 κατά 4,8% και για πρώτη φορά μετά το 2003 η Ρωσία φέρεται να διαθέτει μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ της για πολεμικές δαπάνες (4,1%) απ’ ότι οι ΗΠΑ (3,8%).

Παρά τη μείωση το 2013, οι ΗΠΑ παραμένουν στην πρώτη θέση ως προς το ύψος των πολεμικών δαπανών αφού με τα 640 δισεκατομμύρια δολάρια που διαθέτουν για εξοπλισμούς καλύπτουν το 36,3% των παγκόσμιων πολεμικών δαπανών!

 

 

Διαφήμιση

Τα σχόλια δεν είναι διαθέσιμα

Άποστολή άρθρου μέσο Email