Οι πολλαπλές «Οδύσσειες» ενός θεσμού

ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ Πολιτισμός • 27 Σεπτεμβρίου 2016

Η επιλογή του τίτλου «Οδύσσειες» για μια έκθεση  η οποία, με συμβολισμός, υπαινικτικά νοήματα και αφαιρετικές δηλώσεις «γιορτάζει» τα 150 χρόνια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, μόνο τυχαία δεν μπορεί να είναι.  Επισήμως, οι «Οδύσσειες» (η έκθεση ανοίγει για το κοινό στις 3 Οκτωβρίου) αφηγούνται την περιπέτεια του  Ανθρώπου που δοκιμάζεται,  παλεύει να τιθασεύσει το περιβάλλον,  αγωνίζεται να επιβιώσει,  ταξιδεύει, αναζητά, γεννά ιδέες, δημιουργεί, ερωτεύεται  για να αντιμετωπίσει τη φθαρτότητα της ύπαρξης.

Ωστόσο, το ίδιο το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, θεσμός του οποίου η ιστορία ακολουθεί την ιστορία του ελληνικού κράτους από την ίδρυσή του, στο πέρασμα των χρόνων  «ταξίδεψε» την δική του Οδύσσεια, από την οικονομική δυσπραγία, μέχρι τα αρχιτεκτονικά σχέδια και την επιλογή της θέσης. Για να ανεγερθεί χρειάστηκε να επιστρατευθούν «δωρεές». Αργότερα, χρειάστηκε, προκειμένου να διαφυλάξει το ρόλο του ως φύλακας  των υλικών σπαραγμάτων της ιστορίας των ανθρώπων, να διασώσει τις αρχαιότητες  από την μανία των Γερμανών ναζί. Τότε οι άνθρωποι του μουσείου, αρχαιολόγοι, φύλακες, τεχνίτες, το ΕΑΜ αρχαιολόγων με τον αείμνηστο διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Χρήστο Καρούζο, έγραψαν μία ηρωϊκή σελίδα, εκείνη της απόκρυψης των αρχαίων αντικειμένων που βρίσκονταν στους εκθεσιακούς χώρους και τις αποθήκες.

150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 3

Μετά τον πόλεμο και την Κατοχή και μέχρι σήμερα, το πρώτο μουσείο της χώρας (όπως άλλωστε και κάθε άλλη δομή προστασίας, μελέτης, ανάδειξης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς) πάντα είχε να παλέψει με πενιχρά οικονομικά, ανεπαρκές αριθμητικά προσωπικό, ελλείψεις που μπορεί να έφταναν από τη γραφική ύλη μέχρι το χαρτί τουαλέτας!  Παρ’ όλα αυτά , οι άνθρωποι που του έδιναν και του δίνουν πνοή, ακατοπόνητοι «εργάτες» στην υπηρεσία της διαφύλαξης της ιστορίας και της μνήμης, αρχαιολόγοι, συντηρητές, φύλακες, κρατάνε ζωντανό το Μουσείο. Και κρατώντας το Μουσείο ζωντανό, προστατεύουν το δημόσιο χαρακτήρα του.

Από την άλλη πλευρά, με αφορμή αυτή την επετειακή έκθεση, ο υπουργός Πολιτισμού Αρ. Μπαλτάς ευχαριστεί του χορηγούς (Ιδρυμα γνωστό για την επεκτατική «γενναιοδωρία» του) και υποκριτικά συμπληρώνει ότι «το κράτος θα έπρεπε να τα βγάζει πέρα μόνο του χωρίς του χορηγούς» προκειμένου να τσαλακώσει λιγότερο το «αριστερό» του προφίλ.

150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 4

Στην έκθεση παρουσιάζονται 190 έργα που δηλώνουν το αποτύπωμα του ανθρώπου του στον αγώνα του να ζήσει, να δημιουργήσει, να εξελιχθεί σε όλους τους αιώνες, τις εποχές, τους πολιτισμούς. Η  νοηματοδότηση των έργων που εκτίθενται τονίζεται από τον ποιητικό λόγο του Κ. Π. Καβάφη, του  Γιώργου Σεφέρη, του  Οδυσσέα Ελύτη και του Γιάννη Ρίτσου.

Αυτό το ταξίδι αρθρώνεται σε τρεις ενότητες:

  • ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ, που παρουσιάζει τεκμήρια της αναζήτησης του ανθρώπου για πρώτες ύλες, γνώσεις και ιδέες.
  • Οι ΙΘΑΚΕΣ, που είναι εμπνευσμένες από τον νόστο του Οδυσσέα και αφιερώνονται στις πατρίδες όλων των ανθρώπων.
  • Η ΕΞΟΔΟΣ με έργα που υποδηλώνουν τα ανώτερα επιτεύγματα του ανθρώπου.

Όλα αυτά συμβαίνουν κάτω από τον έναστρο ουρανό, ιδανικό σκηνικό για να υπομνηματίσειτους αστερισμούς που αντίκριζε ο Οδυσσέας κατά το ταξίδι της επιστροφής στην Ιθάκη από το νησί της Καλυψούς.

Στις «Οδύσσειες» συμμετέχουν και οι μόνιμοι εκθεσιακοί χώροι του μουσείου με σταθμούς ενδιαφέροντος σε εμβληματικές αρχαιότ ητες, που προσανατολίζουν τον επισκέπτη στην ανεύρεση νοηματικών συνδέσμων με τις θεματικές της περιοδικής έκθεσης.

150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 5

Ανήμερα των εγκαινίων, στις 3 Οκτωβρίου, από το πρωί ως τα μεσάνυχτα στον αύλειο χώρο του μουσείου θα είναι εγκατεστημένο το γλυπτικό έργο του Γιώργου Ξένου οι «Διερχόμενοι».  Περιγράμματα από σιδηρά ελάσματα  αποδίδουν ανθρώπινες μορφές, οι οποίες παραπέμπουν νοερά στους επισκέπτες του Μουσείου που το απόλαυσαν για 150 χρόνια.  Επιπλέον το έργο εικονογραφεί μεταφορικά και την ίδια την τελετή θεμελίωσης, που έγινε στο οικόπεδο της οδού Πατησίων στις 3 Οκτωβρίου 1866.

Παράλληλα, την επέτειο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου τιμούν μεγάλα μουσεία του κόσμου, αποστέλλοντας ως «δώρα» εξέχοντα έργα τους, που εκτίθενται στους μόνιμους εκθεσιακούς χώρους για το προσεχές διάστημα.

150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 1

Ετικέττες: , ,

Διαφήμιση

Τα σχόλια δεν είναι διαθέσιμα

Άποστολή άρθρου μέσο Email