Η Περσεφόνη και το … χρηματιστήριο

ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΥΡΙΛΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΥΡΙΛΛΑ Πολιτισμός • 17 Οκτωβρίου 2014

 

Είναι η Περσεφόνη λοιπόν… Η μορφή που κρυβόταν στο ψηφιδωτό του τάφου της Αμφίπολης αποκαλύφθηκε και ο κύβος ερρίφθη. Αρα ο γενειοφόρος άνδρας δεν είναι ο νεκρός, αλλά ο Πλούτωνας που αρπάζει την Περσεφόνη για να την πάει στον Κάτω Κόσμο. Φυσικά δεν είναι και ο Φίλιππος Β’, όπως ακούστηκε από κάποιες φωνές.

Ωστόσο, ο συσχετισμός με τον μακεδονικό βασιλικό οίκο, μέσα σε ένα ομιχλώδες τοπίο που περιλαμβάνει από συγγενικό συσχετισμό έως και απλό πολιτικό, εξακολουθεί να τροφοδοτείται και από τις επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και παράλληλα να τροφοδοτεί εθνικές φαντασιώσεις και αυτό λόγω των κοινών στοιχείων που έχει η παράσταση του ψηφιδωτού με την αντίστοιχη ζωγραφική παράσταση του Τάφου Ι των Βασιλικών Τάφων της Βεργίνας. «Η παράσταση στην περίπτωσή μας έχει συμβολική σημασία, η οποία μπορεί να δηλώνει κάποια σχέση του ”ενοίκου” του τάφου με τον μακεδονικό οίκο. Ο πολιτικός συμβολισμός είναι πολύ ισχυρός σε όλες τις εποχές», δήλωσε η γενική γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη στη ενημέρωση του Τύπου στην Αμφίπολη. Η ανασκαφέας, δε, Αικ. Περιστέρη σε ερώτηση αν πρόκειται για βασιλικό τάφο δεν το απέκλεισε απαντώντας «Είναι νωρίς. Δεν μπορούμε να πούμε τίποτε αν δεν τελειώσει η ανασκαφή. Είναι πολύ σημαντικός. Η σημαντικότητα του μνημείου ανεβαίνει και με το ψηφιδωτό που πρώτη φορά απαντάται σε ταφικό μνημείο».

Σύμφωνα πάντως με αρχαιολόγους ο μύθος της αρπαγής της Περσεφόνης, θέμα που συνδέεται συμβολικά με τον αέναο κύκλο της ζωής και του θανάτου και τις αντιλήψεις για τη μεταθανάτια ζωή, αρχίζει να καταγράφεται στην εικονογραφία από τις αρχές του 5ου αιώνα πΧ σε πήλινους πίνακες από τους Λοκρούς, μετά τα μέσα του 5ου αι πΧ εμφανίζεται στην αττική εικονογραφία και τον 4ο πΧ τον βλέπουμε και στην αγγειογραφία της Μεγάλης Ελλάδας.

Μέχρι τότε στις απεικονίσεις δεν καταγράφεται η αντίδραση της Περσεφόνης στην αρπαγή της. Αλλά έρχεται ο καλλιτέχνης της Αρπαγής στις Αιγές στα μέσα του 4ου αι. πΧ να κάνει την επανάσταση και να απεικονίσει την Κόρη γυμνή και γεμάτη αγωνία και φόβο.

Σύμφωνα με τον Μανόλη Ανδρόνικο η Αρπαγή της Περσεφόνης στις Αιγές πιθανότατα μπορεί να αποδοθεί στον ζωγράφο Νικόμαχο, που είχε ζωγραφίσει και ένα φορητό πίνακα με το ίδιο θέμα, έργο που κάποια στιγμή μεταφέρθηκε στη Ρώμη (σύμφωνα με τον Πλίνιο στον 35ο βιβλίο της Φυσικής Ιστορίας) και το βρίσκουμε στο Καπιτώλιο, πριν από την πυρκαγιά του 64μΧ. Δεν είναι απίθανο και ο καλλιτέχνης – ψηφοθέτης της Αμφίπολης να επαναλαμβάνει στο ψηφιδωτό δάπεδο ένα διαδεδομένο ζωγραφικό θέμα, γνωρίζοντας είτε τον πίνακα του Νικόμαχου είτε μεταγενέστερες επαναλήψεις του. Σε κάθε περίπτωση η παράσταση του συγκεκριμένου ψηφιδωτού δαπέδου δεν παραπέμπει απαραίτητα στον μακεδονικό βασιλικό οίκο.

Στο μεταξύ η κ. Περιστέρη φαίνεται πως εξακολουθεί να μην επιθυμεί να έχει καμία σχέση με τουλάχιστον 140 συναδέλφους της από το Υπουργείο Πολιτισμού και την Πανεπιστημιακή κοινότητα που υπέγραψαν κείμενο κατά της «ποινικοποίησης» της επιστημονικής άποψης. Σε σχετική ερώτηση απάντησε «προτιμώ να προχωρεί η ανασκαφή από το να ασχολούμαι με θέματα που θεωρώ κακοήθειες».

Μέχρι τις επόμενες ανακοινώσεις θα εξακολουθεί να πλανάται η αόριστη και διακαής προσδοκία ενός σημαντικού, κατά προτίμηση βασιλικής καταγωγής νεκρού, ικανού να απογειώσει το εθνικό φρόνημα και ίσως και το χρηματιστήριο… ειδικά σε καιρούς κατασκευασμένης «πολιτικής αστάθειας».

Διαφήμιση

Τα σχόλια δεν είναι διαθέσιμα

Άποστολή άρθρου μέσο Email